اجاق گاز کالای لوکس انگلیسیها شد
با ادامه گرانی گاز و برق در انگلیس، حتی سادهترین کار آشپزخانه، مثل پخت غذا در اجاق گاز، تبدیل به چالشی اقتصادی شده و خانوارها برای مدیریت هزینهها دست به تغییر سبک زندگی زدهاند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ سمانه در گفتوگو با خبرگزاری فارس میگوید: «ما در انگلیس از فر استفاده نمیکنیم. نمیتوانیم دو تکه مرغ را دو ساعت در فر بگذاریم تا بپزد، چون برق و گاز خیلی گران شده. معمولاً سریع میگذاریم داخل مایکروفر تا هم زمان کمتر مصرف شود هم هزینهاش پایینتر بیاید.»این جمله ساده از یک ایرانی ساکن انگلیس، تنها یک روایت شخصی نیست؛ بلکه تصویری کوچک از واقعیتی بزرگتر است که امروز میلیونها خانواده در بریتانیا با آن روبهرو هستند: انرژی گران شده و سبک زندگی مردم را تغییر داده است.
قبضهایی که بودجه خانواده را میبلعند
بر اساس آخرین سقف قیمتی تعیینشده برای بازار انرژی انگلیس، متوسط قبض سالانه گاز و برق یک خانوار معمولی حدود ۱۷۵۸ پوند در سال است. به زبان ساده، یک خانواده باید ماهانه حدود ۱۴۵ تا ۱۵۰ پوند فقط برای انرژی خانه کنار بگذارد؛ یعنی فقط برای گرم کردن خانه، پختوپز، آب گرم و روشنایی.برای درک بهتر فشار این عدد، باید آن را کنار درآمد خانوار گذاشت. میانگین درآمد خالص بسیاری از خانوارهای انگلیسی پس از پرداخت مالیات و هزینه مسکن به گونهای است که این ۱۷۵۸ پوند سالانه حدود ۸ تا ۱۰ درصد کل بودجه در دسترس خانوار را میبلعد.در خانوادههای کمدرآمد، این سهم حتی بالاتر میرود و وارد محدودهای میشود که به نوشته گاردین، اقتصاددانان از آن با عنوان «فقر سوختی» یاد میکنند؛ یعنی جایی که خانواده مجبور میشود بین گرم نگه داشتن خانه و تأمین نیازهایی مثل غذا، پوشاک یا حملونقل یکی را انتخاب کند.سمانه میگوید: «اینجا خیلیها مراقباند چه ساعتی غذا درست کنند، چه وسیلهای را روشن کنند. بعضیها واقعاً حساب میکنند که فر روشن نکنند یا کمتر از اجاق گاز استفاده کنند.»
گاز ارزانتر از برق است، اما هر دو گراناند
در انگلیس هنوز هم گاز نسبت به برق ارزانتر است و به همین دلیل بخش زیادی از پختوپز و گرمایش خانهها با گاز انجام میشود. اما «ارزانتر بودن» به معنای «ارزان بودن» نیست. قیمت هر واحد برق چند برابر گاز است، اما از آنجا که بخش بزرگی از برق انگلیس با گاز تولید میشود، گرانی گاز عملاً هم قبض گاز را بالا میبرد هم قبض برق را.به همین دلیل است که حتی خانوادههایی که اجاق گازی دارند، باز هم از افزایش شدید هزینهها شکایت میکنند و کسانی که بیشتر از وسایل برقی استفاده میکنند، فشار سنگینتری را تجربه میکنند. نتیجه این وضعیت، تغییر رفتار مصرفی مردم است: استفاده بیشتر از مایکروفر، کاهش زمان پخت، کمتر روشن کردن فر، محدود کردن گرمایش خانه و حتی سرد نگه داشتن برخی اتاقها در زمستان.
چرا انرژی در انگلیس اینقدر گران شد؟
یکی از ریشههای اصلی بحران انرژی در انگلیس و کل اروپا را باید در قطع و محدود شدن گاز روسیه پس از جنگ اوکراین و اعمال تحریمها علیه مسکو جستوجو کرد.پیش از سال ۲۰۲۲، بخش قابلتوجهی از گاز مصرفی اروپا از روسیه تأمین میشد. با شروع جنگ و اعمال تحریمها، این جریان تا حد زیادی قطع شد و بازار جهانی گاز با کمبود عرضه و جهش شدید قیمتها روبهرو گردید.اگرچه انگلیس به اندازه برخی کشورهای اروپایی مستقیماً به گاز روسیه وابسته نبود، اما چون بخشی از بازار انرژی اروپا محسوب میشود، افزایش قیمتها بهسرعت به این کشور منتقل شد.انگلیس همچنین ذخایر راهبردی گستردهای ندارد و در بخش انرژی به واردات و بازار آزاد متکی است؛ مسئلهای که باعث شد شوک قیمتی، مستقیم و شدید به قبض خانوارها منتقل شود.از سوی دیگر، ساختار سیستم انرژی انگلیس بهگونهای است که گاز نقش کلیدی در تولید برق دارد. به همین دلیل، حتی وقتی قیمت برق بالا میرود، در پسزمینه آن معمولاً افزایش قیمت گاز قرار دارد. نتیجه نهایی این شده که در سالهای اخیر، خانوارهای انگلیسی با یکی از بالاترین دورههای هزینه انرژی در دهههای گذشته روبهرو شدهاند.
وقتی قبض انرژی با غذا رقابت میکند
همزمان با بحران انرژی، قیمت مواد غذایی نیز در انگلیس افزایش یافته است. اگرچه نرخ تورم در مقایسه با اوج سالهای قبل پایینتر آمده، اما قیمت خوراکیها، اجاره مسکن و خدمات روزمره همچنان بالا باقی مانده است. این یعنی حتی اگر سرعت افزایش قیمتها کمتر شده باشد، سطح قیمتها هنوز بالاست و زندگی ارزان نشده است.در چنین شرایطی، قبض انرژی دیگر یک هزینه جانبی نیست؛ بلکه به یکی از اقلام اصلی سبد خانوار تبدیل شده که مستقیماً روی کیفیت تغذیه، الگوی مصرف و حتی سلامت مردم اثر میگذارد. گزارشهای اجتماعی در انگلیس نشان میدهد برخی خانوادهها برای پرداخت قبض، از هزینه غذا میزنند یا به سمت غذاهای ارزانتر و کمکیفیتتر میروند.
دو شغل برای یک زندگی معمولی
یکی از پیامدهای این فشار هزینهای آن است که برای بخش قابلتوجهی از خانوارها، یک حقوق دیگر کفاف زندگی معمولی را نمیدهد. در بسیاری از خانوادهها، کار کردن همزمان زن و شوهر به یک ضرورت تبدیل شده، نه انتخاب. حتی با دو درآمد، بخش بزرگی از پول صرف اجاره، انرژی و خوراک میشود و امکان پسانداز یا ارتقای سطح زندگی محدود است.سمانه میگوید: «اینجا خیلیها فقط برای این کار میکنند که قبضها عقب نیفتد. انرژی، خانه، غذا… آخر ماه که میشود، چیز زیادی نمیماند.»در انگلیس در سالهای اخیر فشار معیشتی و گرانی انرژی باعث شده بخش قابلتوجهی از مردم برای تأمین غذا به کمکهای خیریه وابسته شوند؛ بر اساس گزارشهای رسمی، در سال مالی ۲۰۲۳/۲۴ حدود ۲.۸ میلیون بسته اضطراری غذایی توسط شبکه «Trussell Trust» توزیع شد و حدود ۴ درصد جمعیت کشور حداقل یکبار برای دریافت کمک غذایی به بانکهای غذایی مراجعه کردهاند. همزمان تحقیقات نشان میدهد حدود ۷.۵ میلیون نفر (حدود ۱۱ درصد جمعیت) در شرایط فقر غذایی هستند و نمیتوانند غذای کافی و مناسب تهیه کنند و بیش از ۹ میلیون نفر (حدود ۱۳.۵ درصد جمعیت) نیز در معرض سختی شدید غذایی قرار دارند و نیازمند کمکهای خیریه یا احتمالاً استفاده از آن هستند.
آیندهای که هنوز مبهم است
دولت انگلیس وعده داده با سرمایهگذاری در انرژیهای پاک، بهینهسازی خانهها و کاهش وابستگی به گاز، در بلندمدت فشار قبضها را کم کند. اما واقعیت این است که تا زمانی که بازار جهانی گاز متأثر از تنشهای ژئوپلیتیک، تحریمها و ناامنی عرضه است، و تا وقتی ساختار انرژی انگلیس همچنان گازمحور باقی بماند، خانوارها همچنان با قبضهای سنگین و دغدغه معیشتی روبهرو خواهند بود.روایت ساده سمانه از نپختن مرغ در فر، در همین چارچوب معنا پیدا میکند: نشانهای کوچک از این که حتی در کشوری مانند انگلیس، انرژی گران شده و مستقیماً به آشپزخانه و سفره مردم رسیده است.#انگلیس_گاز#انگلیس_برق
09:43 - 7 بهمن 1404
0 بازدید
