مبلغی: برای دیپلماسی وحدت کاری نشده/در فضای سنتی باقی مانده‌ایم/مدیریت غیرتقریبی بر تقریب غیرممکن است
حجت‌الاسلام مبلغی گفت: معتقد نیستم که کاری در زمینه دیپلماسی وحدت کاری صورت گرفته باشد به دلیل اینکه ما یک روندی را در گذشته داشتیم که همان ادامه یافته است و صرف ادامه آن روند نمی‌تواند به معنای یک تحول گفت‌وگویی از جنس دیپلماسی باشد.
خبرگزاری فارس ـ سجاد اسلامیان: حجت‌الاسلام احمد مبلغی، رئیس مرکز اسلامی مجلس شورای اسلامی و رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی در گفت‌وگو با فارس به مناسبت دومین سالگرد حکم مقام معظم رهبری مبنی بر فعال شدن دیپلماسی وحدت، در تعریف این نوع از دیپلماسی، گفت: این واژه خیلی جدید و محوری و حتی یک واژه تاریخی برای جریان تقریب امت اسلامی است که از سوی مقام معظم رهبری به ادبیات وحدت اسلامی تزریق شد و از یک خاستگاه تاریخی در ارتباط با مناسبات شیعه و سنی در شرایط کنونی و مراحل کنونی برمی‌خیزد و از طرف دیگر راهکاری را برای عبور از این مرحله شکننده و ایجاد وحدت اسلامی ارائه می‌کند.
* وحدت اسلامی به یک وادی خطرناکی فرو افتاده که اگر کنترل نشود عواقب ناخرسندی خواهد داشت
وی افزود: وقتی واژه جدیدی با چنین اهمیت و با داشتن چنین خاستگاه و با یک عمق محتوایی و راهکاری مطرح می‌شود باید سریعاً دست‌اندرکاران وحدت اسلامی همه تجربه‌ها و کوشش‌ها و پاسخ‌های علمی و فکری و سیاست‌گذارانه خودشان را در محاق یک بازنگری ریشه‌ای جدی و اساسی قرار بدهند و وضعت کنونی و خطورات و صعوبت مرحله جاری را واکاوی کنند.
مبلغی ادامه داد: از طرف دیگر آنها باید به فهم و کشف علمی و نه ذوقی و سلیقه‌ای مقتضیات دیپلماسی وحدت اسلامی بپردازند و در غیر این صورت آنچه به عنوان و دیپلماسی وحدت اسلامی تلقی می‌شود نسبت به آن یک جفای فاحش ولو از سرقصور می‌رود و نه فقط یک جفاست بلکه شکنندگی مرحله کنونی نسبت به آن هیچ کنترل و مهاری نه تنها صورت نمی‌گیرد بلکه گویی خود نوعی از زمینه‌سازی و بی توجهی را نسبت به آن به عمل می‌آوریم و خطرات مرحله کنونی به وضعیت‌های عینی و بالفعل هرچه بیشتر نزدیک می‌شود و کار از کنترل خارج می‌شود و وضع به سمتی می‌رود که هزینه‌های بیشتری را باید کرد و صعوبت‌های بیشتری را باید به جان و دل خرید.
این چهره برجسته تقریبی با بیان اینکه وحدت اسلامی شعار پذیرفته شده انقلاب اسلامی است که قبل از انقلاب نیز مصلحان فهمیده نام آشنای تاریخ آشنای جامعه آشنای ما همواره بر آن تأکید می‌کردند، گفت: آنچه که وضعیت امروز را متمایز می‌کند این است که وحدت اسلامی به یک وادی خطرناک فرو افتاده که اگر کنترل و مهار نشود ممکن است عواقب ناخرسندی و وخیمی داشته باشد.
وی افزود: وحدت اسلامی امروز به نحوی ابعاد سیاسی و ابعاد اجتماعی به خود گرفته است و نوعی از به اصطلاح مؤلفه‌های بین‌المللی را پیدا کرده و در چنین فضایی باید فرصت‌هایی از جنس و سنخ تلاش‌های بین‌المللی را به عمل آورد که یکی از آنها و اهم آنها دیپلماسی است.
* دیپلماسی وحدت اسلامی فراتر از نشست و برخاست‌های کنفرانسی است
مبلغی دیپلماسی وحدت اسلامی را فراتر از یک گفت‌وگوی ساده و نشست و برخاست‌های کنفرانسی دانست و تاکید کرد: دیپلماسی فراتر از نشستن و از ضرورت وحدت سخن گفتن است؛ به‌ویژه اگر این سخن گفتن از حیث عمق و محتوا فراتر از آنچه تا به حال در سالیان سال گفته‌ایم فراتر نرود و همچنان در یک فضای عرشی و انتزاعی ارائه شود و هیچ‌گونه نظر و ناظریتی نسبت به واقعیت به روی زمین نداشته باشد.
وی افزود: دیپلماسی وحدت اسلامی به سمت سخت‌ترین مسائل مورد اختلاف یا مسایلی که دست‌آویز تفرقه‌افکنان می‌شود و بعد بین‌المللی و منطقه‌ای دارد سمت حرکت می‌کند و آن را در دستور کار خود قرار می‌دهد.
رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی ادامه داد: دیپلماسی وحدت اسلامی از همه فرصت‌های لازم برای گفت‌وگو اعم از نهفته در طرف‌های ویژه و یا توسعه طرف‌های گفت‌وگو و یا به میدان کشیدن ذی‌نفوذ‌های درباره جامعه اسلامی از هر طیف و صنفی باشد و یا فرصت‌های دیگری که این فرصت‌ها از حیث فکری و تاریخی و نظری ظهور و بروز پیدا می‌کند استفاده می‌کند.
مبلغی در بیان ملزومات دیپلماسی و حدت اسلامی گفت: دیپلماسی وحدت اسلامی صرف گفت‌وگو کردن نیست بلکه ایجاد گفت‌وگوی معنادار و هدفدار و مدیریت این گفت‌وگو همراه با انعطاف لازم در این گفت‌وگو با هر طیف و گروهی که نقشی و سهمی و نفوذی و تریبونی در اختیار دارد، می‌باشد.
وی افزود: اگر دیپلماسی وحدت اسلامی را بخواهیم از حیث سعه و گستره تعریف کنیم به دلیل آنکه وحدت اسلامی دامنه‌ای فراخ به اندازه کل امت اسلامی دارد و این امت اسلامی قشرهای مختلفی اعم از عالمان دانشگاهیان، روشنفکران، سیاست‌مداران و... را در برمی‌گیرد لذا دیپلماسی وحدت اسلامی سخن گفتن از یک سطح خاص نیست بلکه وحدت اسلامی سخن گفتن و گفت‌وگو به صورت مدیریت شده و هدفمند با طیف‌های مختلف و هر کدام ناظر به بعد و جنبه‌ای است.
* معتقد نیستم که کاری در عرصه دیپلماسی وحدت اسلامی صورت گرفته باشد
رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی با بیان اینکه در حکم مقام معظم رهبری برای دیپلماسی وحدت اسلامی، دانشجویان و همه اهل فکر و فرهنگ حضوری معنادار پیدا می‌کنند،تصریح کرد: این نگاهی است که دیپلماسی وحدت اسلامی را هم از حیث جدید بودن و هم از حیث اقتضائاتی و مؤلفات و هم از حیث گسترده‌ای که دارد همه جهان اسلام را درگیر می‌کند تا بتواند مشکل اختلاف را مهار بکند.
حجت‌الاسلام مبلغی در ادامه این گفت‌وگو در باره میزان تحقق این دستور مقام معظم رهبری در دو سال گذشته گفت: اینکه این کار انجام گرفته یا نه؛ من معتقد نیستم که کاری در این زمینه صورت گرفته باشد به دلیل اینکه ما یک روندی را در گذشته داشتیم که همان ادامه یافته است و صرف ادامه آن روند نمی‌تواند به معنای یک تحول گفت‌وگویی از جنس دیپلماسی باشد و اصولاً دیپلماسی یک نوع رفت و برگشت‌های پرحساسیت و متمرکز و فراتر از روابط بین عالمان شیعه و سنی که به صورت کلیشه‌ای و مستمر همواره بوده، می‌باشد.
وی افزود: دیپلماسی وحدت اسلامی این است که در عرصه‌های سیاسی، فرهنگی، دانشگاهی و شخصیت‌های دست‌اندکار قضاوت و داوری و کسانی که می‌توانند جامعه را هدایت کنند شاخصه‌ها را شناسایی کرد که در صورت ظهور دیپلماسی شاخصه‌ها کدام است و فقدانش کدام است.
* دیپلماسی وحدت اسلامی نیازمند یک بازتکانی در سازمان‌های ذی‌نقش در فضاهای بین‌المللی است
مبلغی درباره اینکه چه باید کرد، گفت: دیپلماسی وحدت اسلامی یک بازتکانی و بازسازی کل بدنه جامعه اسلامی ما را می‌طلبد به این معنا که از وزارت خارجه گرفته تا سازمان‌های ذی‌دخل و ذی‌نقش در فضاهای بین‌المللی مثل سازمان فرهنگ و ارتباطات و مجمع جهانی اهل بیت همه اینها می‌باید اجزاء و پیکره این دیپلماسی باشند و هدف واحدی را دنبال کنند چون در دیپلماسی وحدت اسلامی گاهی باید به شکل میلی‌متری اهداف و خط مشی‌ها تعریف شود و همه یکپارچه عمل کنند.
وی با اشاره به وضع خطیر وحدت امت اسلامی افزود: مجمع جهانی تقریب باید البته یک نقش محوری داشته باشد؛ پروژه داشته باشد و پروژه‌هایی را تعریف کند و دقیقاً سیاست‌های کلان و عملیاتی خودش را در این زمینه به خوبی ایفا کند لذا من معتقدم در این زمینه کار نه تنها جدی بلکه نیمه جدی هم صورت نگرفته و باید تأسف خورد.
* بقا بر شیوه‌های سنتی تقریب جریان عادی وحدت را هم از نیازهای عادی خود محروم می‌سازد
حجت‌الاسلام مبلغی در پاسخ به اینکه بقای سیستم سنتی تقریب را چقدر در این امر موثر می‌داند، تصریح کرد: من در مقام تحلیل نیستم اما اصولاً ما در یک فضای کلیشه‌ای رفتار می‌کنیم یعنی در یک بستری از فعالیت به شکل کلیشه‌ای و طبعاً غیرکارآمد و غیر مؤثر قرار گرفته‌ایم و با چنین وضعیتی نه تنها دیپلماسی وحدت اسلامی رخ نخواهد داد که حتی جریان عادی وحدت هم نیازهای عادی لازم برای فعالیت را نخواهد داشت.
وی با بیان اینکه امروزه فرصت‌های خیلی خوبی برای وحدت اسلامی داریم و خیلی از امور شفاف شده، افزود: خیلی از انسان‌ها از تکفیر و کشتار بیزار شده‌اند و خیلی از انسان‌ها به دنبال ندای نه شعاری بلکه جمع‌کننده و به کارگیرنده همه فرصت‌ها به یک توزیع برابر و مسئولانه هستند.
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه امروز به تقریب مسئولانه نیازمندیم در پاسخ به این سوال که سهم اهل سنت در تقریب باید چگونه باشد، تصریح کرد: تقریب نباید غیر مسئول باشد؛ تقریب غیر مسئول این است که ما دعوت به تقریب بکنیم ولی به لوازم آنچه که در رفتار ما و شعار ماست توجه نکنیم؛ گاهی این رفتار و شعار ما تقریب ایجاد نمی‌کند.
وی با بیان اینکه تقریب غیرمسئول به لوازم تقریب کاری ندارد افزود: این درست نیست که من به شکل سنتی و ادعایی تقریب را عرضه کنم و هرکه می‌خواهد بیاید و هرکه نمی‌خواهد نیاید این دیگر تقریب نیست؛ تقریب یک امر حساسی در جهان اسلام است تقریب ابتدا باید در مدیریت روندهای منتهی به تقریب، تقریب ایجاد کند؛ رفتار غیر تقریبی نمی‌تواند تقریب ایجاد کند و مدیریت بر تقریب به صورت غیرتقریبی غیر ممکن است.
* تجربه‌های تقریبی نشان می‌دهد تقریب هنگامی موفق بوده که شیعه و سنی دوشادوش هم آن را مدیریت می‌کردند
مبلغی ادامه داد: اگر ما روندها و فعالیت‌های تقریبی را به صورت مسئول در جهت هماهنگ کردن و بهره گرفتن از فرصت‌ها به کار نیانداختیم این نمی‌تواند به نتیجه برسد و لذا تقریب باید تقریبی بشود تا بتواند تقریب را ایجاد کند و متأسفانه خطرها و مشکلات و چالش‌ها به صورت سرسام‌آوری و فارغ و جدای از ذهنیت‌های ما و تصورات و توقعات ما دارد جامعه را به سمت تفرقه در قالب توطئه‌های رنگین و گوناگون می‌برد و ما میلی‌متری از وضعیت‌های سنتی تقریبی‌مان جدا نمی‌شویم و طبیعی است که چنین تقریبی حتی کارکردهای گذشته‌اش را هم نمی‌تواند داشته باشد لذا امروزه باید به عنوان یک اولویت اول تقریب صحنه‌های اجتماعی را درنوردد؛ ما تجربه‌های گذشته تقریب‌مان نشان می‌دهد که تقریب هنگامی موفق بوده که شیعه و سنی دوشادوش هم مدیریت می‌کردند و نمونه‌ها در این زمینه بسیار است.
حجت‌الاسلام احمد مبلغی در ادامه این گفت‌وگو به وضعیت در عراق اشاره کرد و گفت: باید بکوشیم که وضعیت در عراق به سمتی نورد که ایجادکنندگان این وضعیت به عنوان یک هدف خواهان آن هستند و آن این است که داستان اسف‌بار عراق یک جنگ طائفه‌ای را پیش بیاورد.
* در وضعیت کنونی عراق نباید بر طبل توانایی‌های شیعی برای بر سر جای نشاندن یک گروه بی‌مغز تکفیری تمرکز کرد
وی افزود: شاید بعضی‌ها بدشان نیاید از این که در چنین شرایطی بر طبل توانایی‌های شیعی برای بر سر جای نشاندن یک گروه بی‌مغز تکفیری تمرکز کنند ولی باید بدانیم که اگر این وضعیت مدیریت نشود، مدیریت آن به دست کسانی می‌افتد که برایشان قبل از هر چیز رویارویی شیعه و سنی مهم است و در این رویارویی آنچه جلو می‌رود سوء استفاده می‌شود و اهل سنت مخالف وحدت تلقی می‌شوند و از زبان آنها این سخن پخش می‌شود و سخن واقعی اهل سنت به گوش نمی‌رسد و از زبان کدخدانشی الازهر هم نقشی بر نخواهد خاست.
این چهره برجسته تقریبی با بیان اینکه مدیریت تنها این نیست که در صحنه عراق کاری شود، تصریح کرد: البته منظور عدم مقابله با اینها نیست بلکه رنگ شیعی نباید پیدا بکند و فرصت‌های شیعه و سنی باید در مقابل این جریان صورت بگیرد؛ هرگونه سواستفاده یا بهانه‌ای هم که در این داستان ممکن است به پشت صحنه کمک کند که مسئله را ببرند به سمت اختلاف و رویارویی شیعه و سنی باید گرفته شود اینجا هوشمندی و مدیریت دقیق می‌خواهد.
* نیازمند گفت‌وگوهای چند جانبه با الازهر و دیگر دانشگاه‌های اهل‌سنت هستیم/ باید از شعارهای برزخی تقریبی دوری کنیم
وی با بیان اینکه فراتر از عراق باید ارتباطات بسیار زیادی با همه صاحب‌نفوذان در جامعه اسلامی از جمله الازهر برگزار شود، به ضرورت رابطه تقریبی اشاره کرد و افزود: الازهر اصولاً هر از چند گاهی اعلام می‌کند که آمادگی یک ارتباط با شیعه را دارد ولی یک پاسخ جدی و شفاف باید به این ندا داده شود؛ اینکه ما حسن نیت داریم و به کلیاتی بسنده می‌کنیم که البته از صداقت علمای ما برمی‌خیزد کافی نیست الازهر این آمادگی را دارد شرایطی هم قائل است و شرایط آن خارج از محتوای وحدت‌آمیز نیست؛ گفته‌اند تحریم سب به مقدسات البته معلوم است که این سب از سوی آدم‌های مزورالحال برمی‌آید و هیچ‌گاه علمای ما چنین اجازه‌ای نداده‌اند اما آنها خواهان یک تحریم قاطع برجسته‌ای هستند که طنینش از سوی شیعه افکنده شود و این امر می‌تواند زمینه گفت‌وگوهای با الازهر را ایجاد کند.
مبلغی در عین حال تاکید کرد: این گفت‌وگوها نباید متمرکز بر مصالح قومی و طائفه‌ای باشد بلکه مصالح همه اقوام و مذاهب در دل یک وحدت اسلامی خود به خود به شکل معقولش تأمین می‌شود.
وی با بیان اینکه امروز مشکل ما مشکل احتضار جامعه اسلامی است، افزود: باید به این احتضار رسیدگی کرد و این ایجاب می‌کند که ما گفت‌وگوهای چند جانبه داشته باشیم؛ امروزه دانشگاه‌های بسیاری در جهان اسلام هستند که بعد از الازهر نقش بزرگی دارند مثل الزیتونه تونس؛ لذا ما باید نوع گفت‌وگو و نوع ارتباط با آنها، نوع سند مشترک نوشتن با اینها، نوع کنترل ما بر مشکلات داخلی و کسانی که آزادانه دم از تفرقه می‌زنند را تعریف کنیم و همه اینها باید در یک اتخاذ تصمیم قاطعِ جامع با یک وحدت مدیریتی بی‌تعارف یکسره شود نه اینکه ما شعارهای‌مان به صورت برزخ گونه ارائه شود و این یک مدیریت خاص می‌خواهد.
انتهای پیام/س
11:17 - 21 تیر 1393
2 بازنشر
1 بازدید
1 پاسخ