اساس کار گروههای جهادی، کمک به کارآمدی نظام اسلامی است
دبیر «هسته توانمندسازی حرکتهای جهادی بسیج دانشجویی» گفت: تلاش همه گروههای جهادی، کمک به کارآمدی نظام اسلامی و خدمت به محرومین و مستضعفین جامعه اسلامی است.
خبرگزاری فارس- گروه حماسه و مقاومت (باشگاه توانا)، نشست بررسی فعالیتهای اشتغالزایی گروههای جهادی در مناطق محروم با حضور گروهی از جهادگران نمونه کشوری برگزار شد.
همه جوان بودند و پر انرژی. میگفتند "سر سلسله این مسیر را شهدایی چون «شهید تهرانیمقدم» میدانیم". این افراد به نمایندگی از گروههای مختلف جهادی که اختصاصاً در حوزه اشتغالزایی جهادی فعالیت می کنند، در نشست حضور یافته بودند.
بر خلاف آنچه در ذهن عموم افراد، بازه زمانی فعالیت جهادی در تعطیلات تابستان و عید نوروز است، این جهادگران، خدماتشان را در تمام فصول گسترش دادهاند. اصلاً نوع کار آنها و آنچه در خروجی فعالیتهایشان دیده میشود، خود گویای پشتکار تمام وقت آنهاست.
جالبتر اینکه یکی از جدیترین گلایههای آنها به مسئولین، تعیین مدت زمان و تعداد نفر برای حرکت جهادی بود! میگفتند نباید لزوماً تعداد زیادی از افراد در یک زمان به منطقهای بروند و پس از چند روز برگردند. در این وضعیت هیچ مشکلی ریشهای حل نخواهد شد...
حاضران در جلسه:
«علیرضا گودرزی»، دبیر "مجمع جهادی مهاجر" (بسیج دانشجویی دانشکده فنی انقلاب اسلامی تهران)؛ مسئول تعاونیهای دانشجویی بسیج دانشگاه فنی و حرفهای و مسئول قرارگاه جهادی تبلیغی شهید همت
«صادق مفرد»، مسئول سابق گروه جهادی "روح الله" بسیج دانشگاه امیرکبیر، دبیر "هسته توانمندسازی حرکتهای جهادی بسیج دانشجویی"
«محمد اقبالی»، مشاور بنیاد "مؤسسه طلایهداران جهاد" یا شورای هماهنگی حرکتهای جهادی، معاون علمی-پژوهشی "گروه جهادی رضوان" و مدیر عامل سابق شرکت رضوان و مسئول اجرایی هفته توانمندسازی حرکتهای جهادی بسیج دانشجویی، مؤلف چندین کتاب در حوزه اشتغالزایی
«هادی فلاحی»، دبیر "کانون جهادگران ارزشآفرین"، مسئول اشتغالزایی گروه جهادی دانشگاه شاهد گروه فاطمه الزهرا(س)، رئیس هیئت مدیره مؤسسه ثمرات ارزش آفرین که مؤسسه پشتیبانی از کسب و کار است.
«زینب فتحی»، مسئول خواهران کانون خدمترسانی به مناطق محروم بسیج دانشجویی دانشگاه تهران.
«لیلا محبی»، مسئول سابق اشتغالزایی و کارآفرینی بسیج دانشجویی دانشگاه تهران و در حال حاضر مسئول آموزش و طرح.
آنچه در ادامه میآید، "بخش چهارم و پایانی" ماحصل این گفتگوی صمیمانه است.**
*چگونگی تأمین بودجه اشتغالزایی از راست: صادق مفرد، محمد اقبالی، علیرضا گودرزی
فارس: نمیتوانید از قرض الحسنه یا کمک خود روستاییان یا وام کمبهره و ... کمبود بودجه اشتغالزایی را تأمین کنید؟
اقبالی: امسال که کمبود بودجه داشتیم، 4 محور برای بحث اشتغالزایی و خودکفایی روستایی تعریف کردیم که اگر هر گروه جهادی این محورها را قاطعانه اجرا کنند دیگر نیاز نیست گروههای جهادی سال آینده به آن روستا بروند چون روستا خودکفا خواهد شد. در 3 محور، قطعاً این کار صورت خواهد گرفت و یک محور مقدمات آن را فراهم میکند.
*سنددار کردن اراضی روستافارس: بیشتر توضیح دهید.
اقبالی: محور اول، سنددار کردن اراضی روستا است. امسال با مسئول جهاد کشاورزی خراسان جنوبی صحبت کردم، گفت بخش کشاورزی بودجه زیادی را به عمران کشاورزی اختصاص داده است. اما سه چهارم این بودجه به مرکز برگشت داده شد. چرا که برای دریافت این اعتبارات نیاز به ضامن و ضمانتنامه بانکی دارد که ضامن نیز یا باید کارمند باشد یا ملک سنددار ارائه دهد. در روستاها کارمند وجود ندارد! و از طرفی زمینهای آنها سنددار نیست! گروههای جهادی میتوانند بچههای مهندسی را به آنجا ببرند تا با GPS محدوده زمینها را مشخص کرده و مقدمات سنددارشدن آن را فراهم کنند.
*طرح سهام زراعی
طرح دوم، طرح سهام زراعی است. پس از انقلاب سفید که شاه انجام داد، زمینهای کلان و یکپارچه کشور را تکه تکه کرده و خرده مالکی ایجاد کرد که این نوع خرده مالکیت از مشکلات اساسی کشاورزی ما محسوب میشود. این نوع مالکیت باعث میشود نتوان کار کشاورزی را مکانیزه (کشت یکپارچه و آبیاری) و در نتیجه اقتصادی انجام داد. این مسیر جلوی پیشرفت علمی و اقتصادی کشاورزی را گرفته است. مثلاً به صرفه نیست که برای بازدید از یک زمین یک هکتاری، مهندس و گیاه پزشک را از شهر به آنجا بیاورند.
*اراضی رایگان
طرحی که مطرح شده این است که در هر روستا یک شرکت تعاونی سهام زراعتی با حضور دکتر دامپزشک، هیئت مدیره، هیئت موسس و مهندس ناظر تشکیل شود. پس از موقعیتیابی زمینهای کشاورزی افراد، و ثبت آن، در اختیار شرکت تعاونی قرار گیرد. آنگاه زمینها را به صورت مکانیزه یکپارچه زیر کشت ببرند تا هم درآمد چند برابر شود و هم کار اقتصادی و علمیتر پیش برود.
البته جهاد کشاورزی نیز این تضمین را داده است که اگر در هر روستا که سهام زراعی شکل بگیرد، برابر زمینهای روستا مثلاً اگر 100 هکتار است، 100 هکتار هم جهاد کشاورزی، منابع امور اراضی به صورت بلاعوض به روستا واگذار میکند.
*تأسیس هنرستان کشاورزی و فنی حرفهای
بحث سوم، تشکیل هنرستان کشاورزی و فنی حرفهای است. در روستاهای ما به تبع وجود مدارس دبیرستان و پیشدانشگاهی افراد زیادی وارد دانشگاهها میشوند و چون شغلی ندارند یا به روستا برگشته و بیکار خواهند بود یا در شهرها مانده و حاشیهنشین میشوند و به کارهای غیرمرتبط با رشته تحصیلی خود میپردازند. از طرفی گروهی هم افراد دیپلمه و یا پشت کنکوری خواهند بود. در تمامی این حالات، تولید صورت نمیگیرد. اما بچههایی که از هنرستان کشاورزی و فنی و حرفهای فارغالتحصیل میشوند حداقل دیپلم کشاورزی و دامپروری دارند و میتوانند با مهارت و توانمندی خود، اشتغالزایی ایجاد کنند و حداقل باری از دوش مردم منطقه بردارند.
*آبیاری تحت فشار
موضوع دیگر آبیاری تحت فشار است. میدانید که 16 سال است با خشکسالی مواجهایم و به گفته ناسا، این وضعیت تا 25 سال آینده ادامه خواهد یافت که با بحران آب شدیدتر مواجه خواهیم بود. دولت با درک این موضوع، چند سال است که ارائه تسهیلات آبیاری تحت فشار را به صورت 85 درصد بلاعوض را به روستاییان آغاز کرده است. مثلاً میتوانند برای زمین 100 هکتاری، تا 350 میلیون تومان تسهیلات دریافت کنند.
برای آن 15 درصد هزینهها که روستاییان باید متقبل شوند نیز اگرگروههای جهادی طراحی سیستم آبیاری را به عهده بگیرند و یک نفر که عضو نظام مهندسی است تأیید نماید وهمچنین تجهیزات آبیاری مستقیماً از کارخانه خریداری شود، هزینهها برای روستائیان صد در صد رایگان خواهد بود.
تاکنون روستاهای محدودی از این تسهیلات که امسال و سال گذشته پرداخت شده، استفاده کردهاند که یکی از دلایل آن ناآگاهی و ضعف فرهنگی بوده است. گروههای جهادی میتوانند بحث توجیه افراد روستا و ترغیب و تشویق افراد روستا به استفاده از این تسهیلات را پیگیری کنند تا سیستم آبیاری تحت فشار را اجرایی کنند.
*مهاجرت معکوس هادی فلاحی
فارس: از نمونههای مهاجرت معکوس و نحوه جلب رضایت آنها برای بازگشت به روستا بگویید.
فلاحی: «کانون جهادگران ارزش آفرین» در تعامل با «شورای هماهنگی حرکتهای جهادی» از تابستان سال 88، پروژهای را با موضوع توسعه مشاغل روستایی شهرستان خدابنده (از توابع جنوبی استان زنجان) در پیش گرفت. در این پروژه از ابتدا 8 روستا به عنوان روستاهای پایلوت در دستور کار گروه قرار داشت که یکی از این روستاها، روستای داشلوجه بود. این روستا حدود 110 خانوار دارد که در دهستان حومه از توابع شهرستان خدابنده واقع شده است.
در مطالعات اولیه تیم اجرایی پروژه پیرامون ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی روستا متوجه شدیم که بیش از 80 نفر از جوانان روستا جهت کارگری خیاطی به تهران مهاجرت کرده و در بازار تهران در حرفه خیاطی مشغول به فعالیت هستند. بنابراین رشته شغلی خیاطی به عنوان یکی از گزینههای اولیه طرح وبرنامه گروه در بخش اشتغال روستای داشلوجه تعریف شد. اما تثبیت این رشته شغلی در طرح و عزم به پیادهسازی آن در روستای داشلوجه مستلزم مطالعات تکمیلی از جمله بازارسنجی و امکانسنجی فنی، مالی و اقتصادی بود. ضمن اینکه قبل از هر اقدامی لازم بود تا در تعاملی دو سویه و مشارکتی با ساکنین و مهاجرین روستا نظر آنها نیز در مورد پیادهسازی کارگاه خیاطی در روستا سنجیده و در برنامهریزیها احصا شود.
*شناسایی مهاجرین و ارتباط با آنها
بنابراین ضمن برگزاری جلسات تسهیلگری کارآفرین در روستای داشلوجه و برنامهریزی مشارکی پروژه سعی در شناسایی مهاجرین روستا و ارتباطگیری با آنها شد.
در این برنامه که بیش از 1 سال و نیم به طول انجامید، تیم اجرایی پروژه یک یک جوانان مهاجر روستای داشلوجه را در بازار تهران پیدا کرده و مورد مذاکره قرار دادند. این مذاکرات با محوریت متقاعدسازی مخاطب روستایی به مهاجرت معکوس و پیگیری حرفه خیاطی در روستا صورت میگرفت و طی آن به روستاییان این نوید از جانب گروه داده میشد که در صورت موافقت و بازگشت مجدد به روستا, گروه نیز در تأمین سفارشات محصول آنها را پشتیبانی خواهدکرد.
*زندگی در دخمههای کلان شهرها برای اندکی درآمد
در بین جوانان مهاجر روستای داشلوجه به افرادی برمیخوردیم که متأهل بوده و بیش از 6 ماه همسر و فرزند خود را در روستا رها کرده و جهت اشتغال و کسب درآمد به تهران مهاجرت کرده بودند. در حالیکه درآمد آنها از کارگری در بازار تهران، به زحمت به 7 میلیون ریال میرسید و عملاً این فرد با توجه به هزینه سرسامآور زندگی در کلانشهر تهران در زمان بازگشت به روستا پساندازی نداشت. یا بعضاً به مواردی بر میخوردیم که فرد در بدترین شرایط ممکن در دخمههایی تنگ و تاریک در کوچه پس کوچههای بازار خیاطها، هم کار میکرد و هم زندگی! بدتر اینکه شواهد نشان میداد این فرد کاملاً در معرض مفاسد اخلاقی و اجتماعی قرار دارد.
*بازگشت به روستا و افتتاح 3 کارگاه خیاطی
در طول 1سال و نیم پیگیری تیم اجرایی پروژه مبنی برمتقاعدسازی مهاجرین روستا نسبت به مهاجرت معکوس، متأسفانه اعضای تیم دائماً با برخورد سرد و بعضاً تمسخرآمیز مخاطبین مواجه می شدند. این در حالی بود که خود مخاطبین نیز به معضلات کار دور از روستا واقف و معترف بودند. اما از پذیرش پیشنهاد و حمایت گروه سرباز میزدند.
پس از این مدت نسبتاً مدید و ناموفق از آغاز پروژه، در انتهای سال 89 گروه تصمیم به ختم پیگیری مربوط به پروژه خیاطی داشلوجه و در عین حال مسکوت نگهداشتن این پرونده گرفت. البته لازم به تذکر است که در پروژه توسعه مشاغل روستایی در مجموع 8 روستای هدف، حدود 20 رشته شغلی به عنوان رشته محلهای اولویتدار در دستور کار مجموعه قرار گرفته بود و در سایر رشتهها تا پایان سال 89 توفیقاتی حاصل شده بود.
پس از توقف پیگیریهای مربوط به کارگاه خیاطی روستای داشلوجه حدود 6 ماه از روستای مزبور و گروه هدف آن بیخبر بودیم. در مهرماه 90 یکی از جوانان روستای داشلوجه با بنده که مسئولیت مدیریت پروژه را داشتم تماس گرفت و مدعی شد که بچههای روستا بالآخره بعد از 2 سال حرف گروه شما را پذیرفته و به روستا برگشته و کارگاه خیاطی خود را در روستا دایر کردهاند.
او مدعی شد در ابتدا حدود 15 نفر پیشگام شده و به روستا آمدند ولی بعدها بازگشت همین گروه انگیزهای شد برای مهاجرت معکوس سایرین و اکنون 50 نفر از مهاجرین روستای داشلوجه به این روستا بازگشته و در قالب 3 کارگاه تولیدی مشغول فعالیت در حرفه خیاطی هستند. در این کارگاهها تولیدکنندگان با تکیه بر تجربه و ارتباطات حاصل از کار در بازار تهران، سفارشات عمده بازار را جذب کرده و در محل روستا تولید میکنند. ضمناً در سال 90 مستندی نیز به نام «چرخهای روستا» توسط «شورای هماهنگی حرکتهای جهادی» از دستاورد این پروژه تهیه شد.
*توانمندسازی مناطق محروم کشور
فارس: چنین نمونههایی الگوهای بسیار امیدوارکنندهای هم برای جهادگران و هم روستاییان است.
فلاحی: واقعیت این است که طرح «توسعه اشتغال ارزشآفرینان»به عنوان الگویی است که با تکیه بر بیش از 5 سال سابقه فعالیت میدانی و تخصصی هیئت مدیره مؤسسه «ثمرات ارزش آفرینان» یا «کانون جهادگران ارزش آفرین» (در سطح بیش از 5 استان محروم کشور) و نیز با بهرهگیری از مشاوره اساتید، کارشناسان و صاحبنظران امر، با اهدافی کاملاً عامالمنفعه و با رویکردی راهبردی، مبتنی بر الگوی عارضهیابی، در جهت تسهیل و تسریع در پیشرفت و توانمندسازی مناطق روستایی محروم کشور (در امر اشتغال و کارآفرینی)، طراحی شده و به اجرا درآمده است.
*کمسرمایهبری طرح اشتغالزایی
فارس: این طرح نسبت به دیگر طرحهای مشابه چه مزایایی دارد؟
فلاحی: مهمترین مزایای منحصر به فرد «طرح ارزش آفرینان» نسبت به تجربیات مشابه عبارتند از:
-کم سرمایهبری کسب وکارها و عدم نیاز به تسیهلات بانکی (سرانه سرمایهگذاری در این طرح، حداکثر 10 میلیون ریال است.)
-وجود بازار تضمینی فروش محصولات کسب و کارهای تحت پوشش (کلیه کسب و کارهای پیشنهادی دارای بازار تضمینی هستند.)
- راهاندازی کسب وکارهای هدف در کوتاهترین زمان ممکن (حداکثر زمان راهاندازی کسب و کار، 6 ماه پس از آغاز پروژه است.)
-تأکید بر ابعاد حقوقی تعاملات در جهت حسن اجرای تعهدات (کلیه امور مطابق با قرارداد حقوقی منعقد، هدایت و اجرا میشود.)
-پشتیبانی فنی و عملیاتی کامل از کسبوکارهای تحت پوشش (یک مشاور فنی و مدیریتی در طول پروژه در کنار افراد حضور دارد.)
-توانمندسازی فنی و تخصصی مددجویان با بالاترین کیفیت ممکن (آموزشهای فنی توسط صنعتگران خبره فعال در بازار ارائه میشود.)
-توانمندسازی مدیریتی مددجویان پس از راهاندازی کسب و کار (پس از راهاندازی کسب و کار، آموزش مهارتهای کارآفرینی ارائه خواهد شد.)
-دقت و ظرافت در انتخاب کسب و کارهای هدف (کسب و کارهای هدف کاملاً متناسب با مقتضیات موجود معرفی می شود.)
-ساختارسازی، شبکه سازی و متشکل نمودن مددجویان در کسب و کارهای همسان و هم خانواده
-کمینهسازی ریسک فعالیت و احتمال شکست کسب و کار از طریق نظارت مستمر تیم فکری و مدیریتی مؤسسه بر پروژه
-عدم وابستگی کسب و کارهای هدف به بخش دولتی در مراحل مختلف راهاندازی، اداره و کسب و کار
*الگوی جامع ایرانی اسلامی پیشرفت
فارس: با چنین تعریفی به نظر میرسد که «مؤسسه ثمرات ارزش آفرینان» دولتی باشد یا حداقل از امکانات دولتی استفاده کند.
فلاحی: «مؤسسه ثمرات ارزش آفرینان»، مؤسسهای غیردولتی، غیرتجاری و غیرانتفاعی است که با هدف محرومیتزدایی و پشتیبانی از گروههای جهادی، مؤسسات خیریه و تشکلهای اجتماعی در امر اشتغالزایی و کارآفرینی روستایی در سطح مناطق محروم کشور، به همت جمعی از جهادگران فعال عرصه اشتغال و کارآفرینی، در آستانه سال تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی، تأسیس شده و رسالت خود را «ارائه الگوی جامع اسلامی و ایرانی پیشرفت مناطق روستایی محروم در حوزه اشتغال، کارآفرینی و توانمندسازی اقشار مستضعف جامعه (ولی نعمتان انقلاب)، ازطریق ارائه خدمات تخصصی آموزشی، پژوهشی و مشاورهای» تعریف نموده است.
*اشتغالهای زودبازده
فارس: موارد مطرح شده بسیار جالب و تحسین برانگیز بود، اگر از برنامههای اشتغالزایی به انجام رسیده توسط گروههای دیگر که اینجا حاضر نیستند هم نمونهای سراغ دارید بفرمایید.
مفرد: بخشی از نمونههای موفق در عرصه اشتغالزایی کسب و کارهای زودبازده و کم سرمایهبر، که مدت زمان کوتاهی جهت آموزش نیاز دارند و گروه می تواند در زمان حضور خود در منطقه آموزش آنها را برگزار نماید در برخی از گروههای دیگر نیز برگزار شده است که برخی از آنها در زیر میآید:
-ترویج آبیاری قطرهای در شهرستان هویزه توسط گروه جهادی دانشگاه مرکز مطالعات امام خمینی کرج (جهادگران عرصه کشاورزی)
-ترویج احداث باغ گل محمدی برای اولینبار در شهرستان ممسنی توسط گروه جهادی یاران سید علی با همکاری جهادگران پیشگام
-برگزاری آموزش پرورش قارچ در شهرستان هویزه توسط جهادگران عرصه کشاورزی و همچنین در شهرستان ممسنی توسط گروه جهادی یاران سید علی
-پشتیبانی تجاری از واحدهای کشت گیاهان دارویی و حل مشکل بازاررسانی محصول آلوئهورا توسط گروه دانشگاه شاهد
-احداث و یا توسعه 20 دامداری در 2 روستای چنار برگ و گویم توسط گروه جهادی یاران سید علی با همکاری جهادگران پیشگام
-احداث 3 واحد پروش دام سبک (گوسفند و بز) توسط گروه جهادی دانشگاه شاهد با همکاری جهادگران پیشگام
-برگزاری کارگاه آموزشی پرورش بلدرچین توسط گروه یاران سید علی با همکاری جهادگران پیشگام
-برگزاری آموزش زنبورداری، شهرستان ممسنی توسط گروه یاران سید علی با همکاری جهادگران پیشگام
-برگزاری آموزش و پرورش مرغ بومی، شهرستان سربیشه توسط گروه جهادی روح الله
-برگزاری کلاسهای ترویجی برای کشاورزان روستای سمیده، توسط گروه جهادگران عرصه کشاورزی
-احداث مجتمع پرورش مرغ بومی در منطقه میغان، توسط گروه جهادی رضوان
-طراحی دستگاه جوجه کشی توسط گروه جهادی روح الله (دانشگاه امیرکبیر) و واگذاری آن به روستائیان
-احداث کارگاه تهیه و ذخیره خوراک دام توسط گروه فارغ التحصیلان مفید، بخش درح، شهرستان سربیشه
-احداث جایگاه دام، ایلام، توسط گروه جهادی دانشگاه علم و صنعت با همکاری جهادگران پیشگام
-راهاندازی کارگاه خیاطی در روستای گزدز شهرستان سربیشه، توسط گروه جهادی روح الله
-آموزش ساخت چاروق (نوعی کفش سنتی) توسط گروه جهادی دانشگاه علم و صنعت با همکاری جهادگران پیشگام
*احداث کارگاه چرمدوزی، جهادگران پیشگام در استان زنجان و همچنین برگزاری آموزش چرمدوزی توسط گروه جهادی دانشگاه خوارزمی کرج
*کارگاه قالیبافی در 6 روستای شهرستان سربیشه توسط گروه روح الله (دانشگاه امیرکبیر)
و ...*توقعات مردم از گروههای جهادی صادق مفرد
فارس: وضعیت فعلی گروههای جهادی را چطور ارزیابی میکنید؟
مفرد: گروه جهادی در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته است. این افزایش کمی، هم میتواند خوب و هم بد باشد اما در هر حال توقعاتی را بین اهالی منطقه و هم گروههای جهادی ایجاد کرده است. به نظر میرسد دیگر زمان آن رسیده که گروههای جهادی «بزرگ» شوند و حداقل توقعاتی که از سازمانها و ارگانها دارند، از خود نیز داشته باشند.
این حرکتها به نحوی در ادامه جهاد سازندگی است که به دستور حضرت امام (ره) شکل گرفت. جهاد سازندگی وظیفه داشت ویرانیهایی که از رژیم گذشته به وجود آمده بود، بازسازی کند. کار جهاد با مخالفت شدید دشمنان روبهرو بود. به حدی که شهدای بسیاری از جهاد تقدیم انقلاب اسلامی شد. مثلاً در اوایل انقلاب، بخشی از لبنیات مورد نیاز وارد کشور میشد. جهاد روی این موضوع دست گذاشت و خودکفایی حاصل شد. آنقدر که مدتی بعد جزء صادرکنندگان بودیم!
*جهاد از دل دانشگاه شکل گرفته است
جهاد سازندگی، مجموعه سازماندهی شده و سازمانی نبود و ابتدا از دل دانشگاهها جوشید و جهادگران بر اساس تخصص خود اقدامات بسیار موثری انجام داد. از بین بیش از صد شهید دانشگاه امیرکبیر، تعداد قابل توجهی به واسطه خدمت در مناطق محروم به شهات رسیدند، آنهم قبل از جنگ! این موضوع را کمتر دانشجویی میداند. الآن گروههای جهادی دائماً کارهای انجام شده را تکرار میکنند. زمانی ساخت مسجد و مدرسه نیاز بود. حال که اغلب چنین نیازهایی مرتفع شد باید دنبال کارهای دیگری بگردند که منطبق با نیاز روز مردم باشد. زمانی که کار موفقی صورت بگیرد، کم کم میتوان نظر و نگاه دولت را تغییر داد.
فارس: حرف آخر؟
مفرد: در انتها باید این نکته را اشاره کنم که درست است هرکدام از دوستان با عناوین مختلفی اینجا حضور دارند اما نوع دغدغه و تلاش همه حول یک محور و موضوع مشترک است، آن هم برای کمک به کارآمدی نظام اسلامی و خدمت به محرومین و مستضعفین جامعه اسلامی.
پیوست: برای ارتباط بیشتر با گروههای جهادی حاضر در نشست میتوانید به سایتهای زیر مراجعه نموده و از جدیدترین اخبار و برنامهها مطلع شوید.
1) وب سایت رسمی «شبکه ارزش آفرینان ایران» www.arzeshafarinan.net
2) وب سایت رسمی «هسته توانمندسازی حرکتهای جهادی» www.jahadgaran.org
3) وب سایت رسمی «جهادگران» www.Jahadioon.ir
4) وب سایت رسمی پایگاه اطلاع رسانی «فرهنگ جهادی» www.jahadionline.com
پایانگفتگو از: مریم اختریانتهای پیام/ا
11:36 - 11 نوامبر 2013