نفتای عراق؛ جانشین مناسب تخفیف ۱۵ درصدی پتروشیمیهای خوراک مایع
خبرگزاری فارس: اگرچه کیفیت نفتای عراق در مقایسه با نفتای ایران تا حدودی پائینتر است اما در مقابل قیمت آن قریب به ۱۵ تا ۱۸ درصد از قیمت نفتای ایران ارزانتر است که همین ویژگی در شرایط فعلی که پتروشیمیهای خوراک مایع با کمبود ۲۰ درصدی خوراک روبرو هستند، فرصتی را در اختیار صنعت پتروشیمیهای ایران قرار داده است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، این روزها بحث و بررسی درباره تغییر قیمت خوراک مایع پتروشیمیها و ارائه تخفیفهایی به آنها برای رقابتپذیر شدن سرمایهگذاری در توسعه این طیف از پتروشیمیها در برابر پتروشیمیهای گازی ادامه دارد.به جز آثار منفی فراوانی که بر ارائه این تخفیف متصور است و در گزارشهای پیشین به آنها پرداخته شده است، ارائه چنین تخفیفی در عمل در برابر تخفیف کلان ارائه شده در قیمت خوراک پتروشیمیهای گازی کاملا بیاثر است و نمیتواند سبب و زمینه رقابت با سود کلان پتروشیمیهای گازی را فراهم آورد. مدیرعامل شرکت ملی پتروشیمی در رابطه با وضعیت سودآوری پتروشیمیهای خوراک مایع و خوارک گازی عنوان میکند که خوراک های گازی شامل گاز طبیعی، گاز اتان، متان ، پروپان و... است،پتروشیمی هایی که از این دست خوراک استفاده می کنند حاشیه سود مناسبی دارند و سرمایه گذاری در آنها بسیار مطلوب و راضی کننده است، اما در مورد خوراک های مایع باید گفت که چون این واحد ها باید با قیمت 95 درصد فوب خلیج فارس بابت خوراک ها هزینه کنند، حاشیه سود کمی دارند و برخی از آنها نیز در نقطه سربه سر و برخی نیز زیان ده هستند"در برابر نقطه سر به سر مالی بعضی پتروشیمیهای خوراک مایع، بعضی پتروشیمیهای خوراک گازی به دلیل تصمیم مجلس درباره تخفیف ویژه و غیرمنطقی در قیمت خوراک این پتروشیمیها و ارزانفروشی منابع ملی در سال اول تاسیس به اندازه کل سرمایهگذاری مورد نیاز خود سود بردهاند.*تضمین دریافت خوراک با این مشوق کمتر میشود
با این وصف ارائه تخفیف یا به قول بیات "مشوق" ۱۵ درصدی در قیمت خوراک مایع نیز به شکل عمومی مشکل پتروشیمی های خوراک مایع را حل نمیکند،گذشته از اینکه بیات چنین تشویقی را دائمی ندانسته و درباره آن گفته است:" شاهد هستیم مباحث مربوط به تخفیفات 15 درصدی مطرح می شود اما دوباره تاکید می کنم که به مرور زمان این امکان وجود دارد که مشوق 15 درصدی برداشته شود." حتی اگر بنا به ارائه دائمی و طولانی مدت چنین تخفیفی باشد نیز چندان در وضعیت امروز پتروشیمیهای خوراک مایع تاثیرگذار نخواهد بود.واقعیت آن است که در شرایط فعلی بسیاری از پتروشیمیهای خوراک مایع با کمبود خوراک مواجه هستند و واقعیت مهمتر هم آن است که بخش عمدهای از زیان آنها نیز به همین کمبود خوراک و کار کردن زیر ظرفیت بازمیگردد.
روی دیگر این واقعیت نیز جالب است، به جز شرکتهای دولتی مانند شرکت ملی نفت که موظف به ارائه خوراک نفتا به پتروشیمیها هستند، بخش عمدهای از این خوراک توسط شرکتهای خصوصی و در واقع پالایشگاهها تامین میشود. در چنین شرایطی این پرسش جدی مطرح میشود که در صورت الزام احتساب این مشوق یا تخفیف ۱۵ درصدی تا چه حد میتوان پالایشگاههای خصوصیشده را وادار کرد خوراک نفتای خود را ارزانتر از قبل به پتروشیمیها ارائه کنند. آن هم در شرایطی که با قیمتهای فعلی نیز بسیاری از پالایشگاهها حاضر به تامین خوراک پتروشیمیهای پایین دست خود نیستند، مگر نه اینکه مشکل عمده کمبود خوراک پتروشیمیهای اصفهان و تبریز و کار کردن زیر ظرفیت آنها به عدم تامین خوراک نفتا توسط پالایشگاههای اصفهان و تبریز بازمیگردد؟اما این پرده آخر نیست. تامین نفتای پتروشیمیها به سود پالایشگاهها نیست اما ممکن است در کوتاه مدت بتوان با وضع شرایط یا مقرراتی آنها را به تامین خوراک پتروشیمیها وادار کرد.(اگر چه درباره امکان تحقق این امر تردیدهای جدی وجود دارد) حال اگر پالایشگاهها خود برنامهای برای مصرف این خوراک داشته باشند با چه استدلالی میتوان از آنها خواست نفتای مورد نیاز خود را با تخفیف یا بدون آن به پتروشیمیها اختصاص دهند. به این گفته بیات که در گفتوگو با فارس مطرح کرده نگاهی بیندازیم:" پالایشگاه ها بعد از طرح های تکمیل ظرفیت و بهینه سازی از نفتای تولید خود استفاده می کنند و این محصول کمتر به پتروشیمیها داده می شود."
به بیان دیگر طرحهای تکمیل ظرفیت پالایشگاهها، میزان تحویل خوراک مایع به پتروشیمیها را از این هم کمتر خواهد کرد. اما چاره چیست؟*نفتای عراق، جانشین مناسب تخفیف ۱۵ درصدی پتروشیمیهای خوراک مایعبه جز کم کردن هزینههای مدیریتی که در کنار وضعیت نامطلوب فضای کسبوکار گریبانگیر اغلب واحدهای تولیدی در کشور است، پتروشیمیهای خوراک مایع راهحل جایگزینی نیز در اختیار دارند که به دلایل مختلف تاکنون چندان مورد توجه آنها قرار نگرفته است.بر اساس این گزارش، در حال حاضر حجم زیادی از نفتای تولیدی عراق از بندرهای صادراتی شرکت ملی پتروشیمی ایران به چین و دیگر نقاط جهان صادر میشود. اگرچه کیفیت این نفتا در مقایسه با نفتای ایران تا حدودی پایینتر است، اما در مقابل قیمت آن نیز به مراتب یعنی قریب به ۱۵ تا ۱۸ درصد از قیمت نفتای ایران ارزانتر است. این قیمت کمتر در کنار دسترسی آسان یک فرصت مناسب را در شرایط فعلی در اختیار پتروشیمیهای ایران قرار داده است تا آنها به جای تاکید بر لزوم ارائه تخفیف در قیمت خوراک داخلی که قطعا مشکل کمبود خوراک آنها را تشدید خواهد کرد، برای دریافت این خوراک با طرفهای عراقی به جد وارد مذاکره شوند.
دریافت خوراک نفتا از عراق در کنار قیمت ارزانتر، قطعا تضمین بیشتری درباره تداوم دریافت خوراک از بسیاری از منابع داخلی خواهد داشت. بار دیگر این گفته بیات را اما به صورت کاملتر با هم مرور کنیم:" پالایشگاه ها بعد از اتمام طرح های تکمیل ظرفیت و بهینه سازی از نفتای تولید خود استفاده می کنند و این محصول کمتر به پتروشیمیها داده می شود و ما مجبور به استفاده از نفتای عراق خواهیم بود.یاداشت از علی فروزندهانتهای پیام/م
12:38 - 5 آذر 1390