تاریخ‌نگاری وجه پست‌مدرنیستی «مفتون و فیروزه» است/ این رمان یک سینمای کلامی است
صادق کرمیار از نویسندگان کشورمان درباره رمان «مفتون و فیروزه» به قلم سعید تشکری گفت: تاریخ‌نگاری وجه دیگر این رمان است و این وجه رمان یک وجه پست‌مدرن است.
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، رمان «مفتون و فیروزه» در بیست و ششمین نشست خانه نقد کتاب با حضور محمد ابراهمیان، عبدالرضا فریدزاده، صادق کرمیار، سعید تشکری و مظفر شجاعی عصر روز گذشته در سرای اهل قلم خانه کتاب نقد و بررسی شد.*تاریخ‌نگاری این رمان وجه پست‌مدرنیستی آن استصادق کرمیار در این جلسه گفت: حسین پاینده کتابی درباره شیوه نقد دارد که من آن را روی کتاب «مفتون و فیروزه» امتحان کردم. می‌خواهم در این نشست در مورد متن حرف بزنم، هر داستان و رمانی در فصل اولش شاکله رمان را شرح می‌دهد اگر رمان اثر صناعت‌مندی باشد در فصل اول خود را نشان می‌دهد اما اگر برآمده از ذهن آشفته نویسنده باشد نیز در همان فصل اول نشان داده می‌شود.وی افزود: نشانه‌های تمامیت رمان در این اثر وجود دارد، این رمان به ما تصویر ارائه می‌دهد و از زاویه دوربین روایت می‌کند و در هر فصل این زاویه تغییر می‌کند. در همان صفحه اول رمان نشان می‌دهد که لوکیشن کجا است و رابطه مفتون و فیروزه را برای خواننده آشکار می‌کند. بسیاری از شخصیت‌های این رمان واقعی هستند اما شخصیت مفتون خیالی است و این در همان صفحه اول دیده می‌شود و تکلیف خواننده را با مفتون روشن می‌کند.نویسنده رمان «نامیرا» گفت: یکی از شخصیت‌های کتاب مفتون و فیروزه، آقاسیدعلی است، که باز در فصل اول به خواننده نشان داده می‌شود، این شخصیت در حقیقت آیت‌الله خامنه‌ای است. شخصیت ایشان در این داستان رئال نیست بلکه به صورت پست‌مدرن تصویر شده است.
نویسنده آقاسیدعلی را به همان اندازه‌ای که می‌شناسد معرفی می‌کند و با توجه به فعالیت‌های ایشان و حال و هوای آن دوران نشان می‌دهدکرمیار گفت: اولین درگیری میان شخصیت‌ها در همان فصل اول اتفاق می‌افتد و نشان می‌دهد که از این نوع درگیری‌ها در ادامه داستان وجود دارد. اساساً داستان با بازی شروع می‌شود و هر کسی نقش خود را بازی می‌کند. تئوری بازی در این رمان یک وجه پست‌مدرنیستی به رمان می‌دهد که نشانه‌های این بازی در فصل‌های مختلف دیده می‌شود. شخصیت دانشگر نماد یک روشنفکر دینی است که اصلی‌ترین نکته آن دیکتاتوری است و این فرد می‌خواهد بعد از انقلاب فرهنگ ما را رهبری و نمایندگی کند. نقش‌هایی که هر کدام از شخصیت‌ها در داستان دارند با نقش‌هایی که در تئاتر داخل رمان بازی می‌کنند یک هم پیوندی در شخصیت‌ها ایجاد می‌کند.کرمیار گفت: تاریخ‌نگاری وجه دیگر این رمان است و این وجه رمان یک وجه پست‌مدرن است. وی در تاریخ‌نگاری به نشانه‌های گوناگون اشاره کرد و نشانه‌هایی که نویسنده از آن برای روایت تاریخ سود برده موجب به وجود آمدن یک تاریخ برساخته از سوی تشکری شده است.*نمی‌خواهیم باجی به انقلاب بدهیم!محمد ابراهمیان در ادامه این نشست گفت: سؤالی که با مطالعه این رمان برای خواننده ایجاد می‌شود این است که با یک رمان تاریخی و مستند روبه‌رو هستیم یا یک رمان ادبی؟ نویسنده در خلق رمانش نمی‌تواند از اثرش جدا باشد و بذرهایی از وجود خود در آن نکارد. نوشتن رمان‌های تاریخی کار دشواری است.
با مطالعه «مفتون و فیروزه» جا خوردم زیرا به حدی آدرس‌ها دقیق بود که باورش دشوار بود نوشتن رمان درباره مقاطع تاریخی بزرگ مانند انقلاب اسلامی دشوار است و زمانی که این رمان را می‌خواندم دیدم چه اندازه رمان‌های نانوشته وجود دارد. قصد ندارم بگویم که با خواندن این رمان یاد چه آثاری از ادبیات غرب افتادم زیرا هر شخصیت در رمانش اثر می‌گذارد.وی در ادامه گفت: هیچ کس نمی‌تواند نقش گروه‌ها را در انقلاب نفی کند در فرودگاه مهر‌آباد و لحظه استقبال از امام همه طیف‌ها حضور داشتند و اگر انشقاقی در مبارزین ایجاد شد به خاطر استعمار بود. میان روشنفکران و سایر گروه‌ها هیچ دعوایی وجود نداشت در این جلسه می‌خواهیم در ارتباط با رمان «مفتون و فیروزه» حرف بزنیم و نمی‌خواهیم باجی به انقلاب بدهیم یا بگیریم.*هنر انقلاب بعد از انقلاب فرصت نفس کشیدن پیدا نکردعبدالرضا فریدزاده در ادامه نشست نقد و بررسی «مفتون و فیروزه» گفت: کمبود ادبیات و هنر انقلاب که «مفتون و فیروزه» گوشه‌ای از آن را پر می‌کند، مشهود است و باید به این عرصه بیش از پیش توجه کرد. همه می‌دانیم که هنر انقلاب فرصت نفس کشیدن پیدا نکرد زیرا بعد از انقلاب جنگ شروع شد و همه چیز تحت الشعاع آن قرار گرفت.وی افزود: شرایط و زمان انقلاب در رمان به خوبی دیده شده و شخصیت‌پردازی‌ها تا اندازه‌ای که نویسنده مجال پیدا کرده کامل است. به گونه‌ای که شخصیت‌های داخل رمان در بیرون از رمان قابل دسترس است.
شخصیت‌های رمان قابلیت تعمیم دارند، محیط اتفاق قوچان و مشهد است اما من به عنوان یک مخاطب که در زمان انقلاب فعالیت کرده‌ام با محیط و رفتار شخصیت‌های رمان ارتباط برقرار کردم*نقش دو طیف روحانیت و روشنفکر در این رمان خوب از کار درآمده استفریدزاده اضافه کرد: همچنین نقش سازماندهی در حرکت‌های اجتماعی در این رمان به خوبی نماینده شده است نهادی به نام روحانیت را در این رمان داریم که در سازماندهی نیروهای انقلابی نقش مهمی ایفا کرده است اما در کنار آنها نهادی به نام روشنفکران قرار گرفته که فاقد سازماندهی بوده‌اند و به خوبی این مسائل در رمان تحلیل شده است. روشنفکری آن زمان به خوبی در این کتاب به تصویر درآمده است. رمان به سازماندهی روحانیت و عدم سازماندهی روشنفکران پرداخته است همچنین در این رمان نسل جدید اندیشه‌ورز را شاهد هستیم و از هیچکدام از این طیف‌ها دفاع نمی‌کنم و فقط می‌خواهم بگویم شخصیت‌پردازی‌های این رمان موفق بوده است. این رمان دو طیف اندیشه‌ورز و طیفی که علاقه به شکستن و آتش زدن دارد را نشان داده است.وی در پایان گفت: شاعرانگی که در این کار موج می‌زند ناشی از زمان شکل‌گیری رمان است و شعر خردورزانه‌ای که مولانا دارد دراین اثر به چشم می‌آید. نویسنده هوشمندانه رمان را تمام کرده و این اتفاق از نکات برجسته رمان و خالق آن است. سعید تشکری هرقدر بخواهد از تئاتر فرار کند باز هم تئاتری است. در این کار تمام شخصیت‌ها احوال‌شان جز به جز پیگیری می‌شود که این تکنیک را تشکری از تئاتر وارد ادبیات کرده است.
نقش زن در این کتاب نقش غریزی و آگاهانه آنان در آن دوران است*«مفتون و فیروزه» یک سینمای کلام استسعید تشکری نویسنده رمان «مفتون و فیروزه» در پایان این نشست گفت: من تربیت شده یک تئاتر معترض هستم و هیچگاه قداست آن را از خود نمی‌گیریم. در این رمان می‌خواهم نشان دهم که مخاطبان تئاتر دهه 50 چه کسانی هستند، آقای خامنه‌ای و آقای هاشمی‌نژاد در آن زمان تئاتر می‌دیدند. در «مفتون و فیروزه» به تئاتر آن سال‌ها اشاره کرده‌ام و نشان داده‌ام که تئاتر هنر خردورز بوده است.وی افزود: این کتاب رویکرد پست‌مدرن دارد و مخاطب در سال 93 سال 57 را مطالعه می‌کند، در حقیقت در این رمان با یک سینمای کلام روبه‌رو هستیم. ما نمی‌توانیم ضعف خود در ادبیات را انکار کنیم شعر ما کامل است اما در ادبیات همچنان در مرحله ابتدایی قرار داریم در رمان مفتون یک نوع دیالکتیک حاکم است که از سینما آمده است.نویسنده رمان «مفتون و فیروزه» در پایان گفت: انتشارات کتاب نیستان برای نویسنده‌ای که ام.اس گرفت و هشت ماه تکلمش را از دست داد، فداکاری کرد و پای او (سعید تشکری) ایستاد و از این ناشر تشکر می‌کنم.انتهای پیام/ک.
11:53 - 16 بهمن 1393
2 بازنشر
2 بازدید
1 پاسخ