شبنشینی با ۲۵ میهمان در شیفت شب کتابخانه ملی ایران
خبرگزاری فارس: شیفت شب کتابخانه ملی ایران، بعد از آغاز به کار، به دلیل ارائه خدمات استاندارد و مطلوب، خیلی زود به پاتوق پژوهشگران و محققان کشور تبدیل شد؛ پاتوقی که با رفع برخی نیازها میتواند میزبان شبانه مخاطبان بیشتری در بزرگترین و مجهزترین کتابخانه کشور باشد.
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات باشگاه خبری فارس «توانا»، کتابخانه ملی ایران برای سهولت استفاده پژوهشگران و محققان از منابع و آثار موجود در این کتابخانه از 19 شهریور سال 90، شیفت شب کتابخانه را فعال کرد.
این کتابخانه برای راهاندازی شیفت شب قوانین و مقررات مختلفی را وضع کرد و همه قوانین و مقررات موجود کتابخانه که در طی روز اعمال میشوند را لازمالاجرا و معتبر دانست چرا که مراجعان شیفت شب تالار پژوهش کتابخانه ملی، پژوهشگران و محققانی هستند که برای استفاده از این تالار باید قوانین کتابخانه را رعایت کنند.
ساعت شروع شیفت شب در شش ماهه نخست سال از ساعت 23 و در شش ماهه دوم سال از ساعت 22 تا 7 صبح است که در فواصل بین شیفت روز و شب (یک ساعت قبل از شروع و یک ساعت پس از پایان آن) به دلیل برخی مسائل همچون امنیتی و حفاظتی، تغییر شیفت و نیز نیاز به نظافت تالارها، مراجعان باید در اتاق صدور کارت واقع در طراز همکف (جنب آبنما) که برای این منظور در نظر گرفته شده است، حضور یابند.
محققان و پژوهشگرانی که از تالارهای تخصصی شیفت شب کتابخانه ملی ایران بهرهمند میشوند باید از زمان ورود حداقل 3 ساعت در کتابخانه حضور داشته و در هنگام ورود حداکثر 5 کتاب همراه خود داشته باشند و در صورت نیاز به تعداد بیشتر باید درخواست کتبی خود را جهت تأیید در کمیته بررسی، ارائه کنند.
پژهشگران و محققان مشمول استفاده از شیفت شب کتابخانه ملی ایران جهت رعایت مسائل ایمنی در شرایط عادی پس از ورود به کتابخانه ملی ایران تا صبح در این کتابخانه حضور دارند اما در شرایط اضطراری و در صورت نیاز فوری به خارج شدن از کتابخانه در نیمههای شب ملزم به پرکردن فرم تعهد خروج شبانه و دریافت تأیید مسئول تالار بوده و هرگونه مسئولیت خارج شدن از کتابخانه بر عهده خود شخص است و کتابخانه در قبال آن تعهدی ندارد چراکه در صورت عدم رعایت هر یک از شرایط و ضوابط اعلام شده و نیز گزارش موارد خلاف شئونات محقق، طبق قوانین و ضوابط مندرج در تعهدنامه و پس از مطرح شدن در کمیته تأیید پژوهشگران با وی برخورد میشود.
از آنجایی که مخازن در شیفت شب تعطیل است، محققان و پژوهشگران باید در هنگام روز اقدام به سفارش منابع خود کنند تا آن منابع از قبل با هماهنگی گروه مخازن و مسئول تالار شب در اختیار آنان قرار گیرد، همچنین حداکثر تعداد در خواست منابع 5 نسخه است.
موارد فوق جزو برخی از قوانین و مقرراتی بود که کتابخانه ملی ایران برای اعضاء شیفت شب این کتابخانه وضع کرده بود اما خبرنگار خبرگزاری فارس برای اطلاع از میزان حضور پژوهشگران و محققان در شیفت شب کتابخانه ملی ایران و میزان رضایت آنها از این شیفت در یکی از شبهای ماه مبارک رمضان به این کتابخانه مراجعه کرده و با برخی از حاضرین در تالارهای تخصصی شیفت شب کتابخانه ملی ایران به گفتوگو نشسته که در ذیل آن را میخوانید:
* میرسید: راهاندازی شیفت شب کتابخانه ملی نیازمند حمایت جدی مسئول کتابخانه بود
سیداسماعیل میرسید، مسئول شیفت شب کتابخانه ملی ایران که دارای سابقهای 40 ساله خدمت در این کتابخانه است درباره شیفت شب کتابخانه ملی ایران، بیان میکند: از زمانی که اسحاق صلاحی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به عنوان رئیس این سازمان منصوب شد بعد از چندین ماه حضور در این سازمان، شیفت شب کتابخانه ملی ایران را راهاندازی کرد.
وی اضافه میکند: رئیس کتابخانه ملی ایران به حبیبالله عظیمی، معاون این کتابخانه تأکید کرد که 19 شهریور باید روز افتتاح شبانهروزی شدن کتابخانه ملی ایران باشد و بر این امر تأکید بسیار کرد و به همین منظور تدارک لازم نیز فراهم شد.
میرسید ادامه میدهد: حبیبالله عظیمی، معاون کتابخانه ملی ایران برای شبانهروزی شدن این کتابخانه جلسات بسیاری را با معاونان این کتابخانه برگزار کرد و در نهایت با گفتوگوهایی با مدیرکل اطلاعرسانی کتابخانه ملی ایران مقدمات برپایی شیفت شب این کتابخانه فراهم شد و در نتیجه از 19 شهریور سال گذشته شیفت شب کتابخانه ملی ایران راهاندازی و مورد استفاده محققان و پژوهشگران قرار گرفت.
وی میافزاید: برقرار کردن شیفت شب کتابخانه ملی ایران کاری بسیار دشوار بود که حمایت جدی مسئول این کتابخانه را میطلبید اما خوشبختانه بعد از گذشت چندین سال اسحاق صلاحی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران توانست از عهده این کار برآمد.
مسئول شیفت شب کتابخانه ملی ایران معتقد است که از چندی پیش این کتابخانه درصدد آن است تا زمینههای بسیاری را برای بهبود و بهتر شدن سرویسدهی به محققان و پژهشگران را در شیفت شب کتابخانه ملی ایران را فراهم کند.
* میانگین استفاده محققان و پژوهشگران از شیفت شب کتابخانه ملی ایران 3 تا 25 نفر است
وی درباره حضور پژوهشگران و محققان از شیفت شب این کتابخانه، میگوید: در واقع به طور متوسط در ایام ماه مبارک رمضان حدود 15 پژوهشگر و محقق از شیفت شب کتابخانه ملی ایران بهرهمند میشوند اما در ایام قبل از ماه مبارک رمضان میانگین حضور از 3 تا 25 نفر هم رسیده است.
میرسید با بیان اینکه از زمان افتتاح شیفت شب کتابخانه ملی ایران تاکنون به طور متوسط مراجعین شیفت شب حدود 15 نفر بودهاند، ادامه میدهد: زمینه لازم برای شروع شیفت شب از سوی رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به خوبی فراهم شده است و اتاقهایی نیز به عنوان اتاق استراحتگاه برای بانوان و آقایان درنظر گرفته شده است که اگر محققی در میانه کار مطالعه کتاب دچار خستگی شد، بتواند در این اتاق استراحت کرده و با تغذیه مناسبی پذیرایی میشود.
به گفته وی، مراجعه محققان و پژوهشگران در دل شب به اتاقهای استراحتگاه موجب رضایت آنها شده است به نوعی که احساس رضایت را با صراحت بیان میکنند.
میرسید بیان میکند: پژوهشگران و محققان برای استفاده از منابع مورد نظر خود، از ساعت 8 صبح تا 8 شب میتوانند منابع مورد نیاز خود را از طریق وبسایت کتابخانه ملی ایران، سفارش دهند تا همکاران این کتابخانه، منابع را تهیه و به صورت پکیج در اختیار بنده قرار دهند و بنده هم در شیفت شب آنها را تحویل مراجعان میدهم.
* بیش از 200 صندلی برای شیفت شب کتابخانه ملی ایران درنظر گرفته شده است
مسئول شیفت شب کتابخانه ملی ایران گفت: محققان و پژوهشگران برای استفاده از شیفت شب کتابخانه ملی ایران میتوانند به همراه خود منابع شخصی که حداکثر 5 جلد کتاب است را به همراه بیاورند و به نوعی حتی همزمان میتوانند از لپتاپ شخصی خود استفاده کنند چون این سالنها مجهز به وایرلس بوده و استفاده از اینترنت برای همه افراد رایگان است.
به گفته وی، کتابخانه ملی ایران برای آن دسته از محققانی که لپتاپ ندارند، اتاقی پیشبینی و فراهم کرده است که تا آنها بتوانند از کامپیوتر و اینترنت به صورت رایگان بهرهمند شوند.
میرسید اضافه میکند: کتابخانه ملی ایران بیش از 200 صندلی و میز را برای شیفت شب این کتابخانه در نظر گرفته است که اگر روزی میزان تقاضا بیشتر از این میزان باشد، قطعاً این صندلی و میزها افزایش خواهد یافت.
* خانوردی: دسترسی آسان محققان و پژوهشگران به منایع موجود در کتابخانه ملی ایران
ولیالله خانوردی، دانشجوی دکتری عمران معتقد است که شیفت شب کتابخانه ملی ایران از لحاظ استفاده بهینه از وقت، بسیار مطلوب و مورد توجه محققان و پژوهشگران است چراکه محققان شاغلی که نمیتوانند در ساعات روز به این کتابخانه مراجعه، شبها با فراغ بال بیشتری در این کتابخانه حضور یافته و به استفاده از منابع مورد نظر خود میپردازند.
وی اضافه میکند: خوشبختانه اکثر امکانات لازم برای حضور محققان و پژوهشگران در شیفت شب کتابخانه ملی ایران فراهم شده است به گونهای که دسترسی به اینترنت و منابع مورد نیاز در این شیفت از کتابخانه به سهولت صورت میگیرد.
خانوردی با بیان اینکه محققان و پژوهشگران در شیفت شب کتابخانه ملی ایران به سهولت میتوانند در محیطی آرام به مطالعه، بررسی منابع و تحقیق و پژوهش بپردازند، ادامه میدهد: خوشبختانه هرگاه از طریق سایت کتابخانه ملی برای دریافت منابعی ثبتنام کردم، با حضور در شیفت شب منابع مورد نیاز به سهولت در اختیارم قرار گرفته است و تاکنون برای بنده پیش نیامده که منبعی را برای مطالعه سفارش داده باشم، ولی در این کتابخانه وجود نداشته باشد.
* عدم استفاده مطلوب از شیفت شب کتابخانه ملی به دلیل نبود وسایل نقلیه
این دانشجوی دکتری رشته عمران میگوید: سرعت اینترنت در ایران پایین است و این روند نیز در کتابخانه ملی ایران وجوددارد اگر سرعت اینترنت در شیفت شب کتابخانه ملی ایران بهبود یابد، بسیار مورد پسند اعضای شیفت شب خواهد بود.
وی اضافه میکند: کسانی که از شیفت روز کتابخانه ملی ایران بهرهمند میشوند به سهولت میتوانند به سرویسهای درنظر گرفته شده مراجعه و خود را به این کتابخانه برسانند اما در شیفت شب اینگونه نیست یعنی دسترسی اعضاء شیفت شب به وسایل نقلیه در ساعات پایانی شب بسیار دشوار است که اگر این امر مورد توجه مسئولان کتابخانه ملی ایران قرار گیرد، قطعاً محققان و پژوهشگران بیشتری از این شیفت بهرهمند خواهند شد.
* ملک: عدم بهرهمندی پژوهشگران از شیفت روز کتابخانه ملی به دلیل حضور بیش از حد اعضاء عادی
علی ملک، کارشناس ارشد مهندسی عمران که حدود 2 ماه است که از شیفت شب کتابخانه ملی ایران استفاده میکند، معتقد است که برپایی شیفت شب کتابخانه ملی ایران بسیار مورد رضایتش قرار گرفته است چراکه او نه تنها از شیفت شب کتابخانه ملی بلکه از شیفت روز این کتابخانه نیز استفاده میکند اما شیفت شب، تمرکز بیشتری دارد.
وی اضافه میکند: تعداد افرادی که از شیفت شب کتابخانه ملی ایران استفاده میکنند نسبت به شیفت روز، بسیار اندک است و این امر موجب رضایت پژوهشگران و محققان شده است چراکه بیشتر کسانی که از شیفت شب این کتابخانه استفاده میکنند دارای مدرک کارشناسی ارشد و دکتری هستند و با قرار گرفتن از این فضا بیشتر به کارهای پژوهشی میپردازند.
به عقیده این محقق، افرادی که در شیفت شب کتابخانه ملی ایران حضور مییابند حداقل دارای مدرک کارشناسی ارشد هستند ولی در طول روز بیشتر اعضاء این کتابخانه دارای مدرک کارشناسی بوده که موجب تراکم مخاطبان شیفت روز کتابخانه ملی میشود.
ملک ادامه میدهد: در گذشته سالنها و تالارهای تخصصی تنها در اختیار کسانی قرار میگرفت که به کار تحقیق و پژوهش میپرداختند اما در حال حاضر به علت تراکم بسیار فارغالتحصیلان دوره کارشناسی، آنها نیز از تالارهای تخصصی بهرهمند میشوند و این امر موجب شده که راندمان استفاده محققان و پژوهشگران از استفاده شیفت روز کتابخانه ملی، کاهش یابد.
* نبود برخی از منابع رشتههای مختلف در کتابخانه ملی ایران
وی میافزاید: کتابخانه ملی ایران از لحاظ منابع، کامل است اما منابعی که بنده بیشتر مورد استفاده قرار میدهم، جزو منابع خارجی است که بیشتر آنها را خودم تهیه میکنم اما همه منابع کتابخانه ملی ایران تا حد بسیار بالایی، کامل است و میتوان به سهولت به آنها دسترسی داشت.
ملک ادامه میدهد: برای انجام کارهای پژوهشی خود به منابع خاصی نیازمندم که برخی از این منابع در کتابخانه ملی ایران موجود نیست که چندی پیش بنده 17 جلد کتاب به صورت فایل الکترونیکی را به کتابخانه ملی ایران اهداء کردم که این منابع در رابطه با آزمونهای تخصصی رشته عمران بود.
وی میافزاید: آزمونهای تخصصی رشته عمرانی که در کتابخانه ملی ایران موجود بوده مربوط به سالهای 2002 _ 2003 است که بنده برای سال 2011 را به این کتابخانه اهداء کردم که امیدوارم این اثر به زودی بر روی سایت این کتابخانه قرار گیرد.
ملک اضافه میکند: بنده به عنوان پژوهشگر، در محل کتابخانه ملی ایران اتاقی دارم ولی امکان استفاده از آن نیست و شبها باید در تالار تخصصی حضور یابم در صورتی که اگر بتوان در شیفت شب نیز از اتاق ویژه پژوهشگران استفاده کرد، آنها به سهولت میتوانند به امر مطالعه، تحقیق و پژوهش بپردازند.
* کتابخانه ملی ایران برای خرید منابع به نظرسنجی و نیاز مخاطبان خود توجه کند
ملک ادامه میدهد: محققان و پژوهشگرانی که در ماه مبارک رمضان از شیفت شب این کتابخانه استفاده میکنند به سهولت نمیتوانند سحری بخورند که امیدواریم این موانع و محدودیتها نیز رفع شود.
وی به ارائه پیشنهادهایی برای بهتر شدن خدمات کتابخانه ملی ایران میپردازد و میگوید: معتقدم برای کتابهایی که کتابخانه ملی ایران در طول سال به خرید آنها میپردازد، یک نظرسنجی صورت گیرد تا مسئولان این کتابخانه متوجه این امر شوند که این منابعی که تهیه میشود آیا جزو منابع مورد نیاز محققان و پژوهشگران است یا نه؟ و یا طبق روال این منابع تهیه میشود.
* بسیاری از منابعی که برای کتابخانه ملی خریداری میشوند، مورد نیاز پژوهشگران نیست
ملک معتقد است بسیاری از منابعی که برای کتابخانه ملی ایران تهیه و خریداری میشوند، مورد نیاز پژوهشگران و محققان نیست که اگر در این راستا پرسشنامه و نظرسنجی در رشتههای کارشناسیارشد و دکتری صورت گیرد، این حرکت و این خرید آثار بیشتر مفید فایده مخاطبان خواهد بود.
وی با بیان اینکه اتاقهایی که در کتابخانه ملی ایران در اختیار پژوهشگران و محققان قرار میگیرد، رایگان است، بیان میکند: کتابخانه ملی در کشور نظیر ندارد فقط یک سری پیشنهادهایی برای کتابخانه وجود دارد که میتوان به آنها جامع عمل پوشاند.
* نگرانی بانوان برای نبود وسایل نقلیه عمومی در شیفت شب کتابخانه ملی
نفیسه حصارکی، دانشجوی کارشناسیارشد جامعهشناسی دانشگاه الزهراء است که برای نخستین بار از شیفت شب کتابخانه ملی ایران استفاده میکند، او درباره شیفت شب این کتابخانه اینگونه بیان میکند: حدود یک سال و نیم است که عضو کتابخانه ملی ایران هستم ولی چند ماهی است که مرتب و به صورت مستمر به این کتابخانه مراجعه میکنم.
وی ادامه میدهد: خوشبختانه وسایل نقلیه برای استفاده از شیفت صبح کتابخانه ملی ایران همیشه وجود داشته و دارد اما فکر نمیکنم اگر کسی وسیله نقلیه شخصی نداشته باشد، بتواند به سهولت از شیفت شب کتابخانه ملی ایران بهرهمند شود که بهتر است مسئولان برای رفع این نقص، تدابیری را بیندیشند.
* زراعتی: شیفت شب کتابخانه ملی ایران معایبی ندارد
حسین زراعتی، کارشناس ارشد رشته حسابداری نیز میگوید: هرگاه در سایت اینترنتی کتابخانه ملی ایران، منبعی را برای مطالعه ثبتنام کردم، پس از مراجعه به شیفت شب این کتابخانه آن را از مسئول شیفت دریافت کردم.
وی اضافه میکند: به نظر بنده شیفت شب کتابخانه ملی ایران معایبی ندارد به گونهای که هرگاه پژوهشگر و محقق بخواهد میتواند از منابع موجود در آن بهرهمند شود.
زراعتی با بیان اینکه استفاده از اینترنت و لپتاپ در شیفت شب کتابخانه ملی به سهولت صورت میگیرد، ادامه میدهد: از سالهای گذشته تاکنون عضو کتابخانه عمومی در شهرک ولیعصر هستم و به سهولت میتوانم تا ساعت 22 شب از کتابخانههای عمومی بهرهمند شوم اما به دلیل اینکه اکنون در ماه مبارک رمضان به سر میبریم و این کتابخانهها نیز دایر نیست به کتابخانه ملی ایران مراجعه میکنم.
* شافعیها: بلاتکلیفی مراجعهکنندگان شیفت شب در ساعات ویژه نظافت تالارهای کتابخانه ملی
سمیه شافعیها، دانشجوی دکتری که اولین شب است که از شیفت شب کتابخانه ملی ایران استفاده میکند، اینگونه میگوید: از ساعت 22 تا 23 کارمندان کتابخانه ملی ایران به تمیز کردن این کتابخانه میپردازند که این یک ساعت برای کسانی که از صبح در کتابخانه حضور دارند و به مطالعه کتاب میپردازند، مشکلساز شده است.
* عدم اطلاعرسانی دقیق و روشن از نحوه استفاده از شیفت شب کتابخانه ملی ایران
علیرغم خدمات خوب و شایستهای که در شیفت شب کتابخانه ملی ایران برای پژوهشگران و محققان کشور فراهم شده است که توانسته رضایت آنها را جلب کند، اما به نظر میرسد با رفع برخی نیازها همچون فراهم کردن وسیله نقلیه برای تردد مخاطبان به کتابخانه، رضایت صددرصدی پژوهشگران را همراه داشته باشد.
آنچه از گفتوگو با پژوهشگران حاضر در شیفت شب کتابخانه ملی ایران به دست میآید این است که برخی از آنها از نحوه استفاده از خدمات این کتابخانه مطلع نیستند که ضرورت تبلیغات وسیعتری در این رابطه را نمایان میسازد.
قطعاً رسانه ملی میتواند در این زمینه سهم بسازایی داشته باشد؛ چرا که اگر رسانه ملی دقایقی از ساعات برنامههای خود را به معرفی کتابخانهها و خدمات آنها اختصاص دهد، قطعاً 200 صندلی کتابخانه ملی ایران خالی مخاطب نخواهد ماند.
..............................................................
گزارش از: رقیه عزیزی شیرکوهی
..............................................................انتهای پیام/و
12:28 - 10 مرداد 1391