جاده قدیمی حج؛ مسیر تاریخی حجاج و بازرگانان در مصر
جاده قدیمی حج در مصر، فراتر از یک مسیر عبوری، گواه تلاقی ایمان، تجارت و تاریخ است. از آرامگاه عرفانی ابوالحسن شاذلی در دشت‌های خشک تا تکاپوی بازرگانان در بندر عیداب، این مسیر زمانی تنها راه اتصال میلیون‌ها مسلمان شمال آفریقا به سرزمین وحی بود و امروز به عنوان گنجینه‌ای برای گردشگری مذهبی و میراث جهانی شناخته می‌شود.
در قلب صحرای شرقی مصر، روستای کوچک «حمیثره» میزبان مقبره «ابوالحسن شاذلی»، قطب صوفیه است. این عارف بزرگ که از مغرب به اسکندریه آمده بود، پیش از رسیدن به مکه در این نقطه جان سپرد و آرامگاهش اکنون به یکی از مشهورترین زیارتگاه‌های مصر تبدیل شده است. هرساله هزاران زائر در مراسم «مولودی» این روستا گرد می‌آیند تا پیوند دیرینه خود را با این شخصیت عرفانی تجدید کنند. روایت‌هایی چون توصیه رمزآلود شاذلی به شاگردش برای همراه داشتن «تبر و عطر» در این سفر، به حمیثره هاله‌ای از رمز و راز بخشیده که آن را به مقصدی جذاب برای گردشگران معنوی تبدیل کرده است.بندر عیداب؛ پلی میان شرق و غربدر ادامه‌ی این مسیر، «بندر عیداب» به عنوان آخرین توقفگاه حجاج پیش از عبور از دریای سرخ به سوی جده و مکه می‌درخشد. عیداب تنها یک بندرگاه مذهبی نبود، بلکه یکی از حیاتی‌ترین مراکز تجارت جهانی در عصر اسلامی بود؛ جایی که کشتی‌های حامل ادویه‌جات و کالاهای گران‌بهای هند و یمن، بارهای خود را برای ارسال به قاهره و اروپا تخلیه می‌کردند. این منطقه که قدمت آن به عصر بطلمیوسی بازمی‌گردد، زمانی مرکز shipbuilding (کشتی‌سازی) و تلاقی قبایل بومی و زائران بود، تا اینکه با تغییر مسیرهای حج به سمت سینا در عصر ظاهر بیبرس، به‌تدریج رنگ باخت و به بخشی از تاریخ تبدیل شد.
از مسیرهای باستانی تا فهرست یونسکوامروزه کارشناسان میراث فرهنگی مصر، تلاش می‌کنند تا این جاده تاریخی را با تمام آثار باقیمانده‌اش — از قلعه‌های نظامی مانند «عجرود» و «نخل» تا چاه‌های آب قدیمی — در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کنند. هدف این است که با احیای این مسیر و پیوند آن با مراکز گردشگری مدرن مانند «مرسی‌علم» و «محمیه وادی الجمال»، تجربه‌ای متنوع از تاریخ، دین و طبیعت برای گردشگران داخلی و بین‌المللی فراهم شود. احیای جاده قدیمی حج، در واقع بازگشت به شناسنامه‌ای است که تمدن اسلامی و تجاری مصر را در سراسر قرون تعریف می‌کرد.
19:58 - 12 خرداد 1405