داستان نفتکش «نیشومارو» و دور زدن تحریمهای نفتی ایران در دوران مصدق
«نائوکی هیاکوتا» در موزه صلح تهران درباره جدیدترین اثرش با عنوان «مردی که به او دزد دریایی لقب داده شد» با حبیب احمدزاده و نویسندگان ایرانی سخن گفت.
به گزارش خبرنگار فرهنگی فارس، شب گذشته در موزه صلح تهران دیداری بین نویسندگان ایرانی و ژاپنی از جمله حبیب احمدزاده و «نائوکی هیاکوتا» درباره جدیدترین اثر این نویسنده ژاپنی با عنوان «مردی که به او دزد دریایی لقب داده شد» برگزار شد.
هیاکوتا پس از بازدید از موزه و اشنایی با کاربرد سلاحهای شیمیایی برعلیه مردم ایران در ابتدای این جلسه با بیان اینکه از 50 سالگی و از 8 سال پیش شروع به نویسندگی کرد، گفت: اسم نخستین کتاب من «صفر جاویدان» است که به داستان جنگ جهانی دوم و خلبانان کامیکازه ژاپنی میپردازد.
* نویسنده ژاپنی: در کتاب «صفر جاویدان» تلاش کردم بین دو نسل جنگ و نسل امروز رابطه برقرار کنم
وی با اشاره به گذشت 96 سال از جنگ جهانی دوم، افزود: پس از گذشت این زمان مردم ژاپن علاقهای به کتابهای مربوط به جنگ ندارند و به همین دلیل وقتی من کتاب «صفر جاویدان» را نوشتم بسیاری از ناشران حاضر به چاپ آن نشدند.
هیاکوتا انگیزه خود از نوشتن این کتاب را مسن شدن پدرش که از جنگجویان ژاپنی جنگ جهانی دوم است عنوان و تصریح کرد: این روزها پس از 70 سال از جنگ جهانی دوم سربازانی که علیه آمریکا جنگیدند یکی پس از دیگری میمیرند؛ پدرم هم مسن بود و فکر میکردم ممکن است سال دیگر نباشد لذا تصمیم گرفتم داستان این جنگ با همه هزینههایی که برای مردم ژاپن داشت را به نسل بعدی منتقل کنم.
وی با اشاره به داستان «صفر جاویدان» افزود: داستان از این قرار است که یک خلبان کامیکازه خودش را به یک ناو آمریکایی میزند و کشته میشود و همسر او بالاجبار با مردی دیگر زندگی میکند و نهایتا پس از 60 سال میمیرد اما بعد از مرگ او دو نوهاش برای اولین بار متوجه میشوند که پدربزرگشان خلبان کامیکازه بوده است و آنها مشتاق میشوند تا انگیزه او را بیابند و در پایان داستان یک راز 60 ساله فاش میشود.
این نویسنده ژاپنی ادامه داد: آن خلبان کامیکازه همسن پدر من است و آن دو نوه همسن فرزندان من هستند و من با نوشتن این اثر خواستم بین این دو نسل یعنی پدر و فرزندانم ارتباط برقرار کنم که پس از مدتی بالاخره چاپ شد و جوانان به آن علاقهمند شدند و تاکنون 4 میلیون نسخه از آن به فروش رفته است.
* نویسنده ژاپنی: در وزارت نفت ایران کسی از حادثه کشتی «نیشومارو» خبر نداشت
وی با بیان اینکه پس از نوشتن و ورود به این حرفه به قدرت نویسندگی پی بردم، با اشاره به داستان کشتی «نیشومارو» گفت: امروز صبح در مرکز پژوهشهای بینالمللی وزارت نفت ایران جلسهای داشتم که 20 نفر آنجا حضور داشتند کسی نبود که از داستان این کشتی چیزی بداند.
هیاکوتا با بیان اینکه تا قبل از آشنایی با این موضوع چیزی از آن نمیدانستم و مردم نیز چیزی نمیدانستند، افزود: من فکر میکردم که مردم ایران و ژاپن باید درباره این جریان که در سال 1953 یعنی 61 سال پیش اتفاق افتاده اطلاع داشته باشند و من برای نوشتن این کتاب به 50 سال قبلتر از آن ماجرا یعنی 111 سال پیش رفتم.
وی با اشاره به کشف نفت در ایران در ابتدای قرن 20 و استخراج آن توسط انگلیسیها و قرارداد انگلیسیها با شاه ایران، گفت: چون کسی از آینده صنعت نفت چیزی نمیدانست انگلیسیها قراردادی با شاه ایران بستند که شرکت پارس ـ انگلستان به ایران انگلستان تغییر نام یافت و در جنگ جهانی اول چرچیل فرمانده نظامی وقت این کشور 52 درصد از سهام این شرکت را به نام انگلستان زد و نهایتا تمام سود حاصل از نفت را به نام انگلیسیها کرد.
هیاکوتا با بیان اینکه قدرت نیروی دریایی آن زمان انگلیس که به عنوان قویترین نیروی دریایی شناخته میشد انرژی خود را از نفت ایران میگرفت، افزود: همانطور که میدانید ایرانیها 50 سال بعد در دوران مصدق صنعت نفت را ملی کردند و تمام دارارییئی که در اختیار انگلیسیها بود به ایرانیها برگشت.
وی با بیان اینکه این امر عصبانیت انگلیسیها را در پی داشت، ادامه داد: انگلیسیها به دنبال جنگ با ایران بودند که آمریکا جلوی آنها را گرفت چراکه نفت ایران خواهان دیگری به نام شوروی هم داشت و آمریکاییها در آن زمان در کره و چین با شوروی در جنگ بودند و نمیخواستند جبهه دیگری در این طرف گشوده شود لذا انگلیسیها و آمریکاییها تحریم نفت ایران را رقم زدند.
این نویسنده ژاپنی با اشاره به اقدام یک شرکت نفتی ایتالیایی برای خرید نفت از ایران، اظهار داشت: آن شرکت ایرانی موفق به خرید نفت از ایران نشد و کشتی با نفت آن توسط انگلیسیها توقیف شد که آن حادثه را «رزماری» نام نهادند.
وی افزود: پس از این حادثه انگلستان بیانیهای داد که هر کشوری از ایران نفت بخرد انگلستان این حق را دارد که هر بلایی سر آن کشتی و نفت آن بیاورد و بدین ترتیب هیچ کشوری برای خرید نفت دست به سوی ایران دراز نکرد.
* نویسنده ژاپنی: شرکت «ایدهمیتسو» علیرغم مخالفت همه به دنبال خرید نفت از ایران بود
هیاکوتا با بیان اینکه تحریم نفتی ایران یکسال به طول انجامید، تصریح کرد: در این بین یک شرکت ژاپنی به نام «ایده میتسو سازوئو» با وجود مخالفت کارمندانش بر خرید نفت ایران اصرار کرد.
وی افزود: ماجرا از این قرار بود که این شرکت در رقابت تمام عیار با شرکتهای آمریکایی و انگلیسی و شرکتهای موسوم به هفت خواهران نفتی بود و در هر جایی که قرارداد میبست به دلیل اینکه این شرکتها با هم متحد بودند قراردادها لغو میشد.
هیاکوتا با اشاره به اشغال 7 ساله ژاپن پس از جنگ جهانی دوم و تلاش برای بازسازی خرابیهای جنگ در این کشور، ادامه داد: ژاپن برای این امر نیاز به انرژی داشت و چون انرژی در اختیار این 7 شرکت بود آنها نیز نفت گران و بیکیفیتی به ژاپن میدادند.
وی با بیان اینکه در این زمان شرکت «ایده میتسو» به دنبال نفت ارزان و باکیفیت بود، اظهار داشت: اوج مشکلات این شرکت همزمان با ملی شدن صنعت نفت بود و این موجب شد مشاور رئیس شرکت به او پیشنهاد دهد که از ایران نفت بخرد اما به دلیل تبلیغات انگلیسیها رئیس شرکت میگوید که من از دزدان نفت نمیخرم اما مشاور با تحقیقاتی که انجام میدهد به او نشان میدهد که نفت حق ایران بوده است.
هیاکوتا با اشاره به تصمیم رئیس شرکت برای خرید نفت از ایران، افزود: پس از این تصمیم کارمندان شرکت مات و مبهوت بودند چراکه اگر نفتکش شرکت غرق میشد شرکت ورشکست میشد و پاسخ این بود که دنیا دیگر به ایران نگاه نمیکند و ژاپن تنها کشوری است که میتواند این کار را بکند و حتی اگر نفتکش ما غرق شود رابطه خوبی بین ایران و ژاپن ایجاد شود.
وی با اشاره به بررسی موضوع خرید نفت ایران در وزارتخارجه ژاپن و نگرانی این کشور از این بابت، ادامه داد: آقای ایدیمیتسو رئیس این شرکت به هیچ چیزی توجه نکرد و نفتکشی را با 55 خدمه روانه ایران کرد که البته تنها دو نفر از آنها میدانستند که نفتکش به سمت آبادان در حرکت است.
هیاکوتا با بیان اینکه خدمه فکر میکردند نفتکش به سوی عربستان در حرکت است، گفت: در میانه اقیانوس هند همه خدمه از مقصد مطلع میشوند و آنجا نامه آقای ایدیمیتسو خوانده میشود که وی در این نامه گفته بود ایرانیها شجاع هستند و جلوی انگلیسیها ایستادهاند و این کشور توسط انگلستان و 7 شرکت نفتی محاصره نفتی شده و این کشتی « نیشومارو» است که باید به ایران کمک کند و این نامه خدمه نفتکش را به وجد میآورد و تصمیم گرفته میشود که حتما به سمت آبادان حرکت کنند.
وی با اشاره به ناخدای 63 ساله این نفتکش که خود از جنگجویان ژاپنی جنگ جهانی دوم بوده، افزود: وی با تجربهاش از میان ناوهای انگلیسی عبور میکند و به آبادان میرسد و آنجا مورد استقبال مردم قرار میگیرد و این استقبال به حدی است که انگلیسیها متوجه میشوند و سفیر ژاپن را احضار میکنند.
* نویسنده ژاپنی: داستان کشتی «نیشومارو» را باید مردم ایران و ژاپن بدانند و فراموش نکنند
این نویسنده ژاپنی با بیان اینکه پس از رسیدن نفتکش به آبادان سوال این بود که آیا نفت صحیح و سالم به ژاپن میرسد، ادامه داد: ناخدای کشتی باز با مهارت خود از راههای ویژهای حرکت کرده و نهایتا در بندر ناکازاکی پهلو گرفت؛ انگلیسیها شکایت کردند و دادگاه یکسال طول میکشد و وقتی انگلیسیها میفهمند که نتیجه به نفعشان نیست شکایت را پس میگیرد.
وی با بیان اینکه این داستان، واقعیتی است که نباید مردم ژاپن و ایران آن را فراموش کنند، تاکید کرد: دولت مصدق که از این حادثه خوشحال بود، پول نفت را از ژاپنیها نگرفت و زمانی که ایران و ژاپن در حال تقویت روابط خود بودند کودتای 28 مرداد با هدایت سیا و آمریکاییها رخ میدهد.
هیاکوتا افزود: آمریکا همیشه سیاستهای کثیفی داشته و بعد از کودتا بر نفت شما مسلط شده و من چندی پیش در ژاپن سخنرانی کردم و گفتم که بمباران توکیو و هیروشیما و ناکازاکی کشتار جمعی بوده که وزارت خارجه آمریکا از دست من عصبانی شدند و من هم از آن عصبانی شدم و در تلویزیون ژاپن دوباره علیه آمریکا سخن گفتم.
* احمدزاده: معرفی ماجرای کشتی «نیشومارو» موجب شناختن روشهای زورگویانه استعمارگران در تاریخ است
در ادامه این جلسه حبیب احمدزاده از دیدارهای چهره به چهره استقبال کرد و گفت: رسانههای غربی از ایرانیها القاعده و طالبان درست کردهاند و دست پرورده خود را که ما از دست آنها در رنجیم به ما نسبت میدهند.
وی افزود: من اهل آبادانم و در جنگ روی آن اسکله که کشتی «نیشومارو» در آن پهلو گرفت پست دادم و آشنایی من با داستان آن کشتی داستان خاصی دارد.
احمدزاده با اشاره به محاصره یکساله آبادان در جنگ تحمیلی، گفت: ما با بچههای محل روی آن اسکله پست میدادیم که عراقیها از رودخانه عبور نکنند یکبار بمبی روی خانهای نزدیک اسکله خورد و آتش گرفت؛ آتش را خاموش کردیم و متوجه شدیم که آنجا انبار کتابهای متروکه پالایشگاه آبادان است.
وی افزود: این کتابها و مجلات متعلق به قبل از 28 مرداد بود و گویا به عمد آنها را پنهان کرده بودند و 20 سالی بود که رها شده بود؛ آنجا یک دوره کامل از مجله «خواندنیها» مربوط به قبل از کودتا بود که من شروع به خواندن آنها کردم و متوجه شدم که چه اتفاقاتی بر روی آن اسکله رخ داده است.
احمدزاده با اشاره به برخی از این اتفاقات از جمله کشتی «نیشومارو» ادامه داد: خواندن این مجلات باعث شد بفهمم بر روی چه نقطه تاریخی ایستادهایم و بعد از جنگ هم حوادث آن اسکله در دوران جنگ را نوشتم و امروز بسیار خوشحالم که این ماجرا توسط یک ژاپنی به دنیا معرفی میشود تا تکرار روشهای زورگویانه در تاریخ توسط استعمارگران به جهانیان بازشناسانده شود.
* احمدزاده: داستان کشتی «نیشوماور» باید به فیلم سینمایی تبدیل شود
وی همچنین دو پیشنهاد را مطرح کرد که نخستین پیشنهاد وی ساخت فیلمی از این حادثه به صورت مشترک بین ایران و ژاپن بود که نویسنده ژاپنی از در دست ساخت بودن فیلمی در این باره خبر داد؛ پیشنهاد دوم احمدزاده هم ترجمه فارسی این کتاب بود.
احمدزاده سپس گفت: شاید 35 سال پیش که سفارت آمریکا در ایران برای جلوگیری از کودتایی دیگر تسخیر شد همه فکر میکردند این تندروی است اما با اطلاعاتی که اسنودن فاش کرد امروز همه میدانند که سفارتخانههای آمریکا در کل دنیا لانه جاسوسی است.
وی با بیان اینکه ما برای صلح تلاش میکنیم، افزود: معتقدیم صلح بدون عدالت مثل هوای بدون اکسیژن است چون همان چیزی که در بین اسرائیل و فلسطین رخ داده چون در صلحی که تلاش میشود ایجاد شود عدالتی وجود ندارد، فقط شاهد آتشبس هستیم.
بنابر این گزارش، این نویسنده ژاپنی نیز در سخنان دیگری با اشاره به دید ژاپنیها به رژیم پهلوی و انقلاب اسلامی، گفت: مردم ژاپن میدانستند رژیم پهلوی دستنشانده است و آمریکا به کمک دستنشاندههای خود اموال مردم را به غارت میبرد.
وی با اشاره به فروش 2 میلیون نسخهای کتاب «مردی که به او دزد دریایی لقب داده شد» و پرفروششدن آن در ژاپن، افزود: این کتاب موجب شد مردم ژاپن درباره حادثه کشتی نیشومارو مطلع شوند و معتقدم بین مردم ایران و ژاپن صمیمیتی وجود دارد.
هیاکوتا با بیان اینکه در ایران همان روح سامورایی و جوانمردی را دیدم، ادامه داد: همیشه فکر میکردم مردم ایران، مردمی عبوس و ناراحت و عصبانی هستند اما دیدم که اینطور نیست و مردمانی خوشحال هستند.
بنابر این گزارش، درپایان این جلسه که علی دهباشی مدیر مجله بخارا به عنوان برگزارکننده و دکتر سروش و تقیپور از مسئولین موزه صلح به همراه تعدادی از جانبازان و مسئولین سفارت ژاپن حضور داشتند، هر دو نویسنده کتابهای امضا شده خود را به دیگری اهدا کردند.
انتهای پیام/س
14:51 - 4 اسفند 1392