سیطره کییف بر آسمان کریمه
پیامد حملات پهپادی اوکراین تنها به تلفات انسانی محدود نیست؛ زنجیره حملونقل مختل شده، جابهجایی کالا کاهش یافته و صنعت گردشگری در مناطق جنوبی روسیه بهویژه کریمه در آستانه فروپاشی قرار گرفته است.
گروه بینالملل دفاعپرس: حملات پهپادی اوکراین بهطور محسوسی شدت گرفته است؛ حملاتی که اکنون نهتنها دالان زمینی منتهی به کریمه، بلکه جادههای اصلی در مناطق دونتسک، لوهانسک، زاپوریژیا و خرسون را نیز هدف قرار دادهاند. این حملات دیگر صرفاً مواضع نظامی را نشانه نمیگیرند؛ خودروهای غیرنظامی، از کامیون و اتوبوس گرفته تا خودروهای شخصی نیز در تیررس قرار گرفتهاند. تقریباً هر روز تصاویر تازهای از خودروهای سوخته و متلاشیشده در شبکههای اجتماعی منتشر میشود.پیامد این وضعیت تنها به تلفات انسانی محدود نیست. زنجیره حملونقل مختل شده، جابهجایی کالا کاهش یافته و صنعت گردشگری در مناطق جنوبی روسیه، بهویژه کریمه در آستانه فروپاشی قرار گرفته است.اگر محاصره هوایی جادهها حتی بهصورت نسبی ادامه یابد، بخشهای حیاتی اقتصاد منطقه از جمله ساختوساز، کشاورزی و تجارت با بحران جدی روبهرو خواهند شد. رانندگان کامیونها و تانکرهای سوخت بهتدریج از تردد در این مسیرها خودداری میکنند؛ نتیجه آن، کمبود سوخت و جهش شدید قیمتهاست. صفهای طولانی مقابل جایگاههای سوخت شکل گرفته و در برخی مناطق خود این پمپبنزینها نیز هدف حملات قرار گرفتهاند.شبها گروههای سیار پدافندی در جادهها گشت زده و با استفاده از انواع سلاحها، از تیربار سنگین تا توپ ضدهوایی تلاش میکنند پهپادها را سرنگون کنند. اما تعداد پهپادها از توان رهگیری فراتر رفته است. در همین حال، کییف اعلام کرده با کمک غرب تا زمستان بین ۷ تا ۱۰ میلیون پهپاد تولید خواهد کرد.حملات مستمر به کریمه صرفاً تلاشی برای مختل کردن فصل گردشگری یا بازپسگیری سرزمین نیست؛ این بخشی از یک عملیات فرسایشی گسترده برای ضربه زدن به ظرفیت اقتصادی و نظامی کریمه است. برخی تحلیلگران معتقدند ریشه بحران امروز را باید در تصمیمات سال ۲۰۱۴ جستوجو کرد؛ زمانی که کریمه به روسیه ملحق شد، اما مناطق شورشی موسوم به «نووروسیا» یا بدون نظارت رها شدند یا در چارچوب توافق مینسک دوباره به اوکراین بازگردانده شدند.پس از الحاق کریمه، اوکراین برق و آب شبهجزیره را قطع و نشان داد که آماده اعمال فشار حداکثری است. ساخت پل انرژی و سپس پل کریمه پاسخی اضطراری به همین وضعیت بود، زیرا در آن زمان دالان زمینی مطمئنی برای اتصال مستقیم کریمه به خاک روسیه وجود نداشت.در سال ۲۰۲۲، با آغاز جنگ، روسیه توانست دالان زمینی کریمه را به سرعت ایجاد کند، اما در سال ۲۰۲۶، همین مسیر بار دیگر زیر فشار شدید قرار گرفته و کارایی آن بهشدت کاهش یافته است.«آندری پینچوک»، فرمانده گروه داوطلب «بارس-۱۳»، معتقد است نهادهای مسئول باید مدتها پیش برای چنین وضعیتی آماده میبودند.به گفته وی، امروز باید شاهد پاسخگویی و حتی برکناری مقامهایی میبودیم که مسئول پیشبینی و طراحی سناریوهای واکنشی بودند، اما به علت ضعف عملکردی آنان، اکنون و در عمل نشانهای از واکنش ساختاری در روسیه دیده نمیشود.از نگاه وی، زمان عبور از بحثهای سیاسی گذشته و زمان تمرکز بر راهحلهای عملی فرارسیده است. یکی از پیشنهادهای مطرحشده برای مقابله با پهپادها، ایجاد سامانههای تولید دود در امتداد جادههاست؛ سامانههایی که بتوانند با ایجاد پردهای متراکم، دید اپتیکی، حرارتی و رادیویی پهپادها را مختل کنند. اما همه کارشناسان این راهحل را مؤثر نمیدانند.
«آرتیوم شینین»، خبرنگار نظامی روس، هشدار میدهد که پهپادهای جدیدی مانند «هورنت» به هوش مصنوعی پیشرفته مجهز شدهاند و بدون نیاز مستقیم به اپراتور، هدف را شناسایی و تعقیب میکنند. به گفته وی، چنین پهپادهایی با سرعت بیش از ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت شیرجه میزنند و عملاً فرصت واکنش را به حداقل میرسانند.طرح دیگری که مطرح شده، پوشاندن جادهها با تورهای محافظ است؛ هرچند اجرای آن در مسیرهای طولانی و باز با دشواری جدی همراه است.حملات گسترده به خود کریمه باعث شده بسیاری از گردشگران از سفر به این منطقه صرفنظر کنند. هشدارهای هوایی مکرر، کمبود سوخت و ناامنی مسیرهای ورودی، عملاً فضای تعطیلات را از بین برده است. حتی مناطقی در جنوب کریمه که پیشتر امن تلقی میشدند نیز اکنون در معرض هشدار قرار دارند.«ولادیمیر سالدو» فرماندار خرسون، از حملات تازه به پلهای ارتباطی میان کریمه و سرزمین اصلی خبر داده است. با وجود این شرایط، هنوز موضع رسمی روشنی درباره سرنوشت فصل گردشگری اعلام نشده است. «دیمیتری استشین» خبرنگار نظامی روس معتقد است فصل گردشگری کریمه باید رسماً لغو شود تا از وقوع فاجعه انسانی جلوگیری شود. به باور وی، اوکراین راهبرد مشخص تخریب زندگی روزمره در کریمه و ایجاد فشار روانی بر جامعه روسیه را دنبال میکند.بازار گردشگری نیز به سرعت واکنش نشان داده است. طبق گزارشها رزرو سفر به کریمه ۳۲ درصد کاهش یافته، میزان لغو رزروها بیش از دو برابر سال گذشته شده و میزان رزرو هتل در برخی شهرهای توریستی مانند «سوداک»، کاهش ۵۷ درصدی را تجربه کرده است.
اتحادیه صنعت گردشگری روسیه اعلام کرد که سهم لغو رزروهای قبلی به ۸۸ درصد رسیده؛ در حالی که این رقم سال گذشته ۳۷ درصد بود. هتلداران نیز از بحران نقدینگی خبر میدهند. بازپرداخت رزروهای لغوشده روزانه میلیونها روبل هزینه روی دست آنها میگذارد.بسیاری اکنون خواستار بستههای حمایتی دولتی از جمله تعطیلات مالیاتی و تعویق بازپرداخت بدهیها مشابه دوران همهگیری کرونا هستند. از سوی دیگر و در خط مقدم نبرد نیز نظامیان روس نسبت به خطرات پیشرو هشدار میدهند.یک مربی نظامی روس با نام مستعار «کای» میگوید هدف اوکراین توقف کامل تردد در دالان زمینی کریمه است. به گفته وی، هر هدف غیرنظامی بالقوه در این مسیر میتواند در تیررس باشد و سفر زمینی به کریمه در تابستان امسال بسیار پرخطر است. وی همچنین هشدار داد در صورت شناسایی توسط پهپاد، تلاش برای فرار با خودرو تقریباً بیفایده است؛ بهترین واکنش توقف فوری خودرو و پراکنده شدن سرنشینان است.«سرگئی گورباچف» کارشناس نظامی روس، هشدار داده مسیر دوم ارتباطی کریمه یعنی پل کریمه نیز ممکن است بهزودی هدف حملات گسترده قرار گیرد. وی احتمال حملات ترکیبی شامل پهپاد، موشک و قایقهای انفجاری را مطرح کرده و معتقد است در صورت تغییر نکردن راهبرد روسیه، سطح تهدید افزایش خواهد یافت.در سوی دیگر، مقامهای اوکراینی و برخی فرماندهان غربی آشکارا کریمه را محور راهبردی جنگ معرفی میکنند. «بن هاجز»، فرمانده پیشین نیروهای آمریکایی در اروپا، معتقد است کنترل کریمه میتواند نتیجه راهبردی جنگ را تعیین کند.
به گفته وی، هر طرفی که کریمه را کنترل کند، بر معادلات راهبردی دریای سیاه مسلط خواهد شد. هاجز میگوید راهبرد اوکراین اکنون وارد مرحله انزوای پشتیبانی کریمه شده؛ مرحلهای که هدف آن قطع ارتباط زمینی، ریلی و دریایی این شبهجزیره با خاک روسیه است.آنچه اکنون در جنوب روسیه رخ میدهد، صرفاً نبردی تاکتیکی بر سر چند جاده یا پل نیست؛ مسئله به رقابت بر سر کنترل شریانهای حیاتی جنگ تبدیل شده است. تحلیلگران روس هشدار میدهند که مسکو دیگر فرصت چندانی برای تصمیمگیریهای کند و انتظار برای فرسایش خودبهخود اوکراین ندارد.اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، فشار بر کریمه و مناطق جنوبی روسیه میتواند وارد مرحلهای شود که هزینههای نظامی، اقتصادی و اجتماعی آن بهمراتب سنگینتر از امروز باشد.انتهای پیام/
10:49 - 1 تیر 1405