فارس من| وقتی زن، ویترین فروش رسانه‌ای می‌شود

تبلیغات به مثابه ابزاری برای تحریک میل خرید، متولد شد. در این مسیر، تصویر زن خیلی زود به ابزاری موثر در جلب توجه بدل شد. اولین آگهی‌هایی که زنان را نشان می‌دادند چه تصاویری بودند؟ زنان در حال استفاده از صابون، نوشیدنی یا پوشاک!
گروه زندگی: در روزهای گذشته، تعدادی از کاربران خبرگزاری فارس با ثبت گزارشی در سامانه فارس من، با عنوان «مطالبه ممنوعیت استفاده ابزاری از زنان در تبلیغات آگهی‌های دیوار» خواستار برخورد جدی با روند نگران‌کننده این تبلیغات رسانه‌ای شدند. روندی که در آن برخی از آگهی‌گذاران با بهره‌گیری از تصاویر زنان، که اغلب با ژست‌های تحقیرآمیز و البته تحریک‌آمیز است تلاش می‌کنند تا کالایی را بفروشند یا توجه مخاطبی را جلب کنند. این مطالبه اگر چه تازه در بستر دیجیتال امروزی شکل گرفته اما ریشه در دهه‌ها و حتی سده‌هایی از تاریخ رسانه‌ای و فرهنگی جهان دارد.برای درک بهتر این پدیده باید به عقب برگردیم؛ به آستانه قرن بیستم؛ زمانی که رسانه‌های چاپی و تصویری به سرعت در حال گسترش بودند و تبلیغات به عنوان بازوی تجاری سرمایه‌داری نوپا، هویت خود را پیدا می‌کرد.

از انقلاب صنعتی تا تولد تبلیغات مدرن

با آغاز انقلاب صنعتی در قرن نوزدهم، تولید انبوه کالاها، نیاز شدیدی به مصرف انبوه ایجاد کرد. و تبلیغات به مثابه ابزاری برای تحریک میل خرید، متولد شد. در این مسیر، تصویر زن خیلی زود به ابزاری موثر در جلب توجه بدل شد. اولین آگهی‌هایی که زنان را نشان می‌دادند چه تصاویری بودند؟ زنان در حال استفاده از صابون، نوشیدنی یا پوشاک! این تصاویر به ظاهر بی‌ضرر به مرور تبدیل به کلیشه‌های جنسیتی شدند: «زن خانه‌دار، زن زیبا، زن مطیع و زن آرزومند تایید مردانه.»در دهه‌های ابتدایی قرن بیستم، رسانه‌های آمریکایی و اروپایی، زن را بیشتر نه به‌عنوان انسان، بلکه به‌عنوان نمادی برای فروش نشان می‌دادند. یک شعار معروف تبلیغاتی در دهه ۱۹۲۰ این بود: «اگر می‌خواهی چیزی را بفروشی، یک زن را کنارش بگذار.» این جمله به‌خوبی بازتاب‌دهنده ذهنیت حاکم بر فضای تبلیغات آن دوران است؛ ذهنیتی که تا به امروز نیز، به اشکال مختلف، تداوم یافته است.

ابزارسازی در عصر تلویزیون

با پیدایش تلویزیون در دهه ۵۰ میلادی، تصویر زن وارد خانه‌ها شد؛ این‌بار با حرکت، صدا، و روایت. زنان در تبلیغات تلویزیونی عمدتا در نقش‌هایی کلیشه‌ای مانند خانه‌دار کامل، مادر فداکار، یا معشوقه دلربا ظاهر می‌شدند. هدف همچنان فروش بود، اما در بسترهای فرهنگی خاص.در دهه ۱۹۷۰، جنبش‌های فمینیستی در غرب به نقد شدید این وضعیت پرداختند و رسانه‌ها را به «ابزارسازی جنسی» زنان متهم کردند. کتاب‌ها، مقالات، و کمپین‌هایی چون «زن، کالا نیست» در اروپا و آمریکا پا گرفتند. این اعتراض‌ها باعث شد برخی نهادها نظیر سازمان‌های تنظیم مقررات تبلیغات، معیارهایی برای حذف تبلیغات توهین‌آمیز نسبت به زنان وضع کنند. با این حال، تبلیغات همچنان راه خود را از میان شکاف‌های قانونی و فرهنگی پیدا کرد.

ایران؛ از پوستر تا پلتفرم

در ایران نیز تاریخ تبلیغات با تصویر زن، پیچیده و متأثر از تحولات اجتماعی و سیاسی بوده است. در دوران پهلوی، تبلیغات مجلات و تلویزیون، زن را عمدتاً در چارچوب زیبایی، مصرف‌گرایی، و وابستگی به مرد نمایش می‌دادند. زن در آگهی شامپو، در آگهی تلویزیون، در آگهی نوشابه، اغلب زیبا، جوان، و خندان بود؛ گویی وجود زنانه‌اش تنها با تأیید نگاه مصرف‌گرای مردانه معنا می‌یافت.پس از انقلاب اسلامی، با تأکید بر ارزش‌های دینی و حفظ حرمت زن، ظاهر تبلیغات به‌طور رسمی تغییر کرد. اما با گسترش فضای مجازی و ظهور بسترهایی مانند «دیوار»، «شیپور» و سایر پلتفرم‌های تبلیغاتی، دوباره شاهد نوعی بازگشت پنهان به الگوهای قبلی هستیم اما این‌بار بی‌نظارت و گاه به‌مراتب شدیدتر.امروزه برخی آگهی‌گذاران با بارگذاری عکس‌هایی از زنان که اغلب نه در نقش خریدار یا فروشنده، بلکه به‌عنوان عنصری تزئینی یا تحریک‌آمیز نمایش داده می‌شوند در پی جلب توجه بیشتر هستند. این وضعیت، نه‌ تنها با کرامت انسانی زنان در تضاد است، بلکه نشان‌دهنده انحراف تبلیغات از چارچوب اخلاقی و فرهنگی جامعه است.

مطالبه‌ای برای عزت، نه سانسور

در مطالبه ثبت‌شده در فارس‌من، کاربران به ‌درستی از بسترهای نظارتی خواسته‌اند که مانع از رواج این بدعت ناهنجار شوند. این خواسته، نه به معنای نفی نقش زنان در رسانه، بلکه تاکید بر ضرورت پرهیز از تحقیر یا ابزارسازی از زن است. زن در رسانه باید به‌عنوان یک انسان، یک فرد فعال اجتماعی، و یک شخصیت مستقل دیده شود نه به‌عنوان ابزاری برای فروش بیشتر.روشن است که راه‌حل، تنها مسدودسازی یا حذف تصاویر نیست؛ بلکه نیازمند آموزش رسانه‌ای، ارتقای سواد تبلیغاتی، و به‌کارگیری ناظران فرهنگی در بسترهای آنلاین است. همچنین، فرهنگ‌سازی گسترده‌ای باید صورت گیرد تا ارزش زن، نه در جذابیت ظاهری‌اش، بلکه در خرد، نقش اجتماعی، و کنش انسانی‌اش تعریف شود.

زن را نفروشیم؛ حرمتش را پاس بداریم

در پایان، این روایت نه فقط بازخوانی یک مسیر تاریخی است، بلکه زنگ خطری ا‌ست برای اکنون ما. امروز، در دل انبوه تصاویر و روایت‌های رسانه‌ای، باید بپرسیم: زن، این ستون خانواده و جامعه، چگونه دیده می‌شود؟ آیا شان و منزلتش در قاب دوربین و آگهی، آن‌گونه که شایسته است، حفظ شده؟تصویر زن در رسانه، بازتابِ نگاه ما به مادر، خواهر، همسر و دختر این سرزمین است. اگر این تصویر تحقیر شود، گویی تکه‌ای از هویت فرهنگی ما خدشه‌دار شده. مطالبه ثبت‌شده در سامانه فارس‌من صدایی‌ است برخاسته از دلِ جامعه‌ای که نمی‌خواهد زن را در ویترین تبلیغات ببیند، بلکه در قله‌های اندیشه، علم، هنر و شرافت.پس بیایید هم‌نوا شویم؛ نه برای سانسور، بلکه برای صیانت از کرامت انسانی. نه برای حذف چهره زن، بلکه برای بازگرداندنِ حرمت به این چهره. رسانه را آینه کنیم، نه تله؛ آینه‌ای که زن را آن‌گونه که هست، با تمام ابعاد انسانی، فکری و اخلاقی‌اش بازتاب دهد نه آن‌گونه که صرفا بفروشد. و این بار، زن را نفروشیم. بشناسیمش. بفهمیمش. و باورش کنیم.#زن#تبلیغات#رسانه
13:00 - 28 تیر 1404



10 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌وفا گیلانی‌
@Vafa_gilani28 تیر 1404
در پاسخ به
در راستای وظیفه همگانی عمل به نهی از منکر بسیار مفید و عالی بود.سلامت و سربلند باشید

تصویر نمایه‌ی ‌جانم فدای ایران وطن‌
@AminIran28 تیر 1404
در پاسخ به
چطوره حلوی تحصیل دختران را هم بگیریم که کمی آرام نمی گیگیریم تان آرام بگیرد..

@user1752523932528 تیر 1404
در پاسخ به
گوهر وجودی زن و آن روح عاطفی و احساسی درون آن ابزاری نیست که مورد بهره کشی اقتصادی یا غیر اقتصادی قرار بگیرد. آن مکتبی که محور هر گفتمان خودش را برپایه این گوهر ارزشمند ذاتی زن قرار می دهد و تمام وظایف و تعاریف خود را از نقش زن و مسئولیت های فردی و اجتماعی او را حول محور این گوهر انسانی و الهی تعریف…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌وفا گیلانی‌
@Vafa_gilani28 تیر 1404
در پاسخ به
در جواب کاربر محترم «جانم فدای ایران وطن» لازمه عرض کنم : منظور نگارنده و امثال بنده که حمایت کردیم اینه که جایگاه زنان و دختران وطن عزیزمون بسیار بالاتر از اونی هست که عده ای منحرف به خودشون اجازه بدن برای فروش محصول و سود بیشتر از زنان استفاده ابزاری کنن و اونها رو مجبور به خودنمایی و عشوه گری کنن

@mtnic28 تیر 1404
در پاسخ به
اینا خوباشه دارید نشون میدید برید توکافه ها و رستوران اون موقع عمق فاجعه رو بهتر می بینید.

تصویر نمایه‌ی ‌محمدجواد قاسمی‌ اصل‌
@Shahidsadr184828 تیر 1404
در پاسخ به
به قول حافظ شیرازی:زلف بر باد مده، تا ندهی بر بادم!ناز بنیاد مکن، تا نکنی بنیادم!می مخور با همه کس، تا نخورم خون جگر!سر مکش تا نکشد سر به فلک فریادم!شمع هر جمع نشو، ورنه بسوزی ما را!یاد هر قوم نکن تا نروی از یادم!شهره شهر مشو، تا ننهم سر در کوه!شور شیرین منما، تا نکنی فرهادم!

@user17083278716428 تیر 1404
در پاسخ به
عزت و شخصیت زن ایرانی را فدای منافع خود میکنند مسئولان ذیربط باید بطور جدی ورود کنند

تصویر نمایه‌ی ‌فردین سنگ چیان‌
@Fsangchian28 تیر 1404
در پاسخ به
باز شروع شد...درآمد کلان یکی از بزرگ ترین بنگاه های (صداسیما) جریان به اصطلاح منتقد، از محل همین تیزرهای تبلیغاتی ست!کمپانی ها چکار کنند؟! مثلا برای تبلیغ شکلات بیان یک مرد شکم گنده، پشمالو، با پیشانی سیاه کرده را در حال تناول شکلات، برای تبلیغ ببرند؟!چطور در ایام انتخابات یا نشان دادن اتحاد ملت،…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌وفا گیلانی‌
@Vafa_gilani28 تیر 1404
در پاسخ به
اگر مسلمان هستیم و باور داریم که اسلام دین کامل و خاتم ادیان است پس حلال اسلام تا قیامت حلال و حرام اسلام تا قیامت حرام است و با گذشت 1400 سال تغییر نمیکند که در غیر اینصورت پیامبر اسلام خاتم پیامبران تا روز قیامت نبود.

@user17155135199030 تیر 1404
مطالبه ممنوعیت استفاده ابزاری از زنان در تبلیغات آگهی های دیوار
مطالبه

مطالبه ممنوعیت استفاده ابزاری از زنان در تبلیغات آگهی های دیوار

سلام چندی است که مشاهده می شود آگهی گذاران در برنامه دیوار از عکس‌های نامناسب بانوان استفاده می کنند، در جلوگیری از این بدعت و سواستفاده ابزاری از زنان سرزمین مان هم نوا شویم.

اپلیکیشن دیوار

100
گزارش از مطالبه
1000
پیگیری از مسئول مربوطه

پیگیری انجام شده برای پویش را چگونه ارزیابی میکنید

0 رأی  •  نظرسنجی پایان یافته است.
فقط ایجادکننده نظرسنجی می‌تواند لیست رأی‌دهندگان را ببیند

تصویر نمایه‌ی ‌کارگر ساده انقلابی‌
@BeHzZzZad3131 مرداد 1404
در پاسخ به
تبلیغاتی که نشان دادید تقریبا منو برد به دهه نود ، نه خانم سالمی یه مقدار رو راست تر باشید با مرد ، تبلیغات یک ساله گذشته رو نشون بدید خیلی فجیع تره ، ویپاد ، بلو ، میلی گلد ، طلاسی ، لینا ، مزمز ، واقعیت سازی نکنید رو پویشی که مردم تشکیل دادن ، حقیقت ها رو بگید.