گزارش اکونومیست از نفوذ ایرانیها به قلب اسرائیل
اکونومیست در گزارشی تکاندهنده فاش کرده فشارهای اقتصادی شدید و فساد سیاسی در اسرائیل، زمینهساز نفوذ گسترده عوامل اقتصادی و جاسوسان مخفی در خدمت تهران شده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در گزارشی مفصل و تحلیلی که توسط مجله معتبر «اکونومیست» منتشر شده، داستان زندگی مردخای ممان، معروف به «موتی»، شهروند اسرائیلی ۷۲ ساله، به عنوان نمادی از شکست فردی و سقوط ساختارهای اجتماعی و اقتصادی رژیم صهیونیستی به تصویر کشیده شده است.به نوشته این مجله انگلیسی، ممان که سالها درگیر فقر، شکستهای تجاری و زندگی شخصی آشفتهای بود، در سال ۲۰۲۴ به نقطهای رسید که زندگیاش مسیر تازهای یافت؛ اما نه از راه موفقیت اقتصادی، بلکه از مسیر خیانت به اسرائیل و همکاری با جمهوری اسلامی ایران.ممان که روزگاری طرفدار سرسخت نتانیاهو و از مبلغان جریان راستگرای ضدعرب در شبکههای اجتماعی بود، در نهایت به دام یک عشق پرهزینه و سپس دامنهای از فعالیتهای مخفی اطلاعاتی افتاد. همزمان با تلاش برای تأمین خواستههای مالی معشوقه بلاروستبارش، ناتالی، وی به مأموریتهای سازمانهای امنیتی ایران تن داد و نقشآفرین یکی از پیچیدهترین پروندههای جاسوسی اخیر در اسرائیل شد.
ایران چگونه از ضعفهای فردی و ساختاری اسرائیل بهرهبرداری میکند؟
بر اساس گزارش شاباک (سرویس امنیت داخلی رژیم صهیونیستی)، ممان یکی از ۳۹ شهروند اسرائیلی است که طی سال گذشته به اتهام جاسوسی برای ایران دستگیر شدهاند.این رقم، که از پایان سال ۲۰۲۲ به شدت رشد یافته، نشاندهنده بحرانی گستردهتر در درون اسرائیل است. شبکههای اجتماعی، سفرهای خارجی و وعدههای مالی، مهمترین ابزارهای ایران در جذب این جاسوسان بودهاند و این افراد از همه اقشار جامعه آمدهاند: یهودیان و عربها، مذهبی و سکولار، پیر و جوان.شاباک هشدار داده که این پدیده در حال تبدیل شدن به یک «اپیدمی امنیتی» است و تحلیلگران اقتصادی و اجتماعی نیز آن را بازتابی از فروپاشی تدریجی سرمایه اجتماعی در اسرائیل میدانند.
فقر و فساد؛ زیرساختهای فروپاشی امنیتی
زندگی اقتصادی ممان، نمونهای روشن از ناتوانی ساختار اقتصادی اسرائیل در حمایت از کارآفرینان و صاحبان مشاغل کوچک است. او که زمانی مالک یک مهمانخانه در شمال اسرائیل و بعدها فروشنده عمده محصولات کشاورزی در ترکیه بود، با شکستهای متوالی اقتصادی، به تدریج جذب جریانهای غیرقانونی شد. تجارت شکستخورده شاورما، بدهیهای مالیاتی و درگیری با عناصر مجرم، تنها بخشی از چرخه فقری بود که او را به سوی خطر سوق داد.این پرونده یک بار دیگر نشان میدهد که بیثباتی اقتصادی و نبود چشمانداز مالی روشن، میتواند بستر بسیار مساعدی برای نفوذ دشمنان به بدنه جامعه اسرائیلی باشد. ایران، که به خوبی مهارت در شناخت و بهرهبرداری از شکافهای اجتماعی و اقتصادی دارد، از طریق طرحهای به ظاهر اقتصادی – نظیر وعده ورود به بازار خشکبار ایران – موفق شد اعتماد این فرد را جلب کرده و او را وارد چرخه جاسوسی نماید.
عملیات نفوذ؛ از آذربایجان و ترکیه تا داخل خاک اسرائیل
تحقیقات نشان میدهد که بسیاری از این فعالیتهای اطلاعاتی از طریق کشورهای ثالث مانند ترکیه و جمهوری آذربایجان صورت گرفتهاند. در برخی موارد، دستگاههای امنیتی این کشورها یا چشمپوشی کردهاند یا حتی در تعامل با نیروهای اطلاعاتی ایران بودهاند. در یکی از موارد، زنی با تابعیت دوگانه اسرائیلی-روسی، از طریق یک حساب کاربری جعلی در تلگرام که ادعای وابستگی به یک تاجر اماراتی را داشت، وارد فعالیتهای اطلاعاتی برای ایران شد.افسران اطلاعاتی شاباک اذعان کردهاند که ایران در شناسایی نقاط ضعف روانی و شخصیتی اهداف خود تخصص دارد و در جذب جاسوسها از مدلهایی مشابه با کیجیبی شوروی استفاده میکند. یکی از افسران ارشد شاباک گفته است: «ایرانیها استاد بهرهبرداری از افراد فروپاشیده، ضعیف، منزوی و دچار بحران شخصیتی هستند.»
چشمانداز امنیتی-اقتصادی اسرائیل پس از پرونده ممان
در دسامبر ۲۰۲۴، دادگاه اسرائیل، مردخای ممان را به دلیل همکاری با دستگاه اطلاعاتی ایران و ورود غیرقانونی به کشور دشمن به تحمل شش سال حبس محکوم کرد. در متن حکم آمده بود که «این پرونده نشان میدهد چگونه فردی با انگیزههای مالی و عاطفی میتواند در مدتزمان کوتاهی به آلت دست دشمنان کشور تبدیل شود.»در کنار ممان، حداقل هشت فرد دیگر نیز در اسرائیل به اتهام فعالیتهای مشابه تحت بازداشت یا محاکمه قرار دارند. در این میان، نقش ناتالی – معشوقه بلاروسی او – هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما بنا بر گزارشها از سوی شاباک، او تحت بازجویی قرار گرفته و سپس آزاد شده است.در حالی که اسرائیل روزگاری به ساختار منسجم امنیتی خود میبالید، اکنون با چالش نفوذ گسترده دشمن در بالاترین سطوح جامعه مواجه است؛ چالشی که ابعاد آن فراتر از امنیتی بوده و به بحران اقتصادی، اجتماعی و حتی روانی در لایههای زیرین جامعه اسرائیلی بازمیگردد.
با افزایش تعداد جاسوسان دستگیر شده در اسرائیل، نگرانیها در اسرائیل افزایش یافته است که اسرادیل ممکن است با موج بیسابقهای از جاسوسانی مواجه شود که به نفع ایران فعالیت میکنند؛ موجی که میتواند تهدیدی استراتژیک و واقعی برای امنیت ملی اسرائیل باشد.یکی از مسئولان شاباک (سازمان امنیت داخلی اسرائیل) میگوید: «باید سریعاً وارد عمل شویم و این شبکهها را نابود کنیم، وگرنه با اپیدمی خیانت در داخل اسرائیل مواجه خواهیم شد.»
پروفسور یورام بری، متخصص امور اسرائیل در دانشگاه مریلند میگوید: «جامعه اسرائیلی به سمت فروپاشی داخلی پیش میرود. کاهش اعتماد به نهادهای سنتی و تلاشهای نتانیاهو برای کنترل قوه قضائیه و رسانهها، به این فروپاشی دامن زده است.»او ادامه میدهد: «تعجبآور نیست که در چنین آشفتگی، اسرائیلیها آمادهتر شدهاند تا تابوها را بشکنند، از جمله خیانت به کشورشان.»به اعتقاد این استاد دانشگاه، ایران از این آشفتگی به نفع خود بهره برده است، با استفاده از تاکتیکهای گسترده جذب نیرو از طریق شبکههای اجتماعی و ارائه مبالغ مالی وسوسهانگیز. این رویکرد مشابه روشهایی است که سازمان کیجیبی شوروی در دهههای گذشته برای نفوذ به اسرائیل به کار میبرد.اما نکته مهمتر این است که انگیزه پشت جاسوسی دیگر ایدئولوژیک نیست، بلکه پول و طمع محرک اصلی آن شدهاند.
در پایان آمده است، پروژههای جذب جاسوس توسط ایران نه تنها نشاندهنده قدرت نفوذ اطلاعاتی جمهوری اسلامی است، بلکه بازتابی از گسترش گسلهای عمیق در جامعه اسرائیل است؛ جامعهای که بهطور فزایندهای درگیر بحران مشروعیت، فساد داخلی، بیثباتی سیاسی و بیاعتمادی عمومی شده است. اگر روند فعلی ادامه یابد، اسرائیل ممکن است به مرور زمان با بحران امنیتی ـ اجتماعی فراگیری روبهرو شود که خروج از آن نیازمند بازنگری اساسی در ساختار اقتصادی و سیاسی این رژیم خواهد بود.#اکونومیست#جاسوسی_ایران_اسرائیل 21:06 - 18 خرداد 1404