تحریمِِ وارونه
نوشته بود: «ایران ۴۷ سال زیر تحریمهای جهان جون سالم به در برد، جهان بعد از ۲۳ روز زیر تحریم ایران بودن داره از هم میپاشه». این جمله فارغ از هیاهوی شبکههای اجتماعی، نشانهای از جابهجایی در منطق قدرت، آنهم در میانه جنگی است که دیگر فقط در میدان نظامی تعریف نمیشود!
در جنگهای کلاسیک، برتری با آنسو بود که تجهیزات بیشتر و آتش سنگینتری داشت اما در جنگهای امروز که لایههای اقتصادی، رسانهای و شناختی به آن افزوده شده، معادله پیچیدهتر شده است. اینجا تابآوری بهتدریج جای برتری صرف نظامی را میگیرد و حتی میتواند آن را خنثی کند.سالها روایت غالب این بود که تحریم، ابزار انحصاری قدرتهای مسلط بوده و هدفش فروپاشی اراده یک ملت است اما تجربه ایران، این قاعده را وارونه کرد. ایران نهتنها در برابر سنگینترین رژیمهای تحریمیِ چندلایه دوام آورد، بلکه با انطباق هوشمند، درونزایی اقتصادی و شبکهسازی منطقهای نشان داد که تحریم، اگرچه هزینهساز است، اما الزاماً تعیینکننده نیست.ایران طی ۴۷ سال گذشته، ناخواسته در یک آزمایش بزرگ تاریخی قرار گرفت. زیستن در شرایطی که محدودیت، قاعده آن بود و نتیجه این تجربه، شکلگیری یک الگوی بومی از مدیریت فشار بود که در آن اقتصاد بهمرور خود را با محدودیتها تطبیق داد.همچنین شبکههای قوی تعریف شدند تا کشور بتواند به خودکفایی برسد و روی پای خود بایستد و در این وضعیت جامعه آموخت در شرایط ناپایدار، ثبات رفتاری خود را حفظ کند.اکنون در میانه یک تقابل تمامعیار، همان تجربه انباشتهشده به یک دارایی بینظیر و راهبردی تبدیل شده است.اختلال در واکنشهای سریع بازارهای جهانی و ناپایداری در تصمیمگیریهای سیاسیِ طرف مقابل، نشان میدهد که فشار، دیگر یکسویه عمل نمیکند. آنچه در حال وقوع است، بروز همان اثرِ بازگشتی با تحریم وارونه است.یعنی ابزار تحریم، بهجای تمرکز بر هدف، بخشی از سیستم اعمالکننده تحریم را نیز درگیر میکند یا اثرات فشار، از پیرامون به مرکز بازمیگردد!
ستون اصلی این معادله، آن چیزی است که این روزها در خیابانهای ایران دیده میشود و حاوی پیامی عملیاتی برای همه اتاقهای فکر دنیاست؛ اینکه سرمایه اجتماعیِ ایران، فعال و میداندار است.این همان متغیری است که هیچ تحریمی قادر به هدفگیری مستقیم آن نیست، اما همه راهبردها بدون در نظر گرفتنش شکست میخورند.
بنابراین تا وقتی پیوند قدرت ملی و حضور مردمی برقرار است، هر فشار بیرونی به فرصت تبدیل میشود. این همان درسی است که ۴۷ سال ایستادگی به ما داده و امروز در میدان، با صدای مردم، دوباره تکرار میشود.#جنگ_رمضان#امریکا#اسرائیل #تحریم 13:42 - 5 فروردین 1405