«خیام نیشابوری» نخستین راوی سنت‌های نوروزی
خبرگزاری فارس: یکی از اولین افرادی که اقدام به نوشتن درباره آداب و رسوم نوروز پرداخت، «خیام» شاعر قرن ششم بود. عنوان این کتاب «نوروزنامه؛ رساله‌ای در منشاء و تاریخ و آداب و جشن نوروز» است و از قدیمی‌ترین کتاب‌هایی است که به نوروز پرداخته است.
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، با فرا رسیدن نوروز در هر سال و شروع رُفت و روب و انجام خریدهای جور وا جور، یکی از هزاران فکری که از مخیله بسیاری از ایرانیان عبور می‌کند این است که اصلا این نوروز را چه کسی اختراع کرده و فلسفه ایجاد این همه درگیری، شلوغی، ازدحام و تعطیلات از کجا آمده است؟ چرا باید با نزدیک شدن هرساله بهار، این همه خودمان را به زحمت می‌اندازیم و در صورت انجام ندادن این کارها مگر این در بر پاشنه سابق نخواهد چرخید؟ هر یک از این رسومات و آیین‌هایی که در نوروز انجام می‌شوند از کجا آمده‌اند و نشانگر چیستند؟ این پرسش‌ها و پرسش‌های دیگری از این قبیل که به ماهیت و چیستی نوروز می‌پردازند، از دیرباز مورد توجه بوده‌اند و نشان آن هم کتاب‌ها و تحقیقاتی است که در این زمینه انجام شده‌اند. بارها در مورد فلسفه نوروز در تلویزیون و رادیو سخن به زبان آورده شده و از سوی دیگر ایرانیان از دیرباز با نقل سینه به سینه آن نسبت به اشاعه و حفظ این سنت ایرانی تلاش‌های فراوانی کرده‌اند. از سوی دیگر تاکنون کتاب‌های بسیاری با موضوع نوروز نگاشته شده‌اند. جستجوی ساده واژه «نوروز» در سایت کتابخانه ملی بیش از 600 مدخل را در اختیار ما قرار می‌دهد. با دقیق‌تر شدن در این مفهوم و جستجوی واژه «جشن نوروز» نزدیک به 70 مدخل نمایش داده می‌شود. همچنین پایان‌نامه‌های زیادی در دانشگاه‌ها به این موضوع پرداخته‌اند و برای مثال در دانشگاه شهید بهشتی قریب به 10 پایان‌نامه با موضوع «نوروز» نوشته شده‌اند.
یکی از اولین افرادی که اقدام به نوشتن پیرامون نوروز و آداب و رسوم و ریشه‌های آن پرداخت، حکیم «عمر خیام» فیلسوف و شاعر قرن ششم بود. عنوان اصلی این کتاب «نوروزنامه؛ رساله‌ای در منشاء و تاریخ و آداب و جشن نوروز» است و مجتبی مینوی، یکی از پژوهشگران برجسته ایران، در سال 1312 شمسی این اثر را تصحیح کرد و هم اکنون یکی از قدیمی‌ترین کتاب‌هایی است که به موضوع نوروز پرداخته است و آخرین چاپ آن هم به سال 1380 باز می‌گردد. علی شریعتی نیز از دیگر نویسندگانی است که در کنار بحث‌های گوناگون خود، مطلبی را پیرامون نوروز نوشته است و در کتاب کویر او منتشر شده است. او در این مطلب چند صفحه‌ای خود به تمجید از این رویداد تاریخی پرداخته و معتقد است که بعد از ورود اسلام به ایران این سنت نه تنها دچار ضعف نشد بلکه پایدارتر نیز گشت. در دهه‌های اخیر نیز کتاب‌های فراوانی در خصوص نوروز نوشته شده و اگر چه برخی از آنها نفقه سازمان‌ها و ارگان‌ها بوده اند اما در کنار آنها پژوهش و تحقیقاتی هم وجود دارند. برخی از این کتاب‌ها نیز در پی توضیح مراسم‌های نوروز و برخی در پی برگزاری نوروزی در نواحی مختلف ایران بوده‌اند. در فهرست زیر نام برخی از این کتاب‌ها آورده می‌شوند: * نوروز و فلسفه هفت سین/ پژوهش و نگارش محمد‌علی دادخواه. تهران. فصل نو 1390 * نوروز (مجموعه مقالات) / به اهتمام علی دهباشی. تهران. افکار 1390 * نوروز ج‍م‍ش‍ی‍د: پ‍ژوه‍ش‍ی ن‍وی‍ن از پ‍ی‍دای‍ی نوروز/ ج‍واد ب‍روم‍ن‍دس‍ع‍ی‍د. تهران. فصل نو. 1390
* فضائل نوروز در ادبیات شیعه/ تحقیق، ترجمه و تالیف محمودرضا افتخارزاده. تهران. مدبر 1389 * نوروز باستانی از دیدگاه اسلام/ حسین ملا‌احمدی شورکی. قم. میراث ماندگار. 1389 * نوروز و آئینهای نوروزی/ م‍ح‍م‍درض‍ا ع‍راق‍ی. تهران. قلم فردا 1383 * عید نوروز در نگاه شریعت/ مولف احمد محیطی‌اردکانی؛ با مقدمه محمدمهدی اشتهاردی. قم. پیام حجت علیه‌السلام، ۱۳۸۵ * آداب و رسوم نوروز/ پژوهش رض‍ا ش‍ع‍ب‍ان‍ی. تهران. ال‍ه‍دی 1379 * آیینهای ایران ب‍اس‍ت‍ان: نوروز، چ‍ه‍ارش‍ن‍ب‍ه‌س‍وری، ه‍ف‍ت‌س‍ی‍ن، س‍ی‍زده‌ب‍در/ اس‍دال‍ل‍ه محمدی‌ن‍ی‍ا. قم. سبط 1381 * جشن‌ها و آیینهای مردم گیلان (آئینهای نوروز)/محمدبشرا یا طاهر طاهری. رشت. فرهنگ ایلیا 1385 انتهای پیام/و
11:26 - 24 اسفند 1390
3 بازنشر
12 بازدید
1 پاسخ