خلاقیت در سیاست خارجی الزامی است
با توقف حملات درجنگ ۱۲ روزه با رژیم صهیونیستی، فضای تصمیم‌گیری در سیاست خارجی ایران به‌طور ناخودآگاه درگیر «پدیده شر‌نگر» شد؛ وضعیتی که در روانشناسی سیاسی با سوگیری تهدید شناخته می‌شود. در این حالت، تمرکز اصلی بر خطرات و نیت‌های منفی طرف مقابل قرار می‌گیرد، حتی در موضوعاتی که می‌توانند فرصت باشند. نتیجه این تغییر ذهنی، حرکت از رویکرد «ذهن خلاق» به سیاست خارجی «دلاورانه» و واکنش‌محور بود که سبب شد ایران در بزنگاه‌هایی همچون کریدور زنگزور یا «قرارداد ترامپ» نتواند به‌موقع عمل کند.
طبق تظر یات هربرت سایمون(عقلانیت محدود) و دنیل کانمن (پردازش دوگانه)، زمانی که هیجان و احساس تهدید غالب می‌شوند، تصمیم‌گیری از مسیر تحلیلی و بلندمدت (سیستم دو) به واکنش سریع و احساسی (سیستم یک) تغییر می‌کند. این جابه‌جایی باعث می‌شود بازیگر سیاسی بیشتر به اقدامات نمایشی و بازدارنده فوری بپردازد تا طراحی استراتژی‌های بلندمدت.❇️روانشناسی سیاسی ابزارهایی برای بازگرداندن سیاست خارجی به مسیر خلاقانه ارائه می‌دهد: بازچینش ادراکی برای دیدن ترکیب تهدید و فرصت در هر رویداد، شبیه‌سازی سناریو برای آماده‌سازی ذهن در برابر آینده‌های مختلف، مدیریت هیجانات سیاسی برای جلوگیری از سلطه ترس یا خشم در جمع تصمیم‌ساز، و شناخت متقابل فرهنگی و انگیزشی برای یافتن نقاط تعامل حتی با بازیگران خصمانه.❇️اجرای این روش‌ها نگاه «شر‌نگر» را به یک رویکرد فرصت‌محور و هوشمندانه تبدیل می‌کند؛ رویکردی که همزمان توان مهار تهدید و بهره‌گیری از فرصت را دارد. در چنین چارچوبی، سیاست خارجی ایران می‌تواند دوباره از حالت واکنش صرف خارج شده و به طراحی چندلایه و پیش‌دستانه بازگردد؛ مسیری که برای بازیگری مؤثر در تحولات منطقه‌ای و حیاتی است.
11:39 - 20 مرداد 1404
1 واکنش
40٫1k بازدید