کارشناس آموزش: آزمون‌‌های سمپاد برای شناسایی تیزهوشان کافی نیستند

کارشناس آموزش‌وپرورش درباره آزمون‌های ورودی تیزهوشان، گفت: هرچند آزمون‌های فعلی می‌توانند بخشی از توانایی‌های شناختی دانش‌آموزان را شناسایی کنند، اما برای شناسایی کامل استعدادهای برتر کافی نیستند.
سید نصرت الله فاضلی معاون اسبق وزارت آموزش‌وپرورش در گفت‌وگو با خبرنگار آموزش‌وپرورش خبرگزاری فارس اظهار کرد: سؤالات آزمون ورودی مدارس استعدادهای درخشان پایه هفتم ۱۴۰۵ در دو بخش «سرعت و دقت» و «استعداد تحلیلی، هوش و خلاقیت» طراحی شدند. در بخش سرعت و دقت، تعداد ۶۰ سؤال با مدت زمانی ۲۵ دقیقه در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد و در بخش استعداد تحلیلی و روش وخلاقیت ۶۰ سؤال در ۷۵ دقیقه عمدتاً مبتنی بر استدلال، الگویابی و توانایی‌های شناختی مطرح می‌شود.وی ادامه داد: تحلیل محتوای این آزمون‌ها نشان می‌دهد که در بخش «سرعت و دقت»، پیش‌فرض اصلی طراحان آن است که سرعت پردازش اطلاعات و توانایی پاسخ‌گویی سریع، از مهم‌ترین نشانه‌های هوش و استعداد برتر است. بر این اساس، دانش‌آموزی که بتواند در زمانی کوتاه، گاه کمتر از ۲۵ ثانیه، به سؤال پاسخ دهد، دارای قدرت فهم و دقت بیشتری تلقی می‌شود.فاضلی افزود: با این حال، یافته‌های جدید علوم تربیتی و روان‌شناسی شناختی نشان می‌دهد که سرعت پاسخ‌گویی تنها یکی از ابعاد توانایی ذهنی است و لزوماً با فهم عمیق و همه‌جانبه رابطه مستقیم ندارد. بسیاری از فرایندهای یادگیری ارزشمند، از جمله تفکر انتقادی، تحلیل چندبعدی مسائل، خلاقیت و حل مسئله‌های پیچیده، نیازمند تأمل، درنگ و پردازش عمیق هستند. از این منظر، تأکید بیش از حد بر سرعت ممکن است برخی از دانش‌آموزان برخوردار از استعدادهای فکری عمیق را در موقعیت نامناسبی قرار دهد.
وی با بیان اینکه در بخش «استعداد تحلیلی، هوش و خلاقیت» نیز عمده پرسش‌ها بر سنجش توانایی‌های شناختی، استدلال منطقی، تشخیص الگوها و روابط عددی و فضایی متمرکز است، اضافه کرد: این رویکرد ریشه در برداشت سنتی از هوش دارد؛ برداشتی که هوش را عمدتاً در قالب توانایی‌های شناختی و تحلیلی تعریف می‌کند. در حالی که نظریه‌های معاصر، به‌ویژه نظریه هوش‌های چندگانه و پژوهش‌های مربوط به هوش هیجانی و اجتماعی، ابعاد گسترده‌تری از توانایی‌های انسانی را مورد توجه قرار داده‌اند.قائم‌مقام دبیرکل کانون تربیت اسلامی گفت: امروزه توانایی برقراری ارتباط مؤثر، همکاری با دیگران، مدیریت هیجان‌ها، همدلی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، خلاقیت و نوآوری از عوامل مهم موفقیت فردی و اجتماعی به شمار می‌روند. با این حال، سهم این مؤلفه‌ها در آزمون‌های ورودی مدارس استعدادهای درخشان بسیار محدود یا تقریباً غایب است.وی تصریح کرد: نکته مهم آن است که آزمون‌ها صرفاً ابزار سنجش نیستند؛ بلکه به نوعی «ریل‌گذاری» نظام آموزشی نیز محسوب می‌شوند. هنگامی که یک نظام آموزشی دانش‌آموزان را بر اساس سرعت پاسخ‌گویی و مهارت‌های شناختی خاص انتخاب می‌کند، به‌طور ضمنی این پیام را به مدارس، خانواده‌ها و دانش‌آموزان منتقل می‌کند که این ویژگی‌ها مهم‌تر از سایر شایستگی‌ها هستند. در نتیجه، بخش مهمی از فعالیت‌های آموزشی به سمت تقویت مهارت‌های آزمون‌محور، تست‌زنی و افزایش سرعت پاسخ‌گویی سوق پیدا می‌کند.
فاضلی افزود: این در حالی است که اسناد بالادستی آموزش و پرورش، به‌ویژه سند تحول بنیادین، بر تربیت متوازن و رشد همه‌جانبه دانش‌آموزان تأکید دارند. در این اسناد، علاوه بر ساحت علمی و فناورانه، ساحت‌های اخلاقی، اجتماعی، هنری، زیستی و اقتصادی نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ بنابراین انتظار می‌رود نظام شناسایی و پذیرش دانش‌آموزان مستعد نیز متناسب با این نگاه جامع، از ابزارها و روش‌های متنوع‌تری بهره گیرد.وی ادامه داد: بر این اساس، هرچند آزمون‌های فعلی می‌توانند بخشی از توانایی‌های شناختی دانش‌آموزان را شناسایی کنند، اما برای شناسایی کامل استعدادهای برتر کافی نیستند. به نظر می‌رسد ترکیبی از آزمون‌های شناختی، ارزیابی خلاقیت، سنجش درک اجتماعی- فرهنگی ، معنا شناختی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی می‌تواند تصویری دقیق‌تر و عادلانه‌تر از استعدادهای دانش‌آموزان ارائه دهد.پایان پیام/#سیدنصرت‌الله_فاضلی#مدارس_تیزهوشان#مدارس_استعدادهای_درخشان#کارشناس_آموزش_و_پرورش
14:25 - 30 خرداد 1405
جامعه
آموزش و پرورش




3 پاسخ

@mollaiemohammad2 روز پیش
در پاسخ به
آزمون هایی است برای شناسایی بچه های داراتر که با انواع کلاس ها و آزمون ها خودشون رو آماده کردندلزوماً تیزهوش هم نیستندیعنی یه تیزهوش واقعی با خواندن همان کتاب های درسیش اگر بشینه روی این آزمون نمیدونه قضیه چیه

@user1782062039341 روز پیش
بله دقیقا درسته.با این آزمونها استعداد کشف نمیشه که بتونه بره شکوفا بشه بلکه استعداد کور میشه.این مدل سوالات تحلیلی رو خود طراح آیا واقعا میتونه در عرض ۱ دقیقه تحلیل کنه که ببینه چی به چیه که انتظار میره دانش آموز ۱۵ ساله اینکار رو انجام بده؟واقعا چرا بجای کار اصولی کار دودره بازی درمیارن؟امیدبه چی؟

@user1782072542941 روز پیش
در پاسخ به
سوال های امسال بسیار مسخره بودنداستادهای برتر و نامی کشور که استادهای دختر من بودند حتی خود آنها هم به سختی توانستند بعضی از سوالات را تحلیل کنند وقتی یک بچه دوازده ساله ۱ سال زحمت کشیده در شرایط جنگی درس خونده زمانی که با همچین سوال هایی روبه رو شود استعدادش کور میشود تابخواهد شکوفا شود