مؤلفه‌های رضایتمندی در زندگی چیست
نویسنده کتاب «الگوی اسلامی شادکامی» گفت: ضرورت وجود چارچوب تئوریک شادکامی این است که اگر ما یک چارچوب نظری نداشته باشیم، دقیقاً معلوم نیست که بالاخره در مرحله عمل چه کار می‌خواهیم انجام دهیم.
حجت‌الاسلام عباس پسندیده عضو هیأت علمی دانشگاه قرآن و حدیث در گفت‌وگو با خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، با اشاره به نظریه شادکامی گفت: یکی از موضوعاتی که هم در حوزه روانشناسی و هم در منابع اسلامی به آن پرداخته شده، مسأله شادکامی است.وی افزود: شادکامی با شادی متفاوت است، شادی یک هیجان مثبتی است که برای انسان‌ها به وجود می‌آید و بیشتر یک حالت سَبْکی و روبنایی دارد و با مفاهیمی مثل لبخند زدن، گفت‌وگو کردن و بشاش بودن شناخته می‌شود که این در روانشناسی غربی مورد توجه قرار گرفته و اساساً نظریه‌پردازان غربی بر مبنای همین فلسفه لذت، سلامت روان را طراحی کرده بودند.نویسنده کتاب «الگوی اسلامی شادکامی» ادامه داد: اما با گذر زمان غربی‌ها متوجه شدند که این موضوع نمی‌تواند مبنای دقیقی برای بحث شادکامی انسان باشد، بنابراین به این موضوع دست یافتند که لایه‌های عمیقی را نیاز داریم و از این رو در این حوزه به نظریه‌پردازی پرداختند و به مقوله رضایتمندی رسیدند، اینکه ما غیر از شاد بودن به مسأله‌ای مانند رضامندی هم نیاز داریم.
وی تصریح کرد: یکی از خلأهای جدی که ما داریم این است که اصولاً نظریه اسلام در حوزه شادکامی چیست و بر اساس منابع اسلامی چه چارچوبی برای شادکامی ترسیم می‌شود، بنابراین ضرورت وجود چارچوب تئوریک شادکامی این است که اگر ما یک چارچوب نظری نداشته باشیم، دقیقاً معلوم نیست که بالاخره در مرحله عمل، چکار می‌خواهیم بکنیم و چگونه می‌خواهیم رو به جلو حرکت کنیم، چه چیزهایی را باید تحقق بخشیده و از چه مسائلی ممانعت کنیمپسندیده گفت: اگر مسئولان فرهنگی بخواهند در حوزه شادکامی کار کنند، باید ابتدا عنوان کنند که می‌خواهند در چارچوب نظری حرکت کنند، بنابراین اگر مسئولان نظام بخواهند در این راستا برنامه‌ریزی داشته باشند، آموزش و پرورش برای دانش‌آموزان و دانشگاه‌ها برای دانشجویان، باید نظریه شادکامی وجود داشته باشد تا بتوان بر اساس آن برنامه‌های اجرایی و عملیاتی را طراحی کنیم.وی با بیان اینکه از بعد دیگر، خود نظریه‌پردازی بر اساس منابع اسلامی یکی از ضرورت‌ها و اقتضائات امروز ما است، یادآور شد: آن نهضت تولید علم و مسأله اسلامی کردن علوم انسانی که مورد تأکید مقام معظم رهبری بوده و هست با شعار حل نمی‌شود، بلکه باید در متن پژوهش‌ها قرار گیرد.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: بنابراین یکی از مسأله‌های بسیار مهمی که برای ما در پژوهشکده اخلاق و روانشناسی دانشگاه قرآن و حدیث به وجود آمد، این بود که این چارچوب نظری را بتوانیم در حوزه شادکامی به دست آوریم و دریابیم که بر اساس کدام چارچوب می‌توان به شادکامی رسید که در نهایت، مطالعات ما در حوزه شادکامی به رضایتمندی رسیدوی ادامه داد: اگر مسأله رضایت از زندگی و نشاط و شادابی تحقق پیدا کند، آن وقت می‌توان انتظار شادکامی را داشت. بر همین اساس شادکامی یک بعد هیجانی دارد که از همان نشاط تشکیل شده و بعد دیگری به نام احساس رضایت است که مشخص می‌کند افراد، در مجموع زندگی خویش چه احساس و تصوری از زندگی دارند.عضو هیأت علمی دانشگاه قرآن و حدیث، تصریح کرد: این دیدگاه در منابع اسلامی وجود دارد و مشابه خارجی هم ندارد. در نظریه‌های غربی، مبنای نظری ما با غرب متفاوت است، چرا که این نظریه یک کپی‌برداری نیست تا براساس آن، آیات و روایات گلچین شده باشند و ما نیز یکسری از آیات و روایات را مطرح کرده باشیم که فقط بخواهد آن‌ها را تأئید کند.وی افزود: شادکامی را می‌توان با دو مؤلفه مطرح کرد که به صورت جزئی‌تر و عینی در حوزه رضایتمندی قرار می‌گیرد؛ یعنی من از مجموعه زندگی‌ام راضی هستم و این راضی بودن از مجموعه زندگی بدین معنا است که ما در 3-4 موقعیت از زندگیمان چگونه ارزیابی داشته‌ایم.
نویسنده کتاب «الگوی اسلامی شادکامی» به بیان موقعیت‌های رضامندی از زندگی پرداخت و گفت: موقعیت اول؛ موقعیت خوشایندی‌های زندگی است، وقتی ما در وضعیت مثبت قرار داریم و وضعیت زندگی ما یک موقعیت خوبی بوده و در نعمت‌ها هستیم چه واکنشی از خود نشان می‌دهیم؟ افراد رضایتمند در حوزه ناخوشی‌های زندگیشان افراد شاکری هستند که داشته‌ها و نعمت‌های زندگی خود را می‌بینند و قدردان نعمت‌های خداوند هستندوی ادامه داد: نکته دوم مسأله ناخوشی‌ها و گرفتاری‌های زندگی است که در حوزه ناخوشی‌ها و گرفتاری‌ها نیز باز رضایتمندی، نقش خویش را نشان می‌دهد. بدین معنا که تئوری شادکامی می‌گوید این گروه، افراد صبوری بوده و نه تنها در برابر سختی‌ها توان تحمل داشته و اهل بیتابی نیستند بلکه اغلب افراد امیدواری به شمار می‌روند.عضو هیأت علمی دانشگاه قرآن و حدیث اظهار داشت: بنابراین ما تا اینجا وقتی رضایتمندی را به صورت عینی مطرح می‌کنیم، تحلیل می‌شود به اینکه افراد در درجه اول راضی هستند و به همین دلیل درباره خوشی‌هایشان شاکر نعمت‌های الهی و در حوزه ناخوشی‌ها هم انسان‌هایی صبور هستند.وی ادامه داد: دو مؤلفه دیگری که در رضامندی وجود دارد که اصلاً در تفکرات و فرهنگ غربی دیده نشده، این است که ما حوزه خوشی‌ها و ناخوشی‌ها را در فرهنگ و نظریه‌های روانشناسان غربی می‌بینیم، اما در تئوری شادکامی آن‌ها از چیزی به نام صبر و شکر یاد نمی‌کنند و این دو حوزه، حوزه تکالیف ما هستند که این تکالیف شامل بایدها و نبایدها می‌شوند.
پسندیده بیان داشت: اما مسأله‌ای که مهم است و ما از آن به نام رضایت از تکالیف یاد می‌کنیم، به رضایتمندی از حوادث یا رویدادهای زندگی (خوشایندها،ناخوشایندها) و رضایت از قوانین و تکالیف، تعبیر می‌شود که این تکالیف هم به بایدها و نبایدها تقسیم می‌شوندوی افزود: افرادی که راضی هستند به انجام بایدها و تکالیف خویش اشتیاق داشته و در انجام نبایدها احساس کراهت و انزجار می‌کنند. اما در خصوص بحث نشاط، نشاط در حوزه مادی و امور معنوی داریم و در شادکامی اسلامی نیز نشاط و شادی مربوط به هر دو حوزه مادی و معنوی انسان می‌شود و این یکی از مرزهای ما با لذت‌های غربی است.انتهای پیام/.
10:34 - 10 مه 2014
2 بازنشر
5 بازدید
1 پاسخ