نمایش پیکره رنجور نشر کشور در نمایشگاه کتاب سال بعد
خبرگزاری فارس: نمایشگاه کتاب سال آینده، اولین جایی است که پیکره رنجور صنعت نشر را پس از ماه‌ها رکود نمایان می‌کند. آنجا که رشد ناباورانه قیمت کتاب تا صفحه‌ای 800 ریال و بیشتر می‌تواند بزرگ‌ترین تماشاگه کتاب را به سردی بکشاند.
به تازگی سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفته‌اند که «گرانی کاغذ لطمه جدی به بازار نشر وارد نکرده است. شاید درصدی کاهش تولید کتاب داشته‌ایم، اما این کاهش محسوس نیست و خیلی جزیی است.»
گمانم اگر نخواهیم در یک بررسی درازمدت و همه‌جانبه، ابعاد و دامنه مشکلات بازار نشر را بررسی کنیم، از مشاهدات، بازخوردهای عمومی و انعکاس و بیان دردها و مسائل ناشران، نویسندگان و فعالان حوزه چاپ می‌شود فهمید که چه بر سر نشر کشور آمده است. به گونه‌ای که همانچه از پرده برون افتاده است، سخنان وزیر محترم را به کلی رد می‌کند و نشان می‌دهد که کاهش عناوین و شمارگان کتاب، چه در آثار چاپ نخست و چه در تکرار و تجدید چاپ‌ها، بسیار بسیار جدی بوده است.
اما اینکه گفته می‌شود گرانی کاغذ لطمه جدی به بازار نشر وارد نکرده است، شاید به دلیل آن است که هنوز بخشی از ذخایر کاغذ ناشران، به ویژه دست‌اندرکاران دولتی حوزه نشر به پایان نرسیده و هنوز تقلاهایی در این زمینه به چشم می‌خورد، اما فعالان صنعت چاپ و نشر و کسانی که سر سفره کتاب نشسته‌اند، از نیروهای حوزه قلم، ویراستاران، تصویرسازان و مدیران هنری تا کسانی که در ایستگاه پایانی خط تولید کتاب فعالیت می‌کنند، مثل لیتوگراف‌ها، چاپچی‌ها، صحافان و موزعان در این باره چه می‌گویند و در این آشفته‌بازار چه می‌کنند؟
در آن بخش که نویسندگان و اهالی قلم فعالیت می‌کنند، به عنوان گلوگاه اصلی حوزه کتاب، گرفتاری‌های فراوانی دامنگیر شده و آنان که روزگاری فقط و فقط از راه قلم ارتزاق می‌کرده‌اند، اینک دچار دغدغه‌های جدی برای تأمین معاش خود هستند. طبیعی است که در این یادداشت نمی‌خواهم از نویسنده مشخصی نام ببرم، اما حتی آنان که بی‌دلهره از طریق قلم نان می‌خورده‌اند و حتی تجدید چاپ کتاب‌هایشان درآمدی سرشار برایشان داشت، دلواپس اوضاع نشر کشور هستند و با گرانی کتاب ـ که حتی به سه برابر هم می‌رسد ـ آثارشان به سهولت گذشته به دست خواستاران نمی‌رسد.
توجه داشته باشیم که یک سال پیش، قیمت تمام شده یک کتاب، حدود نصف هزینه امروز بود، اما با سه برابر شدن قیمت کاغذ و نایاب و سپس کمیاب بودن این متاع، دستمزدها نیز به تبع ماجرا بالا رفته و به عنوان مثال، کتابی که سال گذشته با قیمت حدود 9 هزار تومان در ویترین کتابفروشی‌ها قرار می‌گرفت، اینک بیش از 20 هزار تومان قیمت می‌خورد و در حالی که بازار کتاب با همان قیمت‌های قبلی، روندی امیدوارانه نداشت، این روزها به رکودی بی‌سابقه دچار شده است.
اما این مقدمه طولانی را بدین سبب نوشتم که هشداری برای چند ماه دیگر باشد؛ زمانی که سرانجام پس از یک سال تلاش و تقلای چرخه‌ای از پدیدآورندگان، ناشران و فعالان چاپ کشور، بزرگ‌ترین آوردگاه کتاب با عنوان نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران پا می‌گیرد و میلیون‌ها بازدیدکننده را از سراسر ایران فرا می‌خواند.
امروز اگر بخواهیم مسائل حوزه کتاب را با نادیده‌انگاری مشکلات و دشواری‌هایش، عادی و معمولی تلقی کنیم، حدود 160 روز دیگر که می‌خواهیم بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برگزار کنیم، آیا همان شور و حرارت سال‌های گذشته را در این نمایشگاه هم شاهد خواهیم بود؟
توجه داشته باشیم که از سال‌ها قبل، تمام نویسندگان، شاعران و مترجمان با ناشران آثارشان در یک قرار نانوشته، اما پذیرفته، نمایشگاه کتاب را مقطع، مبنا و میزانی برای عرضه بهترین و تازه‌ترین آثارشان در نظر گرفته‌اند و به طور معمول، تمام ابتکارات، ایده‌ها و نوآوری‌های موجود در فضای نشر کشور در این نمایشگاه آشکار می‌شود. حتی نویسندگان بزرگ و نامدار کشور، حد فاصل دو نمایشگاه کتاب را برای نوشتن تازه‌ترین رمان‌ها و داستان‌های خود برمی‌گزینند یا ناشران با ارزیابی مطالبات و تقاضاهای مردم و مخاطبان در نمایشگاه، چاپ‌های جدید کتاب‌های پردرخواست را به نمایشگاه بعدی می‌رسانند و به همین علت است که می‌گویم، بهترین زمان برای سنجش راستی و درستی گفته‌هایی از جنس اظهارات وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نمایشگاه کتاب سال آینده است.
در این نمایشگاه است که نمی‌شود، کمی‌ها و کاستی‌ها را با دیده اغماض و مدارا به تماشا نشست. تا جایی که اخبار رسانه‌ها نشان می‌دهد، کم‌تر نویسنده و ناشری برای نمایشگاه سال آتی برنامه ویژه‌ای دارد و اگر از آنها در این باره سئوال شود که چه تدارکی برای آن دارند، دست کم ناشران به این پرسش متداول می‌خندند و همین که تا امروز توانسته‌اند سر پا بایستند و کرکره مؤسسه انتشاراتی خود را پایین نکشند، شکر خداوند سبحان را به جای می‌آورند.
با این وصف، نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران اولین جایی است که تمام پیکره رنجور صنعت نشر کشور را پس از تحمل ماه‌ها رکود و گرانی نمایان می‌کند. آنجاست که رشد ناباورانه قیمت کتاب تا صفحه‌ای 800 ریال می‌تواند بزرگ‌ترین تماشاگه کتاب را به سردی بکشاند و رکورد منفی در بازدید و خرید کتاب را پس از سال‌ها به ثبت برساند.
انتهای پیام/و
12:22 - 30 آبان 1391
2 بازنشر
4 بازدید
1 پاسخ