الهام همينگوي در كتاب «پيرمرد و دريا» از سعدي شيرازي
خبرگزاري فارس: وزير ارشاد در هفتمين مجمع بين‌المللي استادان زبان‌وادبيات فارسي گفت: در نفوذ انديشه سعدي در ادب انگليسي مي‌توان به موردي اشاره كرد كه همينگوي داستان‌نويس مشهور آمريكايي در نوشتن شاهكارش «پيرمرد و دريا» از دو بيت سعدي الهام گرفته است.
به گزارش خبرنگار فارس، سيد‌محمد حسيني وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در هفتمين مجمع بين‌المللي استادان زبان و ادبيات فارسي كه دقايقي پيش در تالار علامه اميني دانشگاه تهران برگزار شد درباره زبان و شعر فارسي و اهميت جهاني آن چنين گفت: زبان فارسي امروزين آميزه‌اي از فارسي ميانه يا پهلوي ساساني با واژه‌هاي بسيار تا بيش از 50 درصد از عربي است. اين زبان را با انتصاب به دربان پاداشاهان ساساني كه تيسفون بود دري ناميدند.
حسيني ادامه داد: پس از سقوط سلسله ساساني به دست مسلمانان صدر اول در دهه‌هاي اول ظهور اسلام و رو به ضعف نهادن آئين زرتشتي زبان دري پديد آمد. اين زبان ابتدا زبان گفتار بود و در خراسان بزرگ رشد يافت و سپس با آميزش با لهجه‌هاي متفاوت به ويژه لهجه‌هاي جنوب و جنوب غربي ايران شكل گرفت و فارسي (منصوب به فارس) ناميده شد.
به گفته حسيني در سده‌هاي اوليه اسلامي كه زبان عربي زبان علمي سراسر جهان بود در ايران هم اهل علم آثار خود را به عربي نوشته‌اند تا رفته‌رفته زبان دري با دريافت واژه‌ها يا لغات دخيل بسيار از عربي توانست از زبان شفاهي به صورت زبان نوشتاري درآيد. آنچه از روزگار نخستين زبان دري به جاي مانده است عمدتا در لابلاي كتاب‌هاي عربي است و از قرن سوم و بيشتر از آن در قرن چهارم هجري است كه آثار مستقل نظم و نثر فارسي دري پديد آمده است.
وزير ارشاد تصريح كرد: زبان فارسي كه پشتوانه 12 قرن ادب نظم و نثر مكتوب دارد در ميان حدودا 4 هزار زبان و لهجه كه امروزه در جهان است نثر كم نظيري دارد.
حسيني در ادامه با اشاره به اينكه امروزه در اغلب دانشگاه‌هاي بزرگ در سراسر جهان رشته زبان و ادب فارسي داير است گفت: امروز در اغلب دانشگاه‌هاي جهان زبان و ادب فارسي داير است و اين علاوه بر مراكز ايران‌شناسي و اسلام‌شناسي است. با تأثير رهبر فرزانه و خردورز انقلاب اسلامي حضرت آيت‌الله خامنه‌اي مسئولان دولت هم به اين جاذبه و نقش كليدي زبان و ادب فارسي واقف هستند و به مدد رايزني‌ها و خانه‌هاي فرهنگ كه در اغلب كشورهاي جهان داير است با مراكز ايران‌شناسي يا دانشگاه‌هايي كه گروه يا رشته زبان فارسي دارند نقش تاريخي و فرهنگي خود را ايفا مي‌كنند.
حسيني با اشاره به قرآن كريم اظهار داشت: زبان فارسي در جمهوري اسلامي ايران افغانستان و تاجيكستان جمعا در حدود 100 ميليون سخنور دارد، اين نيز مايه شگفتي است كه سمرقند و بخارا و توابع آنها در جمهوري ازبكستان به تقريب 11 ميليون فارسي زبان دارد كه مانند تاجيكان اين زبان مادري و نياكان خود را به خط روسي مي‌نويسند، در قرآن كريم بيش از 50 واژه فارسي وجود دارد پس براي شهر و تحصيل اين مسئله مي‌توان به كتاب نوكلاسيك ( واژه‌هاي دخيل در قرآن مجيد) نوشته آرتورجفري ترجمه فريدون بدره‌اي و منابع ديگر از جمله دانش‌نامه‌هاي قرآن (به انگليسي و فارسي ) مراجعه كرد.
وي اضافه كرد: قدمت و تاريخ زبان فارسي دري هم به اندازه تاريخ اسلام است. يك نشانه واقعي به نقل از منابع عربي و فارسي كهن اين است كه سلمان فارسي سحابي جليل‌القدر، سوره فاتحه را به درخواست ايرانيان به فارسي ترجمه كرد و حضرت رسول اكرم (ص) اين مسئله را روا دانستند؛ او بسم‌الله الرحمن الرحيم را به نام يزدان بخشاينده بخشايند ترجمه كرده بود. نيز در كتاب تكوين زبان فارسي نوشته دكتر علي اشرف صادقي به نقل از قرن سوم هجري چند عبارت فارسي كه حضرت پيامبر (ص) فرمودند نقل شده است.
وي تصريح كرد: چنانچه اشاره شد و ايران‌شناسان غرب هم معتقد هستند شعر و ادب فارسي در ميان ادبيات جهاني مقامي رفيع و منيع دارد هم اين است كه در قرن شانزدهم ميلادي يعني با آغاز رنسانس صدها اثر ادبي، اخلاقي و عرفاني به ويژه آثار منظوم فارسي به مهمترين زبان‌هاي اروپايي به ويژه فرانسوي، انگليسي و آلماني و ده‌ها زبان ديگر و نيز زبان تركيه استانبولي و ايتاليايي ترجمه شده است.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با اشاره به شاهنامه‌پژوهشي تأكيد كرد: شاهنامه‌پژوهشي و ترجمه كامل شاهنامه يا ترجمه منتخب‌هايي از آن به اغلب زبان‌هاي اروپايي انجام گرفته از جمله به انگليسي ـ آلماني و فرانسه و ترجمه منظوم به ايتاليايي و نيز دانماركي. به عربي در قرن هفتم هجري به همت بن‌داري ترجمه شده است و نيز به گجراتي و تركيه عثماني برگردانده شده است.
به گفته وزير ارشاد گلستان و بوستان سعدي نيز ترجمه‌هاي بسياري دارد، براي تنوع به نكته‌اي از نفوذ انديشه سعدي در ادب انگليسي مي‌توان به موردي اشاره كرد كه همينگوي داستان‌نويس مشهور آمريكايي در نوشتن شاهكارش «پيرمرد و دريا» از دو بيت سعدي الهام گرفته است.
محمدحسيني در ادامه خاطر نشان كرد: مولانا جلال‌الدين محمد بلخي كه در ايران به مولوي و در غرب به رومي مشهور است در يك قرن اخير بسيار مورد توجه ايران‌شناسان بزرگ بوده است. نيكلسون استاد دانشگاه كمريج هم مثنوي هم به علمي‌ترين وجه در زبان اصلي فارسي تصحيح كرده هم آن را همانند انگليسي ترجمه كرده و هم شرح و تفسيري مفصل به انگليسي نوشته كه در سالهاي اخير به همت حسن لاهوتي به فارسي برگردانده و در شش دفتر چاپ شده است و عنوان كتاب سال هم گرفته است.
حسيني ياداور شد: شادروان عبدالباقي گفت؛ لپي‌لانري ايران‌شناس مسلمان و شيعي ترك، مترجم قرآن تركي جديد هم كل مثنوي و ديوان حافظ را به تركي استانبولي برگردانده است.
وي اظهار داشت: در دوره جديد كه توجه غربي‌ها به فرهنگ شرق اعم از خاوردور و خاورميانه بالا گرفته و نهضت فكري و عرفاني و فرهنگي به نام روزگار نو پديد آمد، توجه به مولانا هم اوج تازه‌اي يافت. چنانچه ترجمه اقتباس‌گونه بعضي از غزليات مولانا معروفي به غزلياتشان بسيار مردم پسند واقع شد و شمارگان يك ميليون نسخه پيدا كرد.
وزير ارشاد اضافه كرد: ويليام چيتيك ايران‌شناس و اسلام‌شناس آمريكايي كه به اسلام شيعي گراييده و رسماً مسلمان شده و صحيفه سجاديه را به انگليسي زيبايي ترجمه كرده بر مبناي مقالاتشان زندگي‌نامه خودنوشت شمس تبريزي را تدوين كرده كه با استقبال عام و خاص مواجه شده است.
وزير ارشاد در ادامه تأكيد كرد: براي ملاحظه ترجمه‌هاي مثنوي و غزليات و ديگر آثار مولانا به كتابشناسي مولوي اثر دكتر ماندانا صديق بهزادي بايد مراجعه كرد. پرفسور لئونارد لوئيزون ايران‌شناس مسلمان شده و شيعي عارف بخشي از آثار عطار و نيز منتخبي از غزليات حافظ را به انگليسي برگردانده و چندين اثر ارزشمند در معرفي عارفان و عرفان اسلامي ايراني نوشته است.
حسيني بيان كرد: كل ديوان حافظ بارها به بسياري از زبان‌ها ترجمه شده ترجمه انگليسي وليبر‌فورس كلارك و ترجمه پيتر ايوري مشهور در بازار كتاب در ايران و خارج موجود است.
وي در خاتمه سخنان خود چنين عنوان كرد: ترجمه شارل هانري دوفوشه كور از كل ديوان حافظ فرانسه همراه با تعليقات و توضيحات روشنگر در سالهاي اخير انجام گرفته و عنوان كتاب سال جمهوري اسلامي ايران را يافته است. درباره ترجمه‌هاي ديگر حافظ مي‌توان به كتابشناسي حافظ ، تدوين دكتر مهرداد نيك‌نام مراجعه كرد.
وي اضافه كرد: از آثار داستاني و غيرداستاني نويسندگان بزرگ معاصر ايران از جمله شادوران جلال آل‌احمد و هوشنگ مرادي كرماني و ديگران هم ترجمه‌هاي بسياري در دست است و شايسته است كه با حمايت خانه مركز نهضت ترجمه كتاب‌نامه‌اي از كل آنها تدوين شود.
انتهاي پيام/و/3
10:29 - 28 دی 1389
0 بازدید
1 پاسخ