درونمایه داستانهای ما بومی نیست/تلنگری بر جریانات ادبی کشور
خبرگزاری فارس: فیروز زنوزیجلالی گفت: متاسفانه درونمایه بسیاری از داستانهای نویسندگان کشور، فضاسازی و شخصیتپردازی ایرانی نیست. اگر ما اسامی را در داستانهایمان عوض کنیم و به اسامی غیر ایرانی تبدیل کنیم به وضوح میبینیم هیچ رنگ و بویی از ایرانی بودن در آنها نیست.
به گزارش خبرگزاری فارس، زنوزیجلالی درباره برگزاری چنین همایشی گفت: سوال من این است که چرا تا به حال در ادبیات داستانی همچین همایشی برگزار نشده و بهتر است دامنه چنین همایشهایی گستردهتر باشد تا وضعیت ادبیات داستانی ما بهتر شود. زنوزیجلالی درباره وضعیت داستان کوتاه در ایران به خصوص در دهه اخیر عنوان کرد: در دهههای 40 و 50 ما وضعیت بهتری در داستان کوتاه داشتیم و انتظار میرود آن روند ادامه داشته باشد. چرا که ما در داستان کوتاه پتانسیلهای زیادی برای رشد داریم و اگر سعی کنیم در این زمینه به صورت جهانی عمل کنیم و کارشناسان بتوانند داستان کوتاه ایرانی را به جهانیان معرفی کنند؛ وضعیت آن در کشورمان بهتر خواهد شد. وی یکی از دلایل موفق نبودن داستان کوتاه در دهههای اخیر را غیر ایرانی بودن داستانها عنوان کرد و افزود: متاسفانه درونمایه بسیاری از داستانهای نویسندگان کشور، فضاسازی و شخصیتپردازی ایرانی نیست. اگر ما اسامی را در داستانهایمان عوض کنیم و به اسامی غیر ایرانی تبدیل کنیم به وضوح میبینیم هیچ رنگ و بویی از ایرانی بودن در آنها نیست.
این نویسنده داستان ایرانی را چنین تعریف کرد: داستان ایرانی داستانی است که وقتی خواننده آن را میخواند فضای ایران، آداب و سنن ایرانی، شخصیتهایی با رفتار و منش و دیالوگهای ایرانی برایش تداعی شوند. عدم توجه به بافت عمومی کشورمان و فرمزدگی یکی از آسیبهای جدی داستان کوتاه امروز ماست. نویسندگان ما بهتر است دست از تقلید و کپیبرداری داستانهای غربی بردارند و دغدغه شبیه به دیگری شدن را از سر بیرون کنند. وی افزود: متاسفانه داستانهای دفاع مقدس و انقلابی هم از این قاعده مستثنی نیستد و دچار همین ضعف شدهاند. بسیاری از این داستانها نمیتوانند چهره واقعی رزمندگان و انقلابیها را ترسیم کنند و بیشتر شبیه به داستانهای خارجی با چنین مضامینی هستند. زنوزیجلالی تصریح کرد: بهتر است معیار تجلیل از نویسندگان خاص در این همایش مشخص باشد و مسؤولان بتوانند دلایل قانعکننده و درستی برای انتخاب خود داشته باشند. معیارها نباید سلیقهای باشند و گزینش باید منطقی و درست باشد تا به جای جاذبه؛ دافعه به وجود نیاید. * سلیمی: داستان کوتاه نباید به دام تکرار بیفتد علیالله سلیمی جامعه را نیازمند این نوع همایشها دانست و عنوان کرد: هر عملی که در انتها منجر به فراگیر شدن داستان کوتاه شود مفید و ضروری است. همایش میتواند نظر مخاطب را به سمت داستان کوتاه جلب کند و به طور کلی بسیاری از مخاطبان را با این مقوله آشنا کند به همین علت جامعه ادبی کشور به این همایش نیاز دارد.
وی افزود: چنین همایشی برای تاثیرگذار بودن باید گسترده و فراگیر برگزار شود، همه نویسندگان حاضر باشند و مخاطبان هم بتوانند در بعضی از برنامهها شرکت کنند تا رابطهای میان مخاطب و نویسنده به وجود بیاید. این نویسنده یکی از الزامات این همایش را اطلاعرسانی درست و به موقع خواند و گفت: روابط عمومی و خبررسانی وسیع میتواند همه را از چنین همایشی مطلع کند. حضور نویسندگان بیشتر و مختلف در این همایش ضروری است و این امر نیازمند اطلاعرسانی وسیع است. سلیمی داستان کوتاه را جلوتر از رمان ارزیابی کرد و گفت: داستان کوتاه ایران این روزها در وضعیت خوبی به سر میبرد و از رمان پیش افتاده، اما نباید به این بسنده کنیم. بعضی از داستانها فقط با فرم بازی میکنند و از لحاظ محتوا حرفی برای گفتن ندارند، اگر هم قدری محتوای خوبی داشته باشند اغلب تکراری است، این تکرار از حوصله مخاطب خارج است و میتواند به داستان کوتاه ضربه بزند. علیالله سلیمی تدام چنین همایشی را کمک به ادبیات داستانی کشور خواند و افزود: این همایش نباید مانند بعضی از همایشها و جشنوارههای دیگر بعد از برگزاری به کلی فراموش شود، در این صورت هیچ تاثیری نخواهد داشت. تداوم این همایش میتواند باعث رشد ادبیات داستانی کشور شود. وی تصریح کرد: همچنین این همایش نباید تنها محل ارائه آمار و ارقام باشد، باید کار ریشهای در آن صورت بگیرد. بعد آموزشی و تحلیلی همایش بسیار مهمتر از آمار و ارقام است.
* داداشی: همایش داستان کوتاه تلنگری بر جریانات ادبی کشور است حمیدرضا داداشی گفت: همایش داستان کوتاه میتواند تلنگر خوبی به جریانات ادبی کشور باشد و کمک کند داستان نفس بکشد، ادبیات زنده شود و توجهات را به سمت خود جلب کند. داداشی این همایش را تلنگری به جریان ادبی کشور دانست و عنوان کرد: هر اتفاقی که منجر به رونق ادبیات کشور شود و کتاب و کتابخوانی را گسترش دهد؛ مفید و ارزنده است. وی افزود: اگر افراد حاضر در این همایش بتوانند از تجربیات خود به خوبی استفاده کنند و آنها را مطرح کنند و در اختیار دیگر افراد قرار دهند؛ میتوان این همایش را تاثیرگذار نامید. بهتر است دستاندرکاران این همایش نگاه عمومیتری به ادبیات داشته باشند و فقط عدهای خاص با سلایقی خاص و مشابه در آن حاضر نشوند. داداشی توجه به داستان کوتاه را در این چند سال اخیر مثبت و رو به رشد ارزیابی کرد و گفت: به جرات میتوانم بگویم این چند دهه اخیر استقبال بسیار خوبی از داستان کوتاه در کشور ما صورت گرفته است، اگر چه همیشه سیر صعودی نداشته و پستی و بلندیهای زیادی را طی کرده، اما به طور کلی جوانان داستان کوتاه را بیشتر میپسندند و راحتتر با آن ارتباط برقرار میکنند. داور جشنوارههای مختلف ادبی کشور افزود: نظر من این است که فقط به برگزاری این همایش در طول یک سال بسنده نکنیم و کاری کنیم این همایش ادامه داشته باشد و سالها آتی هم شاهد برگزاری آن باشیم.
وی علت توجه جوانان به داستان کوتاه را مشکلات زندگی شهری دانست و تصریح کرد: امروزه آنقدر مشغلههای مردم زیاد شده که به جز مخاطبان حرفهای ادبیات کمتر کسی پیدا میشود که رمان به دست بگیرد. اما در بسیاری از مواقع شاهد این هستیم که مخاطبان عام به داستانهای کوتاه روی میآورند و در اماکن عمومی آن را مطالعه میکنند. این داستانها برخلاف حجم کم عموما معنای عمیقی را در بر میگیرند به همین سبب روز به روز مخاطبان آنها افزایش مییابد. *ساسان ناطق: همایشهای ادبی محدود به تهران نشوند ساسان ناطق گفت: همایشها نباید معطوف به تهران و نویسندگان و کارشناسان حاضر در تهران شود؛ چرا که در دیگر شهرها و مناطق کشور استعدادهای فراوانی وجود دارند که نیازمند توجه و آموزش هستند. ناطق یکی از نویسندگان کشورمان برگزرای این همایش را مثبت ارزیابی کرد و گفت: اگر بتوان دامنه این همایشها را گسترده کرد تا جوانان علاقهمند به داستاننویسی در کل کشور با مباحث علمی و نظری ادبیات به خصوص داستان کوتاه آشنا شوند؛ میتوان این همایشها را مفید و با ارزش دانست. وی ادامه داد: برگزاری چنین همایشهایی خوب است، اما نباید فقط به حرف زدن اکتفا کرد. همایش باید تاثیر بلندمدت داشته باشد، به این معنا که بعد از برگزاری و آسیبشناسی، برای رفع مشکلات کمک شود.
وی افزود: حمایت و پشتیبانی مسؤولان از نویسندگان خیلی بهتر از تجلیل در همایش است، این طور نباشد که در چنین همایشی تنها از عده خاصی از نویسندگان تجلیل شود و بقیه افراد به عقب رانده شوند. ناطق توجه به داستان کوتاه و برگزاری همایشی با این عنوان را بسیار مثبت و تاثیرگذار خواند و گفت: از آنجایی که مردم ایران طی این سالها از ادبیات واقعی فاصله گرفتهاند و شاهد چاپ و فروش رمانهایی هستم که همگی از لحاظ مضمون در وضعیت بدی قرار دارد، میتوان امیدوار بود این همایش زمینهای فراهم کند تا داستان کوتاه پیشرفت کند و بتواند جایگاه خوبی میان مخاطبان پیدا کند. وی مشکلات ادبی کشور را در عدم حمایت مسؤولان از نویسندگان دانست و افزود: انتظار میرود این همایش باعث شود مسؤولان حقیقت امر را ببینند و در کنار مباحث نظری به جنبههای دیگر ادبیات داستانی کشور نیز توجه کنند. این همایش در پایان باید بتواند منجر به چاپ آثار بیشتری در زمینه داستان کوتاه شود. البته نه آثار کم کیفیت و ضعیف، بلکه آثاری با پشتوانه قوی فکری. انتهای پیام/و
13:47 - 10 بهمن 1390