فلزات نادر ابزار همتزار با سلطه دلار برای چین
بلومبرگ طی گزارشی نوشته است که اقدامات اخیر چین، یعنی پکن میخواهد فلزات نادر را به ابزاری برای نفوذ تبدیل کند که از نظر قدرت در سیاست اقتصادی، همسنگ دلار آمریکا باشد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ تنش تجاری میان دو اقتصاد بزرگ جهان با سرعتی بیسابقه از یک دهه گذشته تاکنون رو به افزایش است؛ هر اقدام واشنگتن با پاسخی متقابل از سوی پکن همراه میشود، صحنهای که اکنون بیشتر به یک بازی شطرنج در سطح اقتصاد جهانی شباهت دارد.بهدنبال اعلام تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر اعمال تعرفههای گمرکی جدید به میزان ۱۰۰ درصد بر تمامی واردات از چین از تاریخ اول نوامبر، پکن نیز در اقدامی غافلگیرکننده، محدودیتهای تازهای بر صادرات فلزات نادر و حتی موادی که «آثار اندکی» از این عناصر در ترکیب خود دارند، وضع کرد. خبرگزاری بلومبرگ این اقدام را «چرخشی راهبردی» توصیف کرد که نشان میدهد چین آماده است با همان ابزارهای تجاری آمریکا وارد میدان شود.
پایان دوره خویشتنداری چین در برابر آمریکا
بر اساس گزارش بلومبرگ، این تنش تازه پس از مجموعهای از تصمیمات واشنگتن برای گسترش محدودیتهای صادرات تراشهها و نرمافزارهای پیشرفته به چین رخداده است. در مقابل، پکن تدابیری وضع کرده که مانع از ارسال هرگونه کالاهای حاوی عناصر خاکی کمیاب منشأ چین از سوی شرکتهای کشورهای ثالث بدون دریافت مجوز رسمی میشود.بلومبرگ در تحلیل خود نوشت: «این اقدامات نشانه پایان دوره خویشتنداری چین و آغاز رویکرد پاسخ متقابل به سبک آمریکایی است.» بااینحال، منابعی در بانکهای مورگان استنلی و نومورا به این خبرگزاری گفتهاند که این تشدید تنشها احتمالاً مانع دیدار سران دو کشور در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (آپک) در کره جنوبی نخواهد شد؛ نشستی که قرار است پیش از پایان مهلت آتشبس تجاری در ۱۰ نوامبر(نوزدهم آبانماه) برگزار شود.
صادرات چین در برابر تعرفههای آمریکا ایستاد
با وجود تهدیدهای آمریکا، دادههای بلومبرگ اکونومیکس نشان میدهد صادرات چین در سپتامبر امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸.۳ درصد رشد کرده و به ۳۲۸.۶ میلیارد دلار رسیده است؛ بالاترین رقم ماهانه از ابتدای سال ۲۰۲۵ و بیش از پیشبینی کارشناسان که رشد ۶.۶ درصدی را انتظار داشتند.نکته مهمتر، تغییر ساختار تجارت خارجی چین است. در حالی که صادرات این کشور به ایالات متحده ۲۷ درصد کاهش یافته، فروش کالا به سایر بازارها ۱۴.۸ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که بلومبرگ آن را «بیشترین نرخ رشد از مارس ۲۰۲۳» توصیف میکند.میشل لام، اقتصاددان ارشد منطقه چین بزرگ در بانک سوسیته جنرال، گفت: «صادرات چین با وجود تعرفههای آمریکا همچنان مقاوم مانده، چرا که پکن با تنوعبخشی به بازارها و اتکا به قدرت رقابت صنعتی خود توانسته اثر تعرفهها را کاهش دهد.» او افزود: «دامنه محدود تأثیر تعرفهها تاکنون باعث شده چین با اعتماد بیشتری موضعی سختگیرانهتر در مذاکرات اتخاذ کند.»
دادههای گمرکی چین نشان میدهد صادرات به آفریقا در ماه سپتامبر ۵۶ درصد افزایش یافته که بیشترین رشد از فوریه ۲۰۲۱ است. همچنین صادرات به آمریکای لاتین پس از دورهای افت، ۱۵ درصد افزایش یافته و به اتحادیه اروپا نیز ۱۴ درصد رشد کرده که بالاترین میزان طی بیش از سه سال گذشته است.همچنین صادرات چین به ویتنام حدود ۲۵ درصد جهش داشته است؛ موضوعی که به گفته تحلیلگران مؤسسه «کپیتال اکونومیکس» میتواند «نقطه محوری در بازصادرات کالاهای چینی به بازار آمریکا از مسیر کشورهای واسطه» باشد. بلومبرگ این روند را «تطبیق ساختاری در زنجیرههای تأمین» توصیف کرده که نشانگر گذار چین از وابستگی به یک بازار خاص به شبکهای چندمرکزی از مقاصد صادراتی است؛ شبکهای که میتواند آثار تعرفهها و تحریمها را جذب کند.
فلزات نادر؛ سلاح استراتژیک پکن در نبرد اقتصادی
در قلب این رویارویی، فلزات نادری قرار دارند که چین حدود ۷۰ درصد تولید جهانی آنها را در اختیار دارد؛ طبق برآوردهای سازمان زمینشناسی آمریکا که بلومبرگ آن را نقل کرده است. این عناصر در ساخت تراشههای پیشرفته، آهنرباهای با کارایی بالا، خودروهای برقی و تجهیزات نظامی نقشی حیاتی دارند و به همین دلیل، عنصری استراتژیک در اقتصاد مدرن به شمار میروند.بلومبرگ میگوید اقدامات اخیر پکن نشاندهنده تمایل این کشور برای شکستن انحصار واشنگتن در حوزه برتری فناوری و تبدیل فلزات نادر به ابزاری نفوذی است که قدرتی همتراز با دلار آمریکا در سیاست اقتصادی دارد.در سوی مقابل، ترامپ با فشارهای فزاینده داخلی روبهروست؛ بهویژه با نزدیکشدن فصل خریدهای کریسمس، گزارشها از احتمال «خالیشدن قفسه فروشگاهها» به دلیل اختلال در زنجیره تأمین کالاهای چینی خبر میدهند. همچنین توقف خرید سویا از آمریکا از سوی چین میتواند زیان سنگینی به ایالتهای کشاورزی که پایگاه رأی سنتی ترامپ محسوب میشوند وارد کند.از سوی دیگر، احتمال شکست توافق جدید برای حفظ اپلیکیشن تیکتاک در بازار آمریکا نیز ممکن است ارتباط مستقیم ترامپ با جوانان را تضعیف کند. بااینوجود، منابع وزارت خزانهداری آمریکا به بلومبرگ گفتهاند که وزیر خزانهداری، اسکات بسنت، همچنان «به توافق تجاری با چین تا پیش از پایان مهلت آتشبس خوشبین است» و احتمال دارد دور جدیدی از مذاکرات در فرانکفورت پیش از ۱۰ نوامبر برگزار شود.
اقتصاد جهانی در آستانه نظام دوقطبی
به گفته بلومبرگ اکونومیکس، عملکرد قوی صادرات چین «قدرت چانهزنی این کشور را افزایش داده است»، بهویژه در شرایطی که اقتصاد داخلی با رکود بازار مسکن و کندی رشد روبهروست. این امر میتواند به پکن کمک کند تا به هدف رشد سالانه ۵ درصدی خود دست یابد.لین سونگ، اقتصاددان ارشد بانک آیانجی، در این باره میگوید: «چین به دنبال جنگ تجاری نیست، اما در صورت لزوم آماده پاسخگویی است. انعطافپذیری صادرات چین در سال ۲۰۲۵ اعتماد این کشور را برای ادامه مسیر کنونی تقویت کرده است.»بلومبرگ در جمعبندی مینویسد: جهان شاهد بزرگترین آزمون توازن قدرت اقتصادی از دهه ۱۹۸۰ تاکنون است؛ ترامپ از «برگ برنده» سخن میگوید و شی جینپینگ با زبان تولید و ارقام پاسخ میدهد. در حالی که واشنگتن بر افزایش تعرفهها و محدودیتها تکیه دارد، پکن از ابزار بازارهای جایگزین و منابع معدنی استراتژیک بهره میگیرد. در هر صورت، سطح کنونی تنش به جایی رسیده که بازگشت به وضعیت عادی دشوار به نظر میرسد و تجارت جهانی در مسیر شکلگیری نظامی دوقطبی حرکت میکند؛ جایی که برتری اقتصادی آمریکا دیگر تضمینشده نیست.#چین_آمریکا#تعرفه_ترامپ_چین
10:08 - 14 October 2025
2 Reposts
6103 Views