قهرمانپور: تركيه به دنبال حضور در عرصه تجاري منطقه است
خبرگزاري فارس: كارشناس مركز تحقيقات استراتژيك معتقد است كه تركيه بيشتر به دنبال حضور در عرصه تجاري منطقه است تا عرصه استراتژيك.
به گزارش خبرنگار سياسي باشگاه خبري فارس (توانا)، رحمان قهرمانپور كارشناس مركز تحقيقات استراتژيك طي سخناني در نشست «تركيه؛ بازيگري جديد در منطقه» كه در مركز پژوهشي ديپلماسي ايراني برگزار شد، طي سخناني با موضوع «ويژگي‌هاي الگوي تركيه و امكان گسترش آن در منطقه» اظهار داشت: سه نوع برداشت از الگوي تركيه اقتباس مي‌شود كه رويكرد اول اقتدارگرايي سكولار است، رويكرد دوم رويكرد اسلام گرايانه ميانه رو و رويكرد سوم سبك زندگي مردم تركيه يا شيوه همزيستي مردم تركيه در كنار يكديگر است.
وى با اشاره به تحول ساختار قدرت در تركيه افزود: يكي از ويژگي‌هاي اصلي نظام كماليستي تا همين اواخر رقابت مستمر ميان مركز و پيرامون است كه بر اساس نظر مارتين شريف، سياست در تركيه يك مركز دارد كه ارتش، سكولارها و قوه قضاييه هستند و يك پيرامون دارد كه يك زمان چپ‌ها و يك زمان اسلام گراها بودند.
كارشناس مركز تحقيقات استراتژيك تصريح كرد: در اين نظام ساختار قدرت در تركيه به شكلي بوده كه نهادهاي انتخابي در هر حال قدرت مانور محدودي داشته‌اند؛ بنابراين هرگاه بر سر قدرت آمده است، قدرت تحرك محدودي داشته است. اما برخلاف تصوري كه در ايران وجود دارد ارتش بخشي از اين قدرت مركزي ثابت است و ساير نهادها مانند قوه قضاييه هم قابليت برابري دارند.
قهرمانپور اضافه كرد: در دهه 1970 جريان‌هاي پيراموني عمدتاً چپ بودند كه ارتش، اسلام‌گراها را براي جلوگيري از قدرت چپ‌ها تقويت كرد، همچنين مفهومي در تركيه با عنوان دولت پنهان نيز وجود دارد كه اشاره آن به همين نهادهاي غيرمنتخب است.
وي با طرح اين پرسش كه چرا عدالت و توسعه توانست از پيرامون به مركز بيايد؟ گفت: به نظر مي‌رسد اين اتفاق ناشي از قدرت سومي باشد كه در تركيه به وجود آمد و آن عبارت است از تاثيرات جهاني شدن و پيوستن به اروپا يعني در كنار دو قدرت سنتي كه در تركيه وجود داشت و به نوعي به بن بست سياسي منجر شده بود يعني قدرت‌هاي مركز و پيرامون، با ورود قدرت سوم يا همان جهاني شدن، موازنه سنتي برهم خورد.
كارشناس مركز تحقيقات استراتژيك اضافه كرد: تركيه در سال 1990 از جهت ساختار سياسي دچار عدم ثبات شده بود چرا كه به دليل ساختار سياسي و انتخاباتي خاص تركيه كه همان رسيدن به اكثريت نسبي است، هيچ حزبي نتوانسته بود، تشكيل دولت بدهد و در اين فضا حزب عدالت و توسعه با درك ورود نيروي سوم يعني جهاني سازي، دموكراتيزاسيون، حقوق بشر و غيره كه به اندازه دو قدرت قبلي قوي بودند وارد فضاي سياسي شد. از سوي ديگر اين حزب اولين حزب ملي به معناي واقعي است كه توانسته حتي به مناطق كردنشين نفوذ كند.
قهرمانپور با اشاره به تاثير اسلام‌گراها در تحولات تركيه گفت: عدالت و توسعه به سمت پذيرش سكولاريسم رفت و اين استراتژي سبب قدرت‌گيري حزب شده است. در اين ميان كاريزماي اردوغان و بحران چپ در تركيه نيز در قدرت‌گيري حزب عدالت و توسعه بسيار نقش داشت.
وي با اشاره به مشكلات پيش روى الگوي تركيه خاطرنشان كرد: ناسيوناليسم در تركيه نقش قابل توجهي دارد چراكه هنوز در ارتش تركيه از خطر گسترش مسيحيت در منطقه صحبت مي‌شود.
كارشناس مركز تحقيقات استراتژيك اضافه كرد: ناسيوناليسم آتاتورك ناسيوناليسم سرزميني است كه عدالت و توسعه به دنبال كم كردن قدرت و شدت اين ناسيوناليسم بود كه نتيجه اين قضيه نيز اجماع نخبگان بر منافع ملي است كه در تركيه شكل گرفت.
قهرمانپور تصريح كرد: با وجود اينكه قوه قضاييه و دولت با يكديگر اختلاف نظر دارند اما خط قرمز منافع ملي را رعايت مي‌كنند و بدنه نخبگان نيز از طريق ارتباط با آمريكا و اروپا و رسانه‌ها گسترش پيدا كرد و به دليل اينكه اين بدنه نخبگان در ساير كشورهاي عربي ضعيف‌تر است امكان گسترش الگوى آن نيز كم مي‌شود.
وي با اشاره به حضور تركيه در صحنه تجارى منطقه تأكيد كرد: تركيه بيشتر به دنبال حضور در عرصه تجاري منطقه است تا عرصه استراتژيك و اين امر سبب آسيب‌پذيري الگوي تركيه شده و در اين راستا بايد به حمله به شركت‌هاي ترك در شهر بن غازي ليبى اشاره كرد.
كارشناس مركز تحقيقات استراتژيك در پايان ادامه داد: در مجموع بايد گفت تركيه يك بازيگر جديد در منطقه است كه تجربه‌اي در اين زمينه ندارد و با نوعي خوش بيني وارد عرصه شده بنابراين بايد ديد بعد از تحولات منطقه، موضع تركيه چه خواهد بود.
انتهاي پيام/خ
10:35 - 4 اسفند 1389
0 بازدید
1 پاسخ