رقابت مصر و اتیوپی در بازار کود؛ جنگ کریدورها و سقوط صادرات
در حالی که تنشهای منطقهای ادامه دارد، مصر خود را برای مواجهه با سناریوهای اقتصادی دشوارتر آماده میکند. گزارشهای اخیر نشان میدهد که با راهاندازی پروژههای جدید در اتیوپی، موازنه قدرت در بازار انرژی و محصولات کشاورزی شرق آفریقا در حال تغییر است.
اتیوپی با بهرهبرداری از میادین گاز طبیعی تازه کشف شده، کارخانه تولید اوره «گودی» را در اقلیم اوگادن با ظرفیت تولید ۳ میلیون تن در سال هدفگذاری کرده است. نگاهی به آمار نشان میدهد اتیوپی که در سال ۲۰۲۳ حدود ۱.۲ میلیون تن اوره وارد کرده بود، با این پروژه نه تنها به خودکفایی کامل میرسد، بلکه سالانه ۱.۸ میلیون تن مازاد صادراتی خواهد داشت. این حجم تولید، فراتر از نیاز مجموع کشورهای همسایه مانند جیبوتی، اریتره و سومالی است و اتیوپی را به مرکز منطقهای تأمین نهادههای کشاورزی تبدیل میکند. ۶۰ درصد مالکیت این پروژه متعلق به گروه چینی «دانگوت» و ۴۰ درصد آن در اختیار شرکت هلدینگ سرمایهگذاری اتیوپی (EIH) است.جنگ کریدورها و چالش لجستیک برای مصرتا پیش از این، مصر تأمینکننده ۶۶ درصد نیاز اوره اتیوپی بود، اما اکنون با مفهوم «کریدور مهمتر از منبع» روبروست. کارخانههای اتیوپی تنها ۵۰۰ تا ۸۰۰ کیلومتر با مراکز تقاضا در شرق قاره فاصله دارند، در حالی که محمولههای مصری باید مسیری بیش از ۴۰۰۰ کیلومتری را از طریق دریای سرخ و سپس حملونقل جادهای پرهزینه بپیمایند. این شکاف لجستیکی به اتیوپی اجازه میدهد محصولات خود را با تخفیف ۱۵ تا ۲۵ درصدی (به دلیل کاهش هزینههای حمل و بیمه) عرضه کند و بازار بزرگ مصر در آفریقا را به شدت تهدید نماید.
نوسانات قیمت جهانی انرژیدادههای بازار در سال ۲۰۲۵ نشاندهنده فشارهای مضاعف بر تولیدکنندگان بزرگ است. قیمت گاز در نیمه اول ۲۰۲۵ با رشد ۵۴ درصدی به میانگین ۴۳ یورو بر مگاوات ساعت رسید و قیمت هر تن کود شیمیایی در ماه مه ۲۰۲۵ به حدود ۴۳۷ دلار افزایش یافت. در این میان، محصول اتیوپیایی به دلیل اتکا به گاز استخراج داخلی و قراردادهای ثابت با شرکتهای چینی، وضعیت رقابتی پایدارتری نسبت به محصول مصری دارد که قیمت آن به نوسانات جهانی گاز وابسته است. پیشبینی میشود صادرات مصر به آفریقا سالانه ۱.۵ تا ۲ میلیون تن کاهش یابد.کودهای سبز؛ سپر دفاعی مصربا وجود این چالشها، مصر استراتژی جدیدی را در پیش گرفته است: «توسعه کودهای سبز». قاهره با تمرکز بر انرژیهای تجدیدپذیر و استانداردهای جدید اتحادیه اروپا (مکانیسم تعدیل کربن مرزی - CBAM)، قصد دارد بازار اروپا را حفظ کند. از آنجا که پروژه اتیوپی همچنان بر پایه گاز طبیعی سنتی است، مصر میتواند با تولید کودهای «کم کربن»، به عنوان تنها گزینه برای بازارهای پیشرفتهای چون ایتالیا، فرانسه و اسپانیا باقی بماند و وزن صادراتی خود را از بازارهای ارزان آفریقایی به سمت بازارهای گرانقیمت اروپایی و برزیل تغییر دهد.
18:09 - 11 فروردین 1405
82.1k Views