راز نصرت خواهی خداوند و اولیای الهی از مردم
بسیار واضح است که خداوند و اولیای الهی هیچ احتیاجی به یاری ما ندارند، مگر اینکه در این نصرت راز و حکمت و فایدهای برای یاری دهنده و جامعه باشد و به فرمایش قرآن کریم موجب فوز عظیم انسان و جامعه بشود. یا به فرمایش قرآن کریم شاید طریقی است برای سعادت خودمان تا پس از آمرزش گناهانمان به رستگاری برسیم.
خبرگزاری فارس - سیدامیر قریشی: خداوند در قرآن کریم از یک سو خود را بینیاز از تمام جهانیان اعلام کرده، و از سوی دیگر فقر و عجز جهانیان خصوصاً انسانها را نیز یادآور شده و تمام انسانها را نیازمند به خود معرفی کرده. خداوند متعال نه تنها خود از بندگانش بی نیاز است و به یاری آنها نیازی ندارد بلکه برای یاری جانشینانش نیز به کمک دیگر احتیاج ندارد. ولی در عین این بیان یعنی بی نیازی خدا از خلق و نیازمندی خلق به خدا در آیات و روایات مضامینی آمده که بیانگر کمک خواهی خدا و اولیای الهی که هر کدام مظهر غنی العالمین هستند از مردم است. به عبارت دیگر خدای بزرگ در آیاتی ازمردم برای خود و رسولانش درخواست کمک و قرض کرده است، تا با میل و اراده خود به یاری او و جانشینانش بیایند و از همدیگر سبقت بگیرند.همچنین در روایات فراوانی پیامبر و اولیای الهی مردم را به یاری خود طلبیدهاند و نمونههایی از مصادیق و جلوههای چگونگی یاری خدا و اولیای الهی را بیان فرمودهاند. با توجه به حکیم بودن خداوند، بیشک در این تناقض راز و حکمتی بزرگ نهفته است. با پژوهشی که در این مقاله صورت گرفت به این نتیجه نائل شدیم که هدف نهایی خدا و اولیائش از کمک خواهی از مردم، رساندن آنها به فوز عظیم است.این فوز عظیم که مصادیق و جلوههای آن در آیات و روایات، فراوان بیان شده دامنهی شمولش هم دنیا و هم آخرت فرد و اجتماع را در بر میگیرد.
مقدمهبا توجه به عنوانی که برای این اثر تحقیقی در نظر گرفته شده تمام هم ما در قدم اول، در جهت آشنایی با یکی از صفات پروردگار است که درقرآن کریم با عنوان « غَنِیٌّ عَنِ الْعَالَمِینَ» معرفی گردیده است و همچنین اثبات فقر مخلوقاتمسأله غنی و فقر در خالق و مخلوق از سنخ غنی و فقیر در نظام عقلایی و اجتماعی نیست ، بلکه مسأله از قرار دیگری است که در قرآن کریم و روایات اهل بیت به طور بسیار مسبوط آمده است.فقر مخلوق نسبت به خالق در مرحله اصل هستی است و نیز غنای حضرت ربوبی در ارتباط با اصل هستی است. بدان معنی که هستی، ذاتی حضرت حق است و مخلوقات همه محض حاجت و ربط به او هستند، یعنی فقر ونیاز در مخلوقات حاکم است که خدا افاضه لحظه به لحظه میفرماید.بى نیاز حقیقى و قائم بالذات در تمام عالم هستى یکى است، و او خدا است، همه انسانها بلکه همه موجودات سر تا پا نیازند و فقر و وابسته به آن وجود مستقل که اگر لحظهاى ارتباطشان قطع شود هیچند و پوچ. همانگونه که او بی نیاز مطلق است انسانها فقر مطلقند، و همانگونه که او قائم به ذات است مخلوقات همه قائم به او هستند.در قدم بعدی معرفی مظهر اسماء و صفات الهی بهعنوان نمونهای از جلوات «غَنِیٌّ عَنِ الْعَالَمِینَ» در روی زمین برای اهل زمین، که همان شأن والای پیامبران و اولیای الهی هستند.
سپس در مرحله بعد به بررسی این موضوع بعنوان هدف اصلی نگارش این اثر همت میگماریم که با توجه به اینکه پروردگار متعال و اولیای عظیم الشان او حقیقتا از سایر مخلوقات بی نیازند، چه عواملی سبب شده که خداوند متعال و اولیای بلند مرتبهاش در صحنههای مختلف از مخلوقات سراسر فقیر ونیازمند، یاری خواستهاندبه عبارت دیگر هدف از نوشتن این مقاله نزدیک شدن به فهم علل یاری خواهی خداوند که خود خالق همه موجودات ومخلوقات است از بندگان نیازمندش وهمچنین به دنبال آن یاری خواهی پیامبران و اولیای الهی که مظهر اسماء وصفات الهی هستند از سایر انسان ها است.با عنایت به حکیم بودن خداوند این یاری خواستن نشانگر نوعی رمز و راز است که شاید بی ارتباط با تربیت ونجات بندگان نباشد . در این نوشته در پی آنیم که این راز را تا حدودی درک کنیم .غنای الهی وفقر مخلوقغنا درلغت واصطلاحغنى: به معنای کفایت، بىنیازى و... است که از میان معانى این کلمه فقط این دو معنى در قرآن بکار رفته و معانى دیگر که خواهد آمد به اعتبار دو معنى فوق است. غنی از اسماء حسنی خداوند می باشد وکاربرد آنرا برای خداوند وبشر متفاوت است. (قرشی بنابی، على اکبر، 1412 ق ، 5/125)در اصطلاح، «غنی» موجودی است که نه در ذات و نه در کمال خود متوقّف بر غیر نباشد. آن موجود، «غنیّ بالذّات» است.
(سجّادی، سید جعفر، 1373، ج 2، 1380)غنا در آیات و روایاتخداوند متعال پس از یادآوری نیاز واحتیاج مخلوقات نسبت به خویش از شأن خالق بعنوان غنی یاد کرده و می فرماید:یا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ (فاطر / 15)اى مردم! شما نیازمند به خدا هستید و او از هر نظر بى نیاز و شایسته حمد و ستایش است.چنانکه امام سجاد(ع) در دعای صحیفه سجادیه خطاب به حضرت باری تعالی به این واقعیت غیر قابل انکار تصریح می فرماید:ذَلَّتْ لِقُدْرَتِکَ الصِّعَابُ، وَ تَسَبَّبَتْ بِلُطْفِکَ الْأَسْبَابُ، وَ جَرَى بِقُدرَتِکَ الْقَضَاءُ ، وَ مَضَتْ عَلَى إِرَادَتِکَ الْأَشْیَاءُ . (صحیفه ، دعای هفتم ص 64)بارالها در برابر قدرت تو هر امر سخت و مشکلی خوار وذلیل می شود و جمیع اسباب به نظر لطف تو قبول سببیت می کنند و قضاء و قدر به قدرت تو جاری می شود و اشیاء بر اساس اراده و مشیت تو پدید آمده است.پیامبران و امامان مظاهر صفات خداپیامبران و امامان به واسطه رابطه ای که با خدا دارند مظهر خدا می شوند، واز موجودات دیگر بی نیاز میشوند. قرآن کریم، به روشنی این حقیقت را بیان کرده است که پیامبران الهی و امامان، خلفای الهی در زمین برای هدایت انسان ها هستند. و با علم وحکمتی که به آنها عطا شده از دیگر مخلوقات بی نیازند.وَإِذْ قالَ رَبُّکَ لِلْمَلائِکَةِ إِنِّی جاعِلٌ فِی الْأَرْضِ خَلِیفَةً . (البقرة / 30 )و زمانی که خداوندگار تو به فرشتگان گفت: «من در زمین جانشینى خواهم گماشت».
فقر ذاتی انسانمخلوق از جمله بشر هیچ موقع بینیاز و «غنی» نمیشود، چرا که هستی اش عین ذات او نیست و خودش هم چون سایر مخلوقات «ممکن الوجود» است و ذات «ممکن» ، فقیر و نیاز به غیر است و این غیر در نهایت باید خودش غنی باشد و نه فقیرامام حسین(ع) در دعای عرفه میفرمایند: الهی کیف استعزّ و فی الذّلة ارکزتنی . (ابن طاووس، علی بن موسی ، 664 ق ، 1/ 350) خدایا من چگونه در مقابل تو طلب عزت کنم در حالی که تو من را در ضعف وذلت قرار دادی.فقر در لغت«فقر» را در اکثر کتابهای اهل لغت ، به معنی «حاجت» و «نیاز» ترجمه کرده اند و «فقیر» به کسی می گویند که حاجتمند و نیازمند است و احتیاج را به این دلیل، فقر نامیدند زیرا به منزلة شکسته شدن فقار ظَهر (پشت) یعنی ستون فقرات است. فقر: حاجت. فَقِیر: حاجتمند .( قرشی بنابی، علی اکبر ، 1412ق ، 5 / 197 )نمونههای طلب یاری خداوند در قرآن و روایات و سیره اهل بیت(ع)در قرآن آیات فراوانی آمده است که خداوند از بشر یاری ویا قرض خواسته است که به چند نمونه اشاره میکنیم.در آیه هفتم سوره مبارکه محمد 9 خداوند با صراحت از مؤمنین درخواست یاری کرده است، آنجا که میفرماید:یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرکُم وَیُثَبِّت أَقدامَکُم.) محمد / 7) ای کسانی که ایمان آوردهاید! اگرخدا را یاری کنید ، شما را یاری میکند و گامهایتان را استوار میدارد.یا در سوره مبارکه حدید خداوند با طلب قرض از بندگان ، آنها را به یاری خود می طلبد.مَن ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ کَرِیمٌ .
(حدید / 11)کیست آن کس که به خدا وامى نیکو دهد تا [نتیجهاش را] براى وى دوچندان گرداند و او را پاداشى خوش باشداگر به سیره اهل بیت(ع) هم توجه کنیم ایشان در ظاهر امر، خود را جدای از سایر مردم نمیدانستند و در نیازهایی که برایشان پیش می آمد در صورت لزوم به غیر خدا رجوع می کردند و از آنان طلب رفع حاجت و نیاز خود را می کردند.امام امیرالمومنین علی(ع) ضمن یادآوری مقامات شامخ اهل البیت میفرمایند:ناصِرُنا وَ مُحِبُّنا یَنْتَظِرُ الرَّحْمَةَ وَ عَدُوُّنا وَ مُبْغِضُنا یَنْتَظِرُ السَّطْوَةَ. (مجلسی ، محمدباقربن محمدتقی،1110 ق ، 26/265)یاور و دوستدار ما در انتظار رحمتی خواهد بود و دشمن و کینه توز ما منتظر سختی و عذاب.خوب است که بدانیم که این یاری خواستن مختص امامان قبل نبوده بلکه امام زمان(عج) نیز برای ظهور خود وبرقراری عدل وعدالت از مردم حال حاضر یاری میخواهد.درحدیثی از امام عصر(عج) به نقل از امام باقر(ع) ضمن بیان ظلمی که به آن بزرگواران شده است ازمریدان خودکمک می خواهد تا مومنان نسبت به باز پس گیری حق خود به آنها یاری دهند.
والقائم یومئذ بمکه قد أسند ظهره إلی البیت الحرام مستجیراً به فینادییا أیها الناس إنا نستنصر الله فمن أجابنا من الناس ، فإنّا أهل بیت نبیکم محمد و نحن أولی الناس بالله و بحمد، … و أسألکم بحق الله و حق رسوله و بحقّی- فإنّ لی علیکم حق القربی من رسول الله- إلّا أعنتمونا و منعتمونا ممّن یظلمنا فقد أخفنا و ظلمنا و طردنا من دیارنا و ابنائنا و بغی علینا و دفعنا عن حقنا وافتری أهل الباطل علینا ، فالله الله فینا لا تخذلونا وانصرونا ینصرکم الله تعالی (مجلسی ، محمدباقربن محمدتقی،1110 ق ، 52 / 238)قائم(عج) در آن روز (روز ظهور) در مکه است. پشت خود را به بیت الله الحرام تکیه داده و بدان پناه میجوید، سپس فریاد بر می آورد:ای مردم ما از خدا یاری می طلبیم، چه کسی از مردم دعوت ما را پاسخ میگوید؟ که ما خاندان پیغمبر شما محمد هستیم و نزدیک ترین مردم به خداوند و محمد9 می باشیم… و از شما می خواهم که به خاطر حق خدا و حق رسول خدا و حق خودم بر شما – که حق خویشاوندی با رسول خداست- ما را کمک کنید ، و ما را از کسانی که به ما ظلم می کنند دور کنید ، چرا که ما ترسانیده شده ایم، و به ما ظلم شده است ، و از شهر و فرزندانمان رانده شده ایم ، و نسبت به ما سرکشی کرده اند ، و از حقّمان کنارمان زده اند ، و اهل باطل بر ما نسبت ناروا بستند.پس خدا را در نظر بگیرید و ما را رها نکنید و یاری مان کنید تا خدا شما را یاری کند.
پس از بیان نمونه هایی ازدرخواست طلب یاری از سوی خداوند وخلفای الهی که موجب شوق واشتیاق در دلها می گردد قدم دوم دانستن جلوه ها ومصادیق آن است مصادیق وجلوه های یارییاری رساندن به خداوند و ائمه اطهار دارای مصادیق وجلوه هایی به شرح زیر است :1- یاری قلبی2- یاری زبانی 3- یاری عملیالبته قابل ذکر است لازم نیست که حتما در زمان حیات آن بزرگواران حضور داشته باشیم، تا آنها را یاری دهیم . یاری اهل بیت(ع) منحصر در یک زمان و یک مکان نیست. در هر زمانی می توانیم با قلب، زبان و عمل مان یاریگرشان باشیم. اگر در زمان امام حسین(ع) نبودیم امروز می توانیم با عمل به فرمایشات ایشان و پیروی از هدفشان از یارانشان باشیم .همانگونه که امام زمان(عج) جهت تذکر ویادآوری به ما به جد بزرگوارشان امام حسین(ع) چنین فرمودند:لَبَّیْکَ دَاعِیَ اللَّهِ إِنْ کَانَ لَمْ یُجِبْکَ بَدَنِی عِنْدَ اسْتِغَاثَتِکَ وَ لِسَانِی عِنْدَ اسْتِنْصَارِکَ فَقَدْ أَجَابَکَ قَلْبِی وَ سَمْعِی وَ بَصَرِی سُبْحانَ رَبِّنا إِنْ کانَ وَعْدُ رَبِّنا لَمَفْعُولًا. (مجلسی ، محمدباقر بن محمدتقی ،1110 ق ، 98 / 336)من دعوت خدا را اجابت کردم اگر به بدنم در هنگام استغاثه تو و هنگام یارى طلبیدنت به زبانم تو را اجابت نکردم لیکن قلب و گوش و چشم عالم ارواح من دعوتت را اجابت کرد منزه است پروردگار ما که البته وعده آن ذات اقدس منجز و واقع خواهد شد.یاری قلبیهمانگونه که شکر دارای سه مرحله ی قلبی، زبانی و عملی است یاری ائمه اطهار(ع) با توجه به نسبت مستقیمی که با شکر برقرار میکند دارای سه مرتبه خواهد بود.
نخستین و اساسیترین این مراحل یاری قلبی است ویاری زبانی وعملی پس از معرفت قلبی حاصل می شود، وقتی انسان قلبا خدا وامامش را شناخت ودرک کرد لطف پروردگار و امام شاملش می گردد ولیاقت ادامه یاری امام برایش مهیا میشود.و این درک به سن وسال ارتباطی ندارد زمانی که قلب زلال شد واستعداد فهم امام را پیدا کرد ادامه امر حاصل می شود . مانند هشام بن حکم که در سن جوانی به درک امام زمانش دست یافت واز برکات امامش بهره مند شد.امام صادق(ع) در مجلسی به هنگام ورود هشام بن حکم ، محلی را برای نشستن او آماده کردند و خطاب به او که هنوز نوجوانی دوازده یا سیزده ساله بود، فرمودند:{هَذَا} نَاصِرُنَا بِقَلْبِهِ وَ لِسَانِهِ وَ یَدِهِ. (کلینی ، محمدبن یعقوب ، 329 ق ،1/171 )این جوان یاری دهنده ما به قلب و زبان و دستش است.مقدمات یاری قلبیبرای آماده شدن انسان جهت یاری قلبی امامش مقدماتی لازم است یعنی باید قلب پرورش یابد تا استحقاق این یاری را پیدا کند که به عنوان نمونه به مواردی ازآن اشاره می کنیم:الف ) ایمان ب) تهذیب قلب ج) شنیدن سخنان ائمه اطهار(ع) د) دوستی امامایماناولین قدم برای یاور خدا و حجت هایش، ایمان است . خدای متعال در سورهی صف در آیات دهم تا چهاردهم میفرماید برای انصار الله شدن باید آن قدر دین خدا را یاری کنید که به این علامت شناخته شوید و بر یاری خود دوام و ثبات داشته باشید . منظور از یاری کردن خدا ، یاری پیامبر خدا و در پیشگرفتن راهی است که آدمی را با بصیرت به سوی خدا میکشاند.
همانگونه که قبلا بیان شد ، انصار خدا یعنی انصار حجت هایش در زمین ، در نشر دعوت و اعتلای کلمهی حق بودن و در این راه جهاد کردن و این همان ایمان آوردن به رسول و اطاعت قاطع او در اوامر و نواهی اوستتهذیب قلبتهذیب گام بعدی در جهت یاری قلبی خدا وجانشینانش است قلب انسان در اثر معصیت و نافرمانی خداوند غبار و زنگار می گیرد و به بیماری مبتلا میگردد و این بیماری، معرفت انسان را نیز خدشهدار می کند اگر این نقطههای سیاه جان بگیرند قلبی آلوده به جای خواهد ماند که از طهارت معرفت، بهرهای نخواهد گرفت . پس تهذیب قلب ، وقتی حاصل می شود که در عمل از نافرمانی خداوند دوری کنیم.ناصر امام ، باید قلبی پاک و رفتاری پاکیزه داشته باشد وگرنه با قلب زنگار گرفته واعمال ناپسند وزشت ، این فرصت و قابلیت از صاحب آن سلب می شود ونمی تواند پای در طریق یاری امامش بگذارد .خداوند متعال به حضرت داوود فرمودند :أوحَى اللّه ُ تَعالى إلى داوودَ : یا داوودُ ، حَذِّر وأنذِر أصحابَکَ عَن حُبِّ الشَّهَواتِ ، فَإِنَّ المُعَلَّقَةَ قُلوبُهُم بِشَهَواتِ الدُّنیا قُلوبُهُم مَحجوبَةٌ عَنّی . (مجلسی ، محمدباقربن محمدتقی،1110 ق ، 78 /313)خداوند متعال به داوود وحى کرد: اى داوود! یارانت را از دوستىِ هوس ها بر حذر بدار و به آنان هشدار بده ، زیرا آنان که به خواست هاى دنیوى دل بسته اند ، دل هایشان از من در حجاب است.یاری کردن خدا وائمه اطهار(ع) یعنی سعی کنیم که قلب و روح مان را از بدی ها پاک کنیم.
شنیدن سخنان ائمه اطهار(ع)قلب انسان باید مصفی شود، وهیچ چیز برای صفای دل بهتر از کلام حق که به زبان معصوم جاری می شود نیست شنیدن سخن ائمه اطهار(ع) و عمل به آنها در زندگی فردی واجتماعی موجب صفا وجلا وحیات قلب می شود ومصداق یاری قلبی آن بزرگواران است.امام باقر(ع) به فضیل بن یسار فرمودند: یَا فُضَیْلُ إِنَّ حَدِیثَنَا یُحْیِی اَلْقُلُوبَ. (مجلسی ، محمدباقربن محمدتقی،1110 ق ، 1 /144) اى فضیل حدیث ما دلها را زنده میکند.دوستی امامحالات واعمال واعضاء انسان با محبت امام مطابق خواست الهی تنظیم می شود و ارزش مییابند. و وقتی درقلب انسان نور امامت تابید آن وقت هر شیعه امامی اثنی عشری به امامان معصوم(ع) خود افتخار می کند.خداوند متعال در قرآن مودت و دوستی با خاندان رسول اکرم 9 را لازم و ضروری دانسته است وآن رابه عنوان عمل نیک بیان می نمایند که موجب هدایت انسان ها می شود، و می فرماید:قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى وَ مَنْ یَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فیها حُسْناً . ( شوری / 23)بگو من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم در خواست نمی کنم جز دوست داشتن نزدیکانم و هرکس عمل نیکی انجام دهد بر نیکی اش می افزائیم.محبت ودوستی اهل بیت(ع)، مراتب بعدی یاری امام را نیز شکل میدهدو طاعت امام را آسان وخواستنی خواهد کرد.یاری زبانیمصداق دوم یاری دادن به خداوند و اهل بیت(ع) یاری با زبان است .هر عملی وبیانی با زبان که موجب ارتقاء ورشد دین الهی که بدست رسولانش ابلاغ شده انجام شود معنی نصرت می دهد.
در این راه، پرهیز از گناهانی که گریبانگیر زبان آدمی میشود بسیار کارساز است جلوگیری از غیبت َ، دروغ ، آزار دیگران ، آشکار ساختن راز دیگران، افترا و تهمت، ناسزا، سخن لغو و بیهوده و بیجا گفتن و .... زبان آدمی را آمادهی این یاوری میکند .ازنمونه های مصداق عملی یاری زبانی می توان به موارد زیر اشاره کرد:الف ) دعوت از انسان های دیگر جهت بهره مند شدن از برکات اهل بیت(ع)ب ) تجلیل از اهل بیت(ع) در جامعهج ) هدایت بندگان دیگریاری عملینصرت عملی را در غالب روایتی زیبا از امیر المومنین بیان می کنیم.ولکن اعینونی بورع و اجتهاد وعفّة وسدادٍ ( نهجالبلاغه، ص 417 ، خطبه 45)ولکن مرا کمک دهید و با من همراهی کنید در پیشه کردن پرهیزکاری، ورع، در اجتهاد و تلاش و سخت کوشی، در عفت و پاکدامنی و در سداد و راستی.مطابق روایت امیر المومنین(ع) وقتی سالک مجهز به چهار شاخص ورع، عفت، سداد واجتهاد شد ، آنگاه میتواند با صورتها و جلوههای عملی زیر به یاری و کمک حجت های الهی بشتابد:جهاد :به استناد آیات چهار تا هفت سورهی محمد9، جهاد با کفار محارب ، یکی از مصادیق یاری دین خداست و خداوند به یاوران دینش وعدهی نصرت میدهد.البته بدیهی است که منظور از جهاد، تنها جهاد نظامی نیست، چنانکه در موارد متعددی از آیات قرآن به این نکته اشاره شده است (جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ) و هرکس با عمل و مال و جان خویش دین اسلام را یاری کند ، خداوند نیز او را حمایت میکند.هجرت:گاهی انسان در شهر و دیار و محیط زندگی خود قادر به حفظ دین و نصرت آن نیست .
اما با هجرت و تحمل سختیهای دوری از وطن و خانه و زندگیاش میتواند به این هدف مهم برسد آیهی هشتم سورهی حشر به تحسین چنین افرادی پرداخته و میفرماید کسانی در ادعای دینداری صادقند که در عین فقر و آوارگی، حامی خدا و رسول باشند. همانگونه که امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) نمونه بارز این ویژگی بودند.اجرای عدالت:در آیه بیست وپنجم سورهی حدید میخوانیم:لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمیزانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَ أَنْزَلْنَا الْحَدیدَ فیهِ بَأْسٌ شَدیدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ لِیَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ وَ رُسُلَهُ بِالْغَیْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِیٌّ عَزیزٌ (حدید/25)بهتحقیق ما رسولان خود را با دلائل روشن فرستادیم و با آنها کتاب (آسمانى) و میزان (شناسائى حق و قوانین عادلانه را) نازل کردیم تا مردم قیام به عدالت کنند و آهن را نازل کردیم که در آن قوّت شدیدى است و منافعى براى مردم تا خداوند بداند چهکسى او و رسولانش را یارى مىکنند بىآنکه او را ببینند خداوند قوى و شکستناپذیر است. طبق این آیهی شریفه ، انبیا برای این آمدهاند که مردم قیام به عدالت نموده و قسط و عدل را در ابعاد مختلف زندگی پیاده نمایند. بنابراین منظور از یاری خدا، قیام به قسط و اجرای عدالت در جامعه است.حمایت از رهبر:ویژگی دیگر انصارالله، حمایت از رهبر الهی و یا وصی او در جامعه است.
خدای تعالی در آیه صدو پنجاه وهفت سوره اعراف میفرماید: کسانی که به پیامبر ایمان آورده و او را یاری و پیرویاش کنند رستگارانند، که منظور از پیروی رسول، همان ایمان به رسالت او و در برابر اوامرش تسلیم بودن است و آن قدر مسئله حمایت از رهبر الهی اهمیت دارد که خدای تعالی حتی از انبیائش بر این مطلب پیمان گرفته و میفرماید: «وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ میثاقَ النَّبِیِّینَ لَما آتَیْتُکُمْ مِنْ کِتابٍ وَ حِکْمَةٍ ثُمَّ جاءَکُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَکُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَ لَتَنْصُرُنَّهُ قالَ أَ أَقْرَرْتُمْ وَ أَخَذْتُمْ عَلى ذلِکُمْ إِصْری قالُوا أَقْرَرْنا قالَ فَاشْهَدُوا وَ أَنَا مَعَکُمْ مِنَ الشَّاهِدین». (آل عمران/81)[به خاطر بیاورید] هنگامى را که خداوند پیمان موکّد از پیامبران [و پیروان آنها] گرفت که هرگاه کتاب و دانش به شما دادم، سپس پیامبرى به سوى شما آمد که آنچه را باشماست تصدیق مىکند، به او ایمان بیاورید و او را یارى کنید، سپس خداوند به آنها گفت: آیا اقرار به این موضوع دارید و پیمان مؤکّد بر آن بستید؟تلاش جهت زیاد کردن دوستان اهل بیت(ع)یاوران حقیقی اهل بیت(ع) باید با عملشان سعی کنند دوستان آن حضرات را زیاد کنند و این هدف مقدس را از راه های گوناگون به انجام برسانند، به عنوان نمونه سعی کنند دوستان و فامیل را از بدی ها دور نگه داریم ، چون گناه و فساد، آنها را از ائمه(ع) و دوستی آن حضرات جدا می کند.
از راه های یاری اهل بیت(ع) این است که وقتی ما را شیعه ، دوستدار و مرید ائمه(ع) شناختند ، کاری نکنیم که سبب نفرت دیگران از دین و پیشوایان دینی گردیم ، هم از نظر ظاهر تمیز و مرتب بوده و هم اخلاق، رفتار و برخورد خوبی با دیگران داشته باشیمهمان گونه که در روایات آمده است : کُونُوا لَنا زَیْناً وَ لاتَکُونُوا عَلَیْنا شَیْناً .( مفید، محمد بن محمد،413 ق،636)برای ما زینت باشید، نه مایه ننگ و زشتی.راز نصرت خواهی خداوند و اولیای الهی(ع) از مردمحال با کنار هم قرار دادن غنای الهی ومقربان درگاهش بر روی زمین و فقر مخلوقات از جمله انسانها که در مطالب گذشته اثبات شد و آیات و روایات مربوط به مصادیق وجلوه های یاری خداوند واهل بیت(ع) نوعی تناقض به نظر می رسد. یاری فقیر به غنی چه معنایی دارد؟ وچه فایده ای برای غنی دارد ؟بسیار واضح است که خداوند و اولیای الهی هیچ احتیاجی به یاری ما ندارند، مگر اینکه در این نصرت راز و حکمت و فایده ای برای یاری دهنده وجامعه باشد وبه فرمایش قرآن کریم موجب فوز عظیم انسان وجامعه بشود. یا به فرمایش قرآن کریم شاید طریقی است برای سعادت خودمان تا پس از آمرزش گناهانمان به رستگاری برسیم.یُصْلِحْ لَکُمْ أَعْمالَکُمْ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ مَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظیماً (احزاب/71)تا خدا اعمال شما را اصلاح کند و گناهانتان را بیامرزد و هرکس اطاعت خدا و رسولش کند به رستگارى (و پیروزى) عظیمى نائل شده است.
خداوند رحمان، نه تنها یاری گران حجتهایش را یاری میکند، بلکه به ایشان اجر و پاداش ویژهای عطا میفرمایدحال که خداوند واهل بیت(ع) پاداش واجر یاری انسان های صالح را می دهند ونتیجه وفایده این یاری برای فرد و اجتماع است، مصادیق وجلو ه های فردی واجتماعی این برکات چیست؟برای پاسخ به این سوال از دو منبع استفاده میکنیم:الف ) مستندات قرآنی ب) مستندات رواییمستندات قرآنی، نتیجه وفایده نصرت برای ناصرین خداوند و انبیاء و اولیای الهیدر قرآن کریم آیات فراوانی وجود دارد که پرده از راز علت طلب یاری خداوند و انبیاء و اولیای الهی از انسان ها بر می دارد. و نتایج وبرکات آن را برای بشریت اعلام میکند.رستگارشدنخداوند متعال درباره شأن و مقام کسانی که به رسول بزرگوار اسلام ، ایمان آوردند و حضرتش را بزرگ داشتند و یاریش نمودند ، با صفت رستگاران یاد می فرماید:الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الأُمِّیَّ الَّذِی یَجِدُونَهُ مَکْتُوبًا عِندَهُمْ فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِیلِ یَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنکَرِ وَیُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّبَاتِ وَیُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبَآئِثَ وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلاَلَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیْهِمْ فَالَّذِینَ آمَنُواْ بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُواْ النُّورَ الَّذِیَ أُنزِلَ مَعَهُ أُوْلَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ.
﴿الاعراف/157﴾همانان که از این فرستاده پیامبر درس نخوانده که [نام] او را نزد خود در تورات و انجیل نوشته مىیابند پیروى مىکنند [همان پیامبرى که] آنان را به کار پسندیده فرمان مىدهد و از کار ناپسند باز مىدارد و براى آنان چیزهاى پاکیزه را حلال و چیزهاى ناپاک را بر ایشان حرام مىگرداند و از [دوش] آنان قید و بندهایى را که بر ایشان بوده است برمىدارد پس کسانى که به او ایمان آوردند و بزرگش داشتند و یاریش کردند و نورى را که با او نازل شده است پیروى کردند آنان همان رستگاراننددریافت متقابل یاری خداوند ورسیدن به ثبات قدمیاری کردن خداوند همان ایمان به آنچه خداوند به بندگانش فرمان داده می باشد و نتیجه این ایمان عمل نیکوست وسودش به انسان بر می گردد، از جمله این سود وپاداش ثبات در کارهای انسان یاری کننده است.یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرکُم وَیُثَبِّت أَقدامَکُم. (محمد /آیه 7)ای کسانی که ایمان آوردهاید! اگر (آیین) خدا را یاری کنید، شما را یاری میکند و گامهایتان را استوار میدارد.نصرت خداوند برای مومنین در آیات قرآن به چهار شکل بیان شده است؛الف) ایجاد رعب در دل کفار وثبات در دل مومنین ب) ارسال عذاب الهی برای کفار ج) فرستادن جنود الهی برای یاری مومنین د) نازل ساختن سکینه (آرامش) بر دل های مومنانزیاد شدن برکت مادی و معنوی زندگیرفاه مادی ومعنوی مورد پسند اسلام است وروزی حلال موجب آسایش در زندگی می شود یکی از راه های کسب آن کمک به دیگران است که در قرآن به تعبیر (یُقْرِضُ اللَّهَ) اشاره شده می باشد.
جامعه اسلامی وقتی همه مسلمانان به هم کمک می دهند و دست نیازمندان را میگیرند، فقر از جامعه اسلامی رخت بر می بندد واین مصداق یاری خداست وخداوند هم در مقابلش روزی کمک کننده را زیاد میکند در این سنت نیکو هم ریشه فقر کنده میشود و هم لطف خداوند شامل همه مردم می شود لذا فایدهاش هم برای فرد است وهم برای جامعه.در آیات سوره حدید نیز به این مورد اشاره شده است:مَن ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ کَرِیمٌ.(حدید /آیه 11)کیست آن کس که به خدا وامى نیکو دهد تا [نتیجهاش را] براى وى دوچندان گرداند و او را پاداشى خوش باشد.علاوه بر برکات مادی قرض دادن باعث بخشایش گناهان نیز می شود.اِنْ تُقْرِضُوا اللّهَ قرضا حَسنا یُضاعِفْهُ لَکُمْ وَ یَغْفِرْلَکُمْ وَ اللّهُ شَکُورٌ حَلِیمٌ، عالِمُ الْغَیْبِ وَ الشِّهادَةِ اَلْعَزیزِ الْحَکیم. (تغابن/17و18)اگر به خدا وام نیکو بدهید ، آن را برای شما چند برابر میکند و شما را میآمرزد و خدا ، سپاسگزار ، بردبار ، دانای نهان و آشکار، عزیز و استوار است.رحمت الهی و بخشایش گناهانیکی دیگر از نتایج یاری خداوند واهل بیت(ع) رحمت خداوند در بخشایش گناهان است. در آیه سی ویکم احقاف خداوند می فرماید پاسخ گویی به دعوت پیامبر(ص) که همان یاری اوست موجب بخشایش کناهان شخص می شود.یَا قَوْمَنَا أَجِیبُوا دَاعِیَ اللَّهِ وَآمِنُوا بِهِ یَغْفِرْ لَکُم مِّن ذُنُوبِکُمْ وَیُجِرْکُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ ﴿الاحقاف/31﴾اى قوم ما دعوتکننده خدا را پاسخ [مثبت] دهید و به او ایمان آورید تا [خدا] برخى از گناهانتان را بر شما ببخشاید و از عذابى پر درد پناهتان دهد.
منظور از «داعِیَ اللَّهِ» رسول خدا است اطاعت از اهل بیت(ع) و عمل به فرمایش آن بزرگواران همان یاری آنهاست و وقتی خداوند تعالی از بندگان می خواهد که از فرستادگانش اطاعت کنند، یعنی به یاری آنها بشتابند.تجارت با خداوندخداوند به انسانها نوید میدهد که ایمان بیاورید و با یاریش و یاری اولیایش با اوتجارت کنید، تا از برکات این تجارت سود سرشار بدست آورید. واما چگونگی تجارت بنده با خدا را می توان درآیات دهم الی سیزدهم سوره صف جستجو کرد آنجا که میفرمایدیا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلى تِجارَة تُنْجِیکُمْ مِنْ عَذاب أَلِیم .(صف /10) اى کسانى که ایمان آورده اید! آیا شما را به تجارتى راهنمائى کنم که شما را از عذاب دردناک رهائى مى بخشد؟!تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُجاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوالِکُمْ وَ أَنْفُسِکُمْ ذلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ . (صف /11)به خدا و رسولش ایمان بیاورید و با اموال و جان هایتان در راه خدا جهاد کنید ، این براى شما (از هر چیز) بهتر است اگر بدانید!یَغْفِرْلَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَیُدْخِلْکُمْ جَنّات تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَاالْأَنْهارُ وَمَساکِنَ طَیِّبَةً فِی جَنّاتِ عَدْن ذلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ . (صف /12) (اگر چنین کنید) گناهانتان را مى بخشد و شما را در باغ هائى از بهشت داخل مى کند که نهرها از زیر درختانش جارى است و در مسکن هاى پاکیزه در بهشت جاویدان جاى مى دهد ، و این پیروزى عظیم است.وَ أُخْرى تُحِبُّونَها نَصْرٌ مِنَ اللّهِ وَ فَتْحٌ قَرِیبٌ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ .
(صف /13) و (نعمت) دیگرى که آن را دوست دارید (به شما مى بخشد،) و آن یارى خداوند و پیروزى نزدیک است ، و مؤمنان را بشارت ده (به این پیروزى بزرگ)!مستندات روایی ، نتیجه وفایده نصرت برای ناصرین خداوند و انبیاء و اولیای الهیعلاوه بر قرآن کریم انبیاء الهی که قرآن ناطق هستند نیز راز این استنصار را در کلام گهر بارشان علنی می کنند و به بشر جویایی کمال ، راه کمال را که همان نصرت به خالق ومقربانش است نشان می دهندرسیدن به برترین درجهی بهشتخداوند به بندگانش در مقابل اطاعت و یاری او وخلفایش وعده برترین درجه بهشت را داده است تا اجر اعمال نیکشان باشد.برترین درجه بهشت فردوس است واین بهترین درجه بهشت جایگاه کسانی است که محبت اهل بیت(ع)را در دل دارند وکسی که محبت اهل بیت(ع) را در دل دارد یاور آنهاست.امام علی(ع) در رابطه با درجات گوناگون دلباختگان اهل بیت(ع) و نتیجه آن میفرماید: من احبنا بقلبه و اعاننا بلسانه و قاتل معنا بیده فهو معنا فی الجنة فی درجتنا، و من احبنا بقلبه و اعاننا بلسانه و لم یقاتل معنا اعداءنا فهو اسفل من ذلک بدرجة و من احبنا بقلبه و لم یعنا بلسانه و لا بیده فهو فی الجنة.
(مجلسی ، محمدباقربن محمد تقی،1110 ق ،10/ 107)هر کس ما را در دل دوست داشته باشد و با زبانش یاری کند و با دستش به دفاع از ما برخیزد (یعنی با تمام وجود دلباخته ما باشد)، در بهشت هم درجه و همنشین ما خواهد بود و هر که ما را با دل دوست بدارد و با زبان یاری کند و همراه ما با دشمنانمان نجنگد، یک درجه پایین تر خواهد بود و هر که با قلبش ما را دوست دارد ولی با زبان و دست به یاری ما نشتابد، در بهشت خواهد بودحمایت روح القدسروح القدس منبع الهام بخش بزرگى براى انبیاء بوده و حتّى از بعضى از تعبیرات احادیث استفاده مى شود که روح القدس با افراد با ایمان (طبق سلسله مراتب ایمانى) نیز همراه است وآنها را تاید ویاری می دهد، و همان است که گویندگان متعهّد و شاعران با ایمان که به تعبیر امامان یاوران آنها بودند را در گفتن و سرودن نثر و نظم هاى بلیغ تأیید مى نموده ، و مؤمنان راسخ را در تصمیم گیرى هاى مهم تقویت مى کرده است.پیغمبر(ص) درباره حسّان بن ثابت فرمودند: لَنْ یَزَال مَعَکَ رُوحُ الْقُدُسِ مَا ذَبَبْتَ عَفَّا. (قمی ، عباس ، 1359ق ، مادّه کَمیت) اى حسّان ما دام که با اشعارت از ما دفاع مى کنى روح القدس با تو است.شفاعت اهل بیت(ع) در قیامتبه عقیده مسلمانان کسانی در روز قیامت مورد شفاعت قرار می گیرند که رابطه روحی و قلبی با شافعین داشته باشند . کسانی که نسبت به اولیای الهی محبت داشته و پیرو آن ها و عقیدهشان باشند و به آنها یاری دهند.
یکی از حکمت هایی که باعث شده است خداوند در روز رستاخیز اولیای الهی را واسطه و شفیع این افراد قرار دهد، همین دوستی رابطه معنوی و سنخیتی است که در بین آنان نسبت به یکدیگر وجود دارد چرا که همین دوستی موجب رابطه معنوی و سنخیتی روحی با آنان می شود . برای مثال به این روایت اشاره می کنیم که پیامبر اسلام(ص) می فرمایند:إنّی شافع یوم القیامة لأربعة و لو جآؤوا بذنوب أهل الدنیا: رجل نصر ذرّیتی، و رجل بذل ماله لذریّتی عند المضیق، و رجل أحبّ لذریّتی باللسان، و رجل سعی لذریّتی إذا اطّردوا أو شرّدوا. (کلینی، محمدبن یعقوب ، 329 ق ، 4/60)حضرت رسول9فرمود: همانا من در روزقیامت از برای چهارنفر شفاعت خواهم کرد ، گرچه آنان در آن روز با گناهان همه اهل دنیا بیایند: یکی مردی که ذریّه مرایاری نماید . دیگری مردی که مالش را به ذریّه من در حال تنگدستی آنها بذل نماید. دیگری مردی که با ذریّه من با زبان و قلب خود دوستی نماید. و چهارم شخصی که در حوائج ذریّه من ــ در حالتی که ممنوع باشند از حقّشان ، و از وطن و مسکنشان دور شده باشند سعی نماید.کسب اجازه شفاعت دیگرانیکی دیگر از راز های طلب یاری اهل بیت(ع)، رساندن انسانها به درجه شفاعت مسلمانان دیگر به اذن پروردگار می باشد.
در «خصال » مرحوم صدوق روایتی به سند معتبر از امیرالمؤمنین(ع) نقل شده که حضرت فرمود:إن للجنة ثمانیة أبواب باب یدخل منه النبیون والصدیقون، وباب یدخل منه الشهداء والصالحون، وخمسة أبواب یدخل منها شیعتنا ومحبونا، فلا أزال واقفا على الصراط أدعو وأقول: رب سلم شیعتی ومحبی و أنصاری ومن تولانی فی دار الدنیا فإذا النداء من بطنان العرش قد أجیبت دعوتک و شفعت، فی شیعتک ویشفع کل رجل من شیعتی ومن تولانی ونصرنی وحارب من حاربنی بفعل أو قول فی سبعین ألف من جیرانه وأقربائه، وباب یدخل منه سائر المسلمین ممن شهد أن لا إله إلا الله ولم یکن فی قلبه مقدار ذرة من بغضنا أهل البیت (ابن بابویه، محمد بن على،381 ق، 2/407 ، 408 ح 6 )برای بهشت هشت در است ، از یک در پیغمبران و صدّیقان داخل می شوند ، و از در دیگر شهداء و صالحان ، و از پنج در (دیگر) شیعیان و دوستان ما داخل می شوند ، و من بر صراط می ایستم و دعا می کنم و میگویم:خداوندا ! شیعیان و دوستان مرا و هر کس مرا یاری کرده است و به امامت من در دنیا اعتقاد داشته ، به سلامت بگذران.در آن حال ندا از منتهای عرش الهی در رسد که: دعای تو را مستجاب کردیم، و تو را شفاعت دادیم در حقّ شیعیانت.
پس هر یک از شیعیان و دوستان من و آنان که مرا یاری کرده اند و با دشمنان من جهاد کرده اند با گفتار یا با کردارشان، هفتاد هزار کس از همسایگان و خویشان و دوستان خود را شفاعت کنند، و از درِ هشتم سایر مسلمانان داخل می شوند، یعنی آن جماعتی که اقرار به شهادتین داشته باشند، و در دل ایشان به قدر ذرّه ای از بغض ما اهلبیت نباشدهم نشینی با ائمه اطهار(ع) در بهشتدر آیه سیزدهم سوره نساء خداوند به کسانی که از خداوند و پیامبر اطاعت کنند پاداش همنشینی با اهل بیت(ع) را داده است، در مطالب قبل بیان شد که اطاعت از خداوند واهل بیت(ع) همان یاری دین آنها ویاری آنهاست. و در نتیجه یاری در عمل است.وَ مَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفیقاً. (نساء/ 13) و کسى که خدا و پیامبر را اطاعت کند ، همنشین کسانى خواهد بود که خدا، نعمت خود را بر آنان تمام کرده است، پیامبران، صدّیقان، شهدا و صالحان. و آنها دوستان خوبى هستند.البته همنشینی با اهل بیت(ع) به این معنا نیست که داراى مقام و درجه آنان خواهند بود، بلکه همینقدر که در بهشت باشند کافى است . قرآن میگوید، با آنان رفاقت دارند: «وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفیقاً»وَ مَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفیقا.
(النساء / 69) و کسانى که از خدا و پیامبر اطاعت کنند [در روز رستاخیز] همنشین کسانى [یعنى] با پیامبران و صدیقان و شهداء و صالحان هستند و آنها رفیق هاى خوبى هستندچون بهشت داراى درجاتى است ، لذا هر کسى در درجه خود مستقر خواهد بود. و این موضوع منافاتى ندارد.در روایات اهل بیت(ع) نیز این مطلب بیان شده است.امام حسن(ع) میفرمایند: عن الحسن بن علیّ(ع)، أنّه قال: من أحبّنا بقلبه ونصرنا بیده ولسانه، هو معنا فی الغرفة الّتی نحن فیها، ومن أحبّنا بقلبه و نصرنابلسانه، فهو دون ذلک بدرجة، ومن أحبّنا بقلبه وکفّ بیده ولسانه، فهوفی الجنّة. (مفید ، محمد بن محمد، 413ق ، ص33 حدیث8) ( مجلسی ، محمدباقربن محمدتقی،1110 ق ،27 /101،حدیث64) حضرت امام حسن(ع) فرمود: هر کس ما را با قلب خودش دوست داشته و با دست و زبانش یاری کند ، او در غرفه های بهشتی که ما در آن ساکنیم با ما خواهد بود ، و هر کس ما را با قلب خود دوست داشته و با زبانش یاری کند، پس او در بهشت یک درجه پائین تر از مقام ما جای دارد ، و هرکس ما را با قلب خود دوست داشته و دست و زبانش را از ظلم بر ما باز دارد ، پس او در بهشت خواهد بود.کسب رتبه شهدا در قیامتبرای کسب مقام شهید در قیامت راه هائی وجود دارد که در روایات مطرح گردیده .یاوران اهل بیت(ع) نیز در قیامت دارای مرتبه شهیدان می باشند.
امام کاظم(ع) ضمن بیان مرتبه یاری دهندگان در روز قیامت یاری ائمه اطهار(ع) را به معنی دفاع از آنها بیان می کند واینگونه می فرمایند: مِن اَفضَل الشُّهداءِ دَرَجَهً یَومَ القِیامَهِ مَن نَصَرَاللهَ وَ رَسُولَهُ بِظَهرِ الغَیبِ وَ رَدَّ عَنِ اللهِ وَ رَسُولِهِ (مجلسی ، محمدباقربن محمدتقی،1110 ق ، 25/313)کسی که خدا و رسول او را در غیاب (ایشان) یاری کند و از خدا و رسول او دفاع نماید، از بلند مرتبه ترین شهیدان در روز قیامت خواهد بود.تشخیص مؤمنان راستین، از مدّعیان دروغینخداوند اراده فرموده تا با آزمونهای متعدد، مؤمنان راستین، از مدّعیان دروغین، بازشناخته شوند. یکی از راههای اثبات ادعای ایمان، یاری رساندن به خدا از طریق نصرت جانشینانش است.خداوند متعال میفرماید: أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا یُفْتَنُون.وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَیَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذینَ صَدَقُوا وَ لَیَعْلَمَنَ الْکاذِبین.(عنکبوت/ 2- 3 ) آیا مردم پنداشتند که چون گفتند: ایمان آوردیم، رها میشوند و دیگر مورد آزمایش قرار نمیگیرند؟! در حالی که بدون تردید کسانی را که پیش از ایشان بودند، آزمودیم تا خداوند کسانی را که راست گفتند، معلوم دارد و دروغگویان را نیز معلوم نماید.از نمونه های بارز آزمایش الهی جریان کربلاست جریان کربلا سرشار از نمونههای مختلف ابتلاء و آزمایش و میدان وسیعی از امتحانات الهی را در برگرفته است .
امام حسین(ع) در زمانهای مختلف، شهادت یاران خود را اعلام کرده و به یاران خود اجازه برگشت داده و بیعت را از آنان برداشته بود، تا با اختیار در شرایط مساعد آزمایش قرار گیرنددر این آزمایش هر یک از یاران با بیان خاص خویش، وفاداری و استقامت خود را اعلام کردند و به ندای ( هَل مِن ناصر یَنصُرنی) پاسخ مثبت دادند و بدین گونه از این آزمایش سرافراز بیرون آمدند و به رستگاری وسعادت دنیا وآخرت رسیدند.از بارز ترین افرادی که در بوته آزمایش قرار گرفت و رو سفید شد حربن یزید ریاحی است.حر از امام حسین(ع) خواست نخستین فردی باشد که در راه ایشان کشته میشود تا شاید در قیامت از افرادی باشد که با جد امام حسین(ع) یعنی نبی اکرم(ص)، مصافحه کند. امام حسین(ع) در بالای سر جنازه حر فرمودند: اَنتَ الحُرّ کَما سَمَّتکَ اُمُّک واَنتَ الحُرّ فِی الدُّنیا وَالاخِرَه. ( مجلسی ، محمدباقربن محمدتقی،1110 ق 45/14) تو آزادمردی، همان گونه که مادرت تو را حر نامید ، تو در دنیا و آخرت آزادمرد هستی.وکسانی که در این آزمایش شکست خوردند وهمچنین در عصر حاضر در برابر امام زمانشان ازمدعیان دروغین هستند مشمول روایت خانم سکینه(س)، دختر امام حسین(ع) میباشند که فرمودند:اللهم إنّهم خذلونا فاخذلهم، ولا تجعل لهم دعاءً مسموعاً، وسلِّطْ علیهم الفقر ولا ترزقهم شفاعة جدّی یوم القیامة.خدایا! آنان ما را یاری نکردند تو نیز آنان را واگذار ، و دعای ایشان را اجابت منما ، و در زمین از برای ایشان سکنا قرار مده ، و فقر را بر آنها مسلط کن ، و آنان را از شفاعت جدم بی نصیب گردان .
(محمدباقرعبدالکریم، بهبهانی، ق 1285،4/271 و 272 به نقل از نورالعیون)نتیجهبر اساس آن چه بیان شد می توان گفت : هدف خداوند و اولیای الهی از طلب یاری از بندگان وانسان ها رساندن بشریت به فوز عظیم استداستان زندگی انسان بر این بنا شده است که پس از نزول به زمین باید به سوی رحمت خداوند باز گردد که در آیه صدوبیست وششم سوره بقره به تعبیر ( إِنَّا للّه وإِنّا إِلَیهِ رَاجِعُونَ) (ما «برای خدا» هستیم (مِلکِ خدا و از آنِ اوییم ) و «به سوی رحمت او» باز میگردیم.) بیان شده است . فرمان خداوند این است که انسان باید در این باز گشت به کمال ورستگاری و به قول قرآن به فوز عظیم نائل شود.یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ یُدْخِلْکُمْ جَنَّاتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ وَ مَساکِنَ طَیِّبَةً فی جَنَّاتِ عَدْنٍ ذلِکَ الْفَوْزُ الْعَظیم. (سوره صف/12) گناهان شما را مىآمرزد و به بهشت هایى که درونش نهرها جارى است و نیز خانه هایى خوش و پاکیزه در بهشت هاى جاوید داخل مىکند ، و این پیروزى بزرگى است.لذا خداوند ائمه اطهار(ع) را برای این منظور جانشین خود در زمین قرار داد، تا انسان را به سرمنزل نجات وسعادت برسانند.و این فوز عظیم اتفاق نمی افتد مگر با خواستن خود انسان ، در این هدف بزرگ ائمه اطهار(ع) به یاری ما جهت نجات ما نیازمندند . واین برای اهل بیت(ع)خواری و ذلتی محسوب نمیشود، چون سنتی الهی و حتمی است.خداوند منان در آیات مختلفی راه دستیابی به فوز عظیم را این چنین بیان می کند:یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلى تِجارَةٍ تُنْجیکُمْ مِنْ عَذابٍ أَلیم .
تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُجاهِدُونَ فی سَبیلِ اللَّهِ بِأَمْوالِکُمْ وَ أَنْفُسِکُمْ ذلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُون ( صف/ 10 و11) اى کسانى که ایمان آوردهاید ، آیا شما را به تجارتى که از عذاب دردآور رهاییتان دهد راه بنمایم؟ به خدا و پیامبرش ایمان بیاورید، و در راه خدا با مال و جان خویش جهاد کنید. و این براى شما بهتر است ، اگر دانا باشید.یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ قُولُوا قَوْلاً سَدیدا . یُصْلِحْ لَکُمْ أَعْمَلَکمُْ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ مَن یُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِیمًا. (احزاب/71 و 70)اى کسانیکه ایمان آوردهاید از خدا بپرهیزید و سخن حقّ و درست بگوئید. تا خدا کارهاى شما را اصلاح کند و گناهانتان را بیامرزد و هر کس اطاعت خدا و رسولش کند، به رستگارى (و پیروزى) عظیمى دست یافته است.درجمع بندی این آیات ، به این نتیجه می رسیم که انسان در پرتو اعمال صالح تکامل مییابد و به آسمان قرب خدا پرواز میکند و به خوشبختى همیشگى میرسد. ایمان به خدا و اطاعت او و اطاعت از ائمه اطهار(ع) و جهاد در راهشان که همه مصادیق وجلوه های یاری قلبی، زبانی و عملی آنهاست مسیر رستگاری یا همان فوز عظیم است.با امید به اینکه از یاوران امام زمان(عج) باشیم و از ما راضی باشند.
منابع و ماخذقرآن کریم، ترجمه توحیدی، 1385، چاپ اول، تهران، انتشارات حافظ نویننهج البلاغه، سید رضی 1414 ق، چاپ اول، قم هجرتصحیفه سجادیه، امام سجاد ،418 ق، چاپ اول، قم، الهادیمفاتیح الجنان، عباس قمی، 1375، چاپ اول تهران، انتشارات هلال1- ابن بابویه، محمد بن على(شیخ صدوق )، الخصال، قم، ناشر: جامعه مدرسین ، 1362 ق2- ابن طاووس، علی بن موسی، إقبال الأعمال، تهران، ناشر: دارالکتاب اسلامی، 1409ق3- بهبهانی، محمدباقر عبدالکریم، الدمعة الساکبه، تهران : صیام ، ١٣٨٠4- سجّادی، سیّد جعفر، فرهنگ معارف اسلامی چاپ سوم. تهران: انتشارات کومش5- قرشی بنابی، علی اکبر ، قاموس قرآن ، تهران : دار الکتاب الاسلامیه، 1412 ق6- قمی ، عباس ، سفینة البحار، قم، ناشر: اسوه ، 1414ق7- منتهی الامال، تهران: انتشارات نگاه، ١٣٨٨8- کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی، تهران، ناشر: دارالکتاب الاسلامیه، 1407 ق9- مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الانوار، بیروت، ناشر: داراحیاء التراث العربی، 1403ق10- ترجمه حیاه القلوب، دارالاعتصام، قم: انصاریان، ١٣٨411- مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، دارالکتب الإسلامیة12- مفید، محمد بن محمد، الامالی شیخ مفید، قم، ناشر: کنگره شیخ مفید، 1413 ق13- دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید، قم: دبیرخانه کنگره محقق خوانساری، ١٣٧٨انتهای پیام/.
11:32 - 19 آبان 1395
3 بازنشر
318 بازدید
1 پاسخ