بروزترین خبرها از قلب غزه در گفتوگو با فارس
کارشناس اقتصادی از شهر غزه در گفتوگو با فارس تاکید کرد با وجود آتشبس، صدها هزار آواره غزه همچنان بدون سرپناه و کمکهای ضروری زندگی میکنند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در شصتویکمین روز از آتشبس در نوار غزه، بارندگیهای شدید هزاران خیمه را در سراسر این منطقه زیر آب برده و همزمان هشدارها درباره تأثیرات یک موج هوای بسیار سرد بر زندگی صدها هزار آوارهای که بیش از یک سال است در خیمههای ابتدایی و فاقد حداقل امکانات زندگی میکنند، شدت گرفته است. صحنههایی از خیمههای واژگونشده، کودکان گرفتار در گلولای و خانوادههایی که شب را در سرمای بیبرق و بیسقف میگذرانند، امروز تصویری تلخ از واقعیت غزه ارائه میدهد.
در همین خصوص با احمد ابوقمر گفتوگو کردیم؛ کارشناس اقتصادی اهل مهد مقاومت، اردوگاه جبالیا در شمال نوار غزه که خود نیز طی دو سال گذشته با تخریب خانهاش در حملات ماه نخست اسرائیل در سال ۲۰۲۳ و با وجود داشتن همسر و پنج فرزند، هرگز به جنوب نوار غزه نرفته و در شمال غزه تحت حملات مکرر منطقهبهمنطقه جابهجا شده است.او که در حال حاضر به همراه خانواده در چادرهای اسکان در سواحل غرب شهر غزه ساکن است، تأکید میکند، آنچه امروز شرایط را به این نقطه رسانده، تنها باران و سرما نیست، بلکه تداوم سیاستهای اسرائیل در جلوگیری از ورود چادرهای اسکان، کانکسها، اقلام ساختمانی و حتی مواد اولیه ضروری است؛ سیاستی که باعث شده صدها هزار نفر در خیمههایی پوسیده و ازهمگسیخته بمانند.
فارس: پس از گذشت تقریباً دو ماه از اعلام آتشبس، وضعیت اقتصادی کلی در بخش غزه را چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا میتوان از شاخصهای اولیه برای بهبود اقتصادی صحبت کرد؟احمد ابوقمر : کارشناس اقتصادی از نوار غزه: به شما و همه مخاطبان این برنامه روز به خیر می گویم در ابتدا باید بگویم بعد از دو ماه یا قریب به دو ماه از ایجاد آتش بس در نوار غزه اوضاع معیشتی در نوار غزه به همان وضع باقی مانده است هیچ بهبودی در شاخص های اقتصادی ساکنان نوار غزه رخ نداده است. اسرائیل کما فی السابق غزه را در تنگنا نگاه داشته و به پروتکل های انسانی در قبال این منطقه پایبند نیست.در حالی که قرار بود با ایجاد آتش بس روزانه ۶۰۰ کامیون حامل کمکهای بشردوستانه به نوار غزه برسد تا این لحظه اسرائیل در بهترین حالت اجازه رسیدن بیش از ۲۰۰ کامیون کالا به نوار غزه را نمیدهد. این کامیونها هم حاوی کالاها و اجناس مورد نیاز ضروری مردم غزه نیست.
کالاهای ضروری نمیرسد/اسرائیل گرسنگی غزه را مهندسی میکند
اسرائیل اجازه ورود کالاهایی را میدهد که نیاز جدی به آنها وجود ندارد در حالی که با رسیدن کالاهای اساسی و سرپناه و چادرهای اسکان و کانکسها و خانه های پیشساخته و مواد خام و سیمان و مصالح مورد نیاز ساختمانی مخالفت می کند. اسرائیل حتی با رسیدن مرغ و تخم مرغ به بازارهای نوار غزه هم مخالفتمیکندد این تصویری از وضعیت موجود کنونی در نوار غزه است رنج و مشکلات مردم غزه ادامه دارد میزان فقر به بالای ۹۰ درصد رسیده است بیکاری هم به ۸۳ درصد رسیده است. نسبت شهروندانی که به کمکهایی بشردوستانه وابسته هستند بالای ۹۵ درصد است یعنی ۹۵ خانواده از هر ۱۰۰ خانواده نمیتوانند قوت فرزندان خود را تامین کنند و باید کمکهای بشردوستانه دریافت کنند. در حالی که اسرائیل با ورود کافی کمک های بشردوستانه به نوار غزه مخالفت می کند تا جایی که هنوز گرسنگی به قوت خود باقی است شاید شدت آن از ماههای گذشته کم تر شده باشد اما همچنان باقی است. اسرائیل برای مدیریت گرسنگی و مهندسی گرسنگی در غزه اقدام می کند نه اینکه به دنبال پایان دادن به گرسنگی باش. این مشکل اساسی است که ما در نوار غزه از آن رنج میبریم.
فارس: چند گذرگاه نوار غزه از زمان آتش بس باز شده و میزان ورود کمک ها چگونه است؟ مهم ترین اشکال مانع تراشی اسرائیل برای ورود کمک ها چیست؟ابوقمر: اسرائیل از گذرگاه کرم ابوسالم درجنوب نوار غزه اجازه ورود اندک کمکهای بشردوستانه را داده است. اسرائیل با ورود کامیونها از طریق گذرگاه اصلی رفح در همان جنوب نوار غزه مخالف است، گذرگاه زمینی که نوار غزه را به جمهوری عربی مصر متصل میکند؛ اما اسرائیل تنها به کامیونهایی که از اسرائیل به سمت نوار غزه می آینده اجازه میدهد از بخش اسرائیلی گذرگاه رفح وارد شوند.از همین رو مقادیر کمکهای ورودی به نوار غزه را از این گذرگاه تحت کنترل کامل دارد و این اسرائیل است که اجازه میدهد چه چیزی وارد غزه شود و چه چیزی ممنوع شود این در حالی است که نوار غزه پس از دو سال جنگ در شرایط فروپاشیدهای به سر میبرد مردم غزه در شرایط مصیبت باری به سر میبرند. از همین رو میتوانیم بگوییم که اوضاع معیشتی در نوار غزه سخت است
فارس: در شرایط ویرانی گسترده خانهها در نوار غزه و غرق شدن هزاران چادر اسکان در آب باران های کنونی در این منطقه بحران مسکن را چگونه ارزیابی میکنید؟جواب: در حال حاضر بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در نوار غزه آواره هستند. این تعداد از ساکنان غیرنظامی خانههایشان به طور کامل تخریب شده است و این ویرانیها عمدتا در مناطق شمال نوار غزه و شرق شهر غزه و جنوب نوار غزه در شهرهای رفح و خان یونس متمرکز است. شهر غزه هم با شدت کمتری تخریب شده است و همچنین برخی مناطق در مرکز نوار غزه که در مجموع یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر را آواره کرده است. این تعداد آواره فلسطینی نیاز به ۲۵۰ هزار چادر اسکان یا خانههای پیش ساخته دارند اما اسرائیل با واردات چادرهای اسکان و کانکس مخالفت می کند.از همین رو چادرهایی که در حال حاضر موجود است مربوط به ماه فوریه گذشته است که وارد شده یعنی ۹ ماه پیش در حالی که برای بیش از ۴ ماه به درد نمیخورد یعنی بعد از ۴ ماه بر اثر آب باران و نور خوشید خراب می شود و قابل استفاده نیست.
آوارگان فلسطینی نیاز به ۲۵۰ هزار چادر اسکان یا خانههای پیش ساخته دارند
از همین رو مردم در حال حاضر در چادرهایی پوسیده و نازک به سر میبرند و اسرائیل با ورود چادرهای اسکان و خانههای پیش ساخته مخالفت میکند در حالی که ما در فصل زمستان به سر میبریم مردم غزه روی زمین نشستهاند و سقفی جز آسمان بالای سرشان ندارند چادر اسکانی نیست که آنها را پناه دهد از همین رو وضعیت نبود سرپناه در غزه فاجعه بار است از همین رو وضعیت اسکان در سایه سرمای زمستان بحرانی بسیار بزرگ است. لباس هم به غزه نمیرسد مشکل دیگر نبود لباس و پوشاک نزد خانواده ها است هر چه که نزد آنها باقیمانده لباس های اندک و کهنه است نهادهای امداد رسان پوشاکی برای توزیع ندارند مشکل اصلی این است که اسرائیل، آژانس آنروا(آژانس امدادرسانی به آوارگان سازمان ملل) را از کار بیکار کرده و با کار آن در نوار غزه مخالف است و هیچ نهاد بین المللی یا داخلی نیست که جایگزین آنروا برای کمکرسانی به آسیبدیدگان و آوارگان شود از همین رو اسرائیل رنج آوارگان را عمیقتر میکند؛ از همین رو ما خواستار رسیدن فوری پوشاک، غذا و تامین سرپناه برای آوارگان هستیم. بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفری که آواره اند و همچنین بیش از دو میلیون و ۴۰۰ هزار نفر هم به غذای فوری نیازمندند.
هیچ طرفی به نیاز فوری ۲۲ میلیارد دلاری غزه اهمیت نمیدهد
فارس: حجم خساراتی که بخشهای تجاری، صنعتی و کشاورزی در طول جنگ متحمل شدهاند، بهویژه واحدهای کوچک و متوسط که ستون فقرات اقتصاد محلی را تشکیل میدهند، چقدر است؟ابوقمر: هنگامی که از میزان خسارتهای وارده بر بخش اقتصادی نوار غزه می گوییم باید بدانیم که دو سال جنگ تحمیلی علیه این منطقه بیش از ۵۰ میلیارد دلار به اقتصاد فلسطین آسیب زده است که شامل توقف کار و نبود درآمد نزد خانواده ها بسته شدن کارخانه ها و کارگاه ها و مسدود شدن گذرگاهها انقباض شدید اقتصاد فلسطین به طوری که تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۴ ۸۳ درصد کاهش یافت و این وضعیت فاجعه بار است.صرف نظر از زیان وارد آمده به اقتصاد فلسطین، بازسازی نوار غزه بیش از ۷۰ میلیارد دلار هزینه دارد این مبلغ هنگفت حاکی از حجم بزرگ ویرانیها در نوار غزه است از واحدهای مسکونی تا زیرساختها از کارخانهها تا کشاورزی غزه از کامیونها تا خودروهای سواری و بخش حمل و نقل که از جنگ آسیب جدی دید.بنابراین بازسازی نوار غزه به ۷۰ میلیارد دلار نیاز دارد تا این منطقه به تدریج به زندگی بازگردد. سازمان ملل پیش بینی کرده که نوار غزه به ۷۰ میلیارد دلار نیاز دارد اما مرحله اول و اضطراری بازسازی به ۲۲ میلیارد دلار نیاز دارد.تا به این لحظه اسرائیل با عملیات بازسازی نوار غزه مخالفت کرده است و اصلا به پروتکل انسانی و عملیات امداد در نوار غزه پایبند نیست اوضاع در نوار غزه کما فی السابق باقی مانده و همین امر رنج و مشقت حاکم بر مردم را بیشتر می کند.
فارس: با وجود ویرانی گسترده و مشکلات معیشتی، چه عواملی باعث شده است که مردم غزه همچنان نسبت به زندگی، بازسازی و بازگشت به وضعیت طبیعی امیدوار بمانند؟ابوقمر: بهصراحت باید گفت اوضاع معیشتی سخت در نوار غزه بر هیچکسی پوشیده نیست اما مردم غزه در طول سالهای اخیر به جنگها تنشهای امنیتی و ویرانیها و مقاومت و پایداری عادت کردهاند و هر بار زندگی را ازسرگرفتهاند و از نو ساختهاند. خوشبینی آنها از سر لازم دیدن آنها برای اقدام به بازسازی نوار غزه و توقف این جنگ است که همه چیز را در نوار غزه نابود کرده است.آنها امیدوارند که کشورهای ذیربط اسرائیل را وادار کنند به واردکردن همه آنچه را که برای بازسازی غزه نیاز است آنها امیدوارند که اسرائیل وادار شود جنگ را به طور کامل متوقف کند.اما همانطور که میبینید اوضاع معیشتی سخت است و عملیات بازسازی انجام نشده است اما این خوشبینی وجود دارد که بازسازی غزه با بازوی خود فلسطینیها انجام خواهد شد یعنی خود مردم غزه این منطقه را از نو خواهند ساخت در حال حاضر تلاشها برای احیای اقتصاد فلسطین به شکل ساده از طریق طرحها و پروژههای کوچک در دست اجراست اما پیشرفت این پروژهها بدون حمایت مالی و بازشدن کامل گذرگاهها ممکن نیست
فارس: در سایه فروپاشی اقتصادی نوار غزه منبع درآمد مردم این منطقه چیست آیا هنوز امکان کار کردن و تولید را دارند؟ابوقمر: به صراحت باید گفت عملیات تولید در نوار غزه در حال حاضر بسیار محدود و اندک است اسرائیل اکثر قریب به اتفاق کارخانهها و ابزارهای درآمد و تولید را از بین برده است در حال حاضر درآمد مردم غزه از محل کمک های بشردوستانه است که آن هم به همه نمیرسد.منابع درآمد محدودی هم از طریق راه اندازی برخی کارهای تولید سبک و کارگاهها ایجاد شده است از جمله آن مثلا آماده کردن هیزم و فروش آن است که با جنگ رواج یافته تا جای گاز پخت و پز را بگیرد که به نوار غزه نمیرسد یا کار تعمیر لباس و پوشاک است چون پوشاک به غزه نمیرسد و مردم هر انچه از قبل داشتند مندرس شده از همین رو مجبور به تعمیر آن هستند و این ها یک شغل محسوب میشوند. همین درباره تعمیر کفشها هم صدق می کند.یا مثلا پهن کردن بساط فروش کالاهای موجود در بازارها که همه این کارها هم تنها شامل ۱۳ درصد خانواده ها می شود و بیش از ۸۵ درصد خانواده ها هیچ منبع درآمدی ندارند و به کمک های بشردوستانه وابسته هستند.این کمکها متاسفانه بسیار اندک هستند و اصلا به سطح مطلوب نرسیده است از همین رو توقف عملیات کمکرسانی و یا کاهش آن رنج مردم را بیشتر خواهد کرد.
فارس: آیا هیچ طرحی برای ورود خانههای پیش ساخته به نوار غزه برای تامین سرپناه وجود دارد؟ابوقمر: از روز اول جنگ هیچ خانه پیش ساختهای به نوار غزه نرسیده است اسرائیل تا این لحظه به دنبال آواره کردن مردم از نوار غزه و کوچاندن آنها بوده است و می داند واردات کانکس ها به نوار غزه مقاومت و پایداری شهروندان را تقویت می کند از همین رو هیچ کانکسی به نوار غزه نرسیده است.فارس: سناریوهای اقتصادی مورد انتشار برای نوار غزه در شش ماه تا یک سال آینده چیست؟ به نظر شما آیا بازسازی می تواند فرصتی برای احیای اقتصادی پایدارتر فراهم کند؟جواب: وضعیت اقتصادی نوار غزه در مقطع پیش رو تنها به یک چیز وابسته است و آن هم گذرگاههاست. ما در اینجا از حمایتهای مالی حرف نمیزنیم چون این قضیه در مرتبه بعدی قرار دارد و گشایش گذرگاهها در وهله نخست اهمیت دارد حتی اگر اعانهها و حمایتهای مالی فراهم باشند اما محدودیتها در گذرگاهّها به قوت خود باقی بماند بازگشت اقتصاد هم ممکن نخواهد بود و نمی توان درباره وضعیت آتی اقتصاد صحبت کرد.این گفتوگو ادامه دارد...#غزه_زمستان#غزه_آتشبس 09:15 - 19 آذر 1404
