به حاشیه راندن مصر از ائتلاف انرژی مدیترانه؛ آیا قاهره به سوی ترکیه میرود؟
تأسیس «مرکز انرژی شرق مدیترانه» توسط ایالات متحده، اسرائیل، یونان و قبرس، موجی از تحلیلها را درباره دلیل حذف مصر از این تحالف استراتژیک به راه انداخته است. این در حالی است که قاهره طی ۱۲ سال گذشته، محور اصلی همکاریهای گازی در این منطقه بود و حتی توافقات گستردهای با همین کشورها داشت. اکنون این سؤال مطرح شده است که آیا این انزوا، مصر را به سمت نزدیکی دوباره با ترکیه سوق میدهد؟
مصر پیشتر از طریق «مجمع گاز شرق مدیترانه» (که در قاهره تأسیس شد)، نقش کلیدی در مدیریت منابع انرژی منطقه داشت. حتی همین چند ماه پیش، توافقی میان مصر، قبرس و یونان برای تأمین ۱۰۰ میلیارد متر مکعب گاز از میدان «آفرودیت» با ارزشی ۱۰ میلیارد دلاری و احداث خط لولهای به ارزش ۲ میلیارد دلار منعقد شده بود. اما تشکیل مرکز جدید در هیوستون آمریکا، بدون حضور مصر، نشاندهنده یک چرخش ژئوپلیتیک است.تحلیل اول: قدرت تولید، نه فقط موقعیت جغرافیاییدکتر محمد فؤاد، کارشناس مسائل انرژی، معتقد است این اتفاق لزوماً یک چرخش استراتژیک کامل علیه مصر نیست، بلکه بازتابی از تغییر اولویتهاست. او میگوید: «نفوذ در بازارهای انرژی تنها بر اساس موقعیت جغرافیایی یا تحالفهای سیاسی شکل نمیگیرد، بلکه در نهایت به "توان تولید واقعی" وابسته است. مصر پیشتر خودکفا بود و مراکز تسییل گاز داشت، اما با کاهش تولید و افزایش مصرف داخلی، دیگر نمیتواند نقش "تأمینکننده" را در یک بازار انرژی ایفا کند.»تحلیل دوم: جنگ بر سر «مرکزیت انرژی» و خط لوله شرق مدیترانهدکتر محمد الزواوی، استاد دانشگاه، دلیل این حذف را تضاد منافع در مورد نحوه انتقال گاز میداند. - رویای مصر: قاهره میخواست مرکز منطقه باشد؛ یعنی گاز کشورهای دیگر (اسرائیل، قبرس و یونان) به تصفیهخانههای «ادکو» و «دمیاط» در مصر بیاید، در آنجا تسییل شده و سپس به اروپا صادر شود.- پروژه جایگزین: اکنون ائتلاف جدید به دنبال اجرای پروژه «خط لوله شرق مدیترانه» است که گاز را مستقیماً از اسرائیل، از طریق قبرس و یونان به ایتالیا و سپس اروپا میبرد و در این مسیر، مصر را کاملاً دور میزند.
او همچنین اشاره میکند که تغییر رویکرد آمریکا در دوران ترامپ و حمایت مطلق از خواستههای اسرائیل، یکی از دلایل اصلی این تغییر آرایش و حذف مصر از معادلات جدید است.تغییر قطب؛ احتمال اتحاد مصر و ترکیهاین حذف استراتژیک، احتمالاً مصر را به بازنگری در روابط خود با ترکیه وادارد. هر دو کشور در پرونده «ترسیم مرزهای دریایی» و توزیع منابع گاز در شرق مدیترانه با چالشهای مشابهی روبرو هستند. تحلیلگران معتقدند وقتی یک بلوک (آمریکا، اسرائیل، یونان و قبرس) مصر را کنار میگذارد، احتمال نزدیکی قاهره و آنکارا برای رسیدن به تفاهمات دوجانبه در مورد منابع انرژی افزایش مییابد تا هر دو بتوانند در برابر این ائتلاف جدید، توازن قدرت ایجاد کنند.
20:26 - 29 خرداد 1405