معمای برداشت سریع زعفران حل شد
رشد سریع فناوریهای کشاورزی در خراسان جنوبی باعث شده زعفرانکاران با اتکا به دستگاههای ایرانی، محصولی باکیفیتتر، سریعتر و با حداقل ضایعات تولید کنند؛ مسیری که میتواند صادرات زعفران را نیز متحول کند.
خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی، زعفران، طلای سرخ ایران، در سالهای اخیر تحولات قابل توجهی را در مسیر کاشت، برداشت و فرآوری تجربه کرده است. مکانیزاسیون این محصول استراتژیک، علاوه بر افزایش بهرهوری، کیفیت محصول و کاهش هزینههای نیروی انسانی، زمینهساز افزایش صادرات و رقابتپذیری در بازار جهانی شده است.کاشت پیاز؛ از سنتی تا نیمه مکانیزهکاشت سنتی زعفران از دیرباز در ایران رایج بوده است. در این روش، کشاورزان با استفاده از نیروی انسانی و گاهی حیوانات اهلی، زمین را شیار میزدند و پیازها را در حفرهها میکاشتند. هرچند این روش سابقهای طولانی دارد، اما با مشکلاتی مانند نامنظمی در عمق کاشت، عدم رعایت فاصله مناسب ردیفها و هزینه بالای نیروی انسانی همراه بود.محمد رنجی، کارشناس مکانیزاسیون سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، با بیان اینکه «کاشت پیاز زعفران یکی از پرهزینهترین مراحل تولید است»، افزود: روش سنتی کاشت، علاوه بر زمانبر بودن، مشکلاتی برای برداشت مکانیزه گل نیز ایجاد میکرد. در مقابل، دستگاههای نیمه مکانیزه کاشت پیاز، امکان ایجاد ردیفهای دقیق و عمق یکنواخت را فراهم کرده و هزینه و زمان کاشت را به طور چشمگیری کاهش میدهند.
سرعت و دقت برداشت گل با دستگاههای نوینبا ورود دستگاههای کشت مکانیزه، سرعت کاشت پیاز تا حدود دو هکتار در روز افزایشیافته و نیاز به نیروی انسانی کاهشیافته است. این دقت در کاشت، زمینه را برای برداشت مکانیزه گل فراهم میکند.رنجی تصریح کرد: برداشت گل زعفران حساسترین مرحله تولید است. گلها اگر به موقع برداشت نشوند، در اثر یخبندان، بارندگی یا تأخیر در جمعآوری، کیفیت خود را از دست میدهند. دستگاههای برداشت گل، که گلها را بدون آسیب به برگها و تیج جمعآوری میکنند، سرعت عمل را بالا برده و کیفیت محصول را حفظ میکنند.
گلچین زعفران؛ فناوری در خدمت کشاورزامیرحسن اسعدیان، مخترع دستگاه برداشت زعفران، مدلهای کولهپشتی و ارابهای این دستگاهها را معرفی کرد. مدل کولهپشتی مناسب مزارع سنتی است و مدل ارابهای برای مزارع ردیفی طراحی شده است.وی توضیح داد: این دستگاهها با استفاده از فن برقی جت و سپراتور داخلی، گلها را از بقایای خاک و کلوخه جدا میکنند. طراحی ارگونومیک و وزن سبک دستگاهها، امکان کار طولانیمدت برای کاربران را فراهم میکند و گلها با دم سالم و بدون آلودگی جمعآوری میشوند.رضایی، کشاورز منطقه قائنات، با بیان تجربیات خود گفت: درگذشته برداشت گل زعفران سخت و زمانبر بود و کشاورزان نیمهشب به مزرعه میرفتند. حالا با استفاده از این دستگاهها، برداشت گلها سریع، دقیق و بهموقع انجام میشود و کیفیت محصول افزایشیافته است.
مکانیزاسیون پس از برداشت؛ جداسازی و خشک کردنمرحله جداسازی کلاله از گل، حساسترین و وقتگیرترین بخش تولید زعفران است. مکانیزه شدن این مرحله با دستگاههای پرکن، زمان پردازش گلها را کاهش داده و کیفیت محصول را حفظ میکند.اسعدیان افزود: پس از جداسازی کلاله، خشککردن سریع با استفاده از دستگاههای مدرن، رنگ طبیعی و کیفیت محصول را تضمین میکند. در روش سنتی، خشکشدن طولانی باعث تیرگی رنگ و کاهش کیفیت میشد، اما اکنون با دستگاههای خشککن اتوماتیک، زعفران در ۱۰ تا ۱۵ دقیقه خشک شده و برای بازار داخلی و صادرات آماده میشود.
جمعبندیمکانیزاسیون زعفران، از کاشت تا برداشت، جداسازی و خشککردن، تحول بنیادینی در این صنعت ایجاد کرده است. افزایش سرعت، دقت، کاهش هزینه نیروی انسانی و حفظ کیفیت محصول، نشان میدهد که فناوری و نوآوری میتواند طلای سرخ ایران را در مسیر صادرات جهانی به محصولی رقابتپذیر تبدیل کند.کشاورزان و کارشناسان معتقدند: حرکت به سمت مکانیزاسیون، نهتنها بهرهوری اقتصادی را افزایش میدهد، بلکه با حفظ کیفیت محصول، آیندهای روشن برای زعفران ایران رقم میزند.
10:50 - 9 آذر 1404