هشدار کارشناس آموزشوپرورش برای رسیدگی به شایعات امتحان نهایی
کارشناس آموزشوپرورش گفت: شایعات مربوط به افشای سؤالات امتحانات نهایی، فعالیت شبکههای سودجو در فضای مجازی، انتشار اخبار غیرموثق و تحلیلهای غیرکارشناسی از مهمترین عوامل تشویش خاطر دانشآموزان و خانوادهها به شمار میروند.
سید نصرتالله فاضلی معاون اسبق وزارت آموزشوپرورش در گفتوگو با خبرنگار آموزشوپرورش خبرگزاری فارس اظهار کرد: ارزشیابی از داشتههای علمی، مهارتی و نگرشی دانشآموزان در سطح ملی یکی از مهمترین رخدادهای آموزشی کشور است؛ رخدادی که باید زمینه توزیع عادلانه فرصتهای آموزشی، دانشگاهی و شغلی را بر اساس تلاش، استعداد و شایستگی جوانان فراهم آورد.وی ادامه داد: هر اندازه این فرایند از دقت، سلامت، اعتبار و اعتماد عمومی بیشتری برخوردار باشد، رضایتمندی فردی، سرمایه اجتماعی و در نهایت توسعه و پیشرفت کشور را به دنبال خواهد داشت؛ از این رو، نگاه صرفاً اجرایی به برگزاری امتحانات نهایی و غفلت از کیفیت، کارکردها و آثار بلندمدت آن، میتواند تمامی فرایندهای تعلیم و تربیت در طول دوازده سال تحصیلی را تحت تأثیر قرار دهد. قائممقام دبیرکل کانون تربیت اسلامی اضافه کرد: امتحانات نهایی تنها یک رویداد اداری یا آموزشی نیست، بلکه نقطه تلاقی سیاستهای آموزشی، برنامههای درسی، عملکرد مدارس، تلاش معلمان و آینده تحصیلی دانشآموزان محسوب میشوند.وی با بیان اینکه در کنار چالشهای درونی، عوامل بیرونی نیز میتوانند سلامت و اعتبار این فرایند را تهدید کنند، گفت: شایعات مربوط به افشای سؤالات، فعالیت شبکههای سودجو در فضای مجازی، انتشار اخبار غیرموثق و تحلیلهای غیرکارشناسی از مهمترین عوامل تشویش خاطر دانشآموزان و خانوادهها به شمار میروند.فاضلی تصریح کرد: آسیب چنین شایعاتی تنها متوجه فرایند آزمون نیست، بلکه اعتماد عمومی به نظام آموزشی را هدف قرار میدهد؛ اعتمادی که شکلگیری آن سالها زمان میبرد، اما خدشهدار شدن آن ممکن است در مدت کوتاهی رخ دهد و جبران آن بسیار دشوار باشد.
این کارشناس تعلیموتربیت گفت: از سوی دیگر، گستردگی عملیات برگزاری امتحانات نهایی در سطح کشور، طولانی بودن دوره برگزاری، تعدد دروس، تنوع رشتههای تحصیلی، پراکندگی جغرافیایی حوزههای امتحانی، تفاوت امکانات مناطق آموزشی و حضور گروههای متنوعی از داوطلبان شامل دانشآموزان روزانه، بزرگسالان، داوطلبان آزاد، ایثارگران، متقاضیان ترمیم نمره و مدارس خارج از کشور، بر پیچیدگی این فرایند میافزاید. در چنین شرایطی کوچکترین ضعف در برنامهریزی، اطلاعرسانی، پشتیبانی فنی، امنیت آزمون، تصحیح اوراق یا پاسخگویی به افکار عمومی میتواند پیامدهایی فراتر از یک آزمون آموزشی به همراه داشته باشد.وی با تأکید اینکه ضروری است مدیریت امتحانات نهایی از سطح «اجرای آزمون» به سطح «حکمرانی ارزشیابی» ارتقا یابد، افزود: باید به گونهای باشد که علاوه بر تأمین امنیت و سلامت آزمونها، استانداردسازی علمی سؤالات، رعایت اصول سنجش معتبر و پایا، افزایش اعتماد اجتماعی و روشنگری مستمر جامعه مخاطب نیز در کانون توجه قرار گیرد. اطلاعرسانی دقیق، شفاف و بههنگام درباره فرایندهای طراحی، اجرا، تصحیح و اعلام نتایج آزمونها میتواند از شکلگیری شایعات جلوگیری کرده و آرامش روانی دانشآموزان و خانوادهها را تقویت کند.فاضلی تصریح کرد: همچنین نتایج حاصل از آزمونهای نهایی نباید صرفاً برای رتبهبندی دانشآموزان مورد استفاده قرار گیرد، بلکه لازم است به عنوان یک منبع ارزشمند داده و شواهد آموزشی، در خدمت بهبود کیفیت آموزش، اصلاح برنامههای درسی، توانمندسازی معلمان، کاهش شکافهای آموزشی، ارتقای عملکرد مدارس و تصمیمسازیهای کلان آموزشی قرار گیرد.
وی افزود: در چنین رویکردی، ارزشیابی نهایی از یک رویداد اجرایی به یک نظام یادگیرنده و هوشمند تبدیل میشود؛ نظامی که نه تنها میزان یادگیری دانشآموزان را میسنجد، بلکه تصویری روشن از کیفیت عملکرد مدرسه، معلم، برنامه درسی و سیاستهای آموزشی ارائه میدهد و در نهایت به تحقق عدالت آموزشی، افزایش سرمایه انسانی و پیشرفت پایدار کشور یاری میرساند.پایان پیام/#سیدنصرتالله_فاضلی#کارشناس_تعلیم_و_تربیت_امتحانات_نهایی 17:40 - 13 ژوئن 2026