سفر احمدينژاد به نزديكي مواضع منطقهاي ايران و تركيه كمك ميكند
خبرگزاري فارس: يك كارشناس مسائل تركيه گفت: سفر احمدينژاد به تركيه ميتواند به تعميق مناسبات و نزديك كردن مواضع منطقهاي دو كشور بينجامد.
«سيامك كاكايي» كارشناس مسائل تركيه در آستانه سفر محمود احمدينژاد رئيس جمهوري اسلامي ايران به استانبول در گفتگويي مشروح با خبرنگار سياست خارجي خبرگزاري فارس به تشريح اهميت اين سفر در شرايط كنوني پرداخت.
* سفر احمدينژاد «حصارشكني» در نقطه مقابل جو رواني
كاكايي سفر محمود احمدينژاد رئيس جمهور كشورمان به تركيه را سفري كاري خواند و گفت: قرار است ديدار بين روساي جمهور و مقامات دو كشور در استانبول انجام شود.
وي با اشاره به تهاجم تبليغاتي و جو رواني ايجاد شده از سوي آمريكا، رژيم صهيونيستي و در كل غرب، عليه ايران در هفتههاي اخير و موضوعات مطرح شده در رسانهها، خاطرنشان كرد: انجام اين سفر در شرايط كنوني ميتواند يك «حصارشكني» در نقطه مقابل اين جو رواني باشد.
كاكايي در ادامه ايران و تركيه را دو كشور مهم منطقه خاورميانه برشمرد و افزود: اقتضاي همسايگي اين است كه با توجه به پيوستگيهايي كه از قبل بين دو كشور وجود داشته و سطح روابط بالاي سياسي و اقتصادي آنها، ايران و تركيه در جهت گسترش مناسبات خود تلاش كنند.
اين كارشناس مسائل تركيه با بيان اينكه اين سفرها و ديدارها به پايداري روابط دو كشور كمك ميكند، اظهار داشت: آقاي احمدينژاد در شرايطي به تركيه سفر ميكند كه دولت و حكومت كنوني تركيه در وضعيت باثباتتري قرار گرفته است.
وي با اشاره به شرايط ايجاد شده براي حزب عدالت و توسعه (حزب حاكم در تركيه) و طرح انحلال اين حزب در دادگاه قانون اساسي اين كشور و در نهايت خارج شدن اين حزب از فضاي بحراني ايجاد شده، گفت: دولت تركيه در حال حاضر در شرايط ثبات سياسي است كه اين امر عامل موثري در نوع مذاكرات و دستاوردهاي اين سفر به شمار ميرود.
كاكايي با بيان اينكه ساليان درازي است كه در سطح رياست جمهوري ايران سفري به تركيه انجام نشده، خاطرنشان كرد: ديدار آقاي احمدينژاد ميتواند منجر به تعميق مناسبات و نزديك كردن مواضع منطقهاي دو كشور در موضوعاتي نظير عراق، خاورميانه شده و تقويت علائق و منافع مشترك را در پي داشته باشد.
وي با بيان اينكه ايران و تركيه از نظر اقتصادي در سالهاي اخير روند رو به رشدي را در زمينه تجاري، سرمايهگذاري و همكاريهاي مشترك داشتهاند، اظهار داشت: چنين سفرها و ديدارهايي بستر را براي گسترش مناسبات فراهم كرده و آن را تقويت ميكند.
اين كارشناس با اشاره به سفر هيئت بلندپايه اقتصادي ايران به منظور فراهم كردن مقدمات سفر رئيس جمهور را بيانگر اهميت سفر محمود احمدينژاد عنوان كرد كه ميتواند دستاوردهاي خوبي به همراه داشته باشد.
وي در خصوص سفر روساي جمهور ايران به تركيه بعد از انقلاب اسلامي، به سفر هاشمي رفسنجاني به تركيه اشاره كرد و افزود: قرار بود آقاي خاتمي نيز سفري انجام دهد كه انجام نشد ولي مقامهاي تركيه در سطوح عالي چه در زمان «تورگوت اوزال» و همچنين اردوغان سفرهايي به ايران انجام دادند.
اين كارشناس مسائل تركيه با بيان اينكه برخي از رسانههاي منتقد و مخالف تلاش دارند اين سفر را سفري غيررسمي و توريستي بنامند، طرح اين گونه مطالب را بخشي از سياست تبليغي و در چارچوب ايجاد جنگ رواني و رسانهاي خواند كه عليه ايران انجام ميدهند و در تلاشند از اعتبار و اهميت اين سفر بكاهند.
به اعتقاد كاكايي گرچه ديدار احمدينژاد با مقامات ترك در استانبول انجام ميشود ولي اين سفري كاري و پراهميت محسوب ميشود و ميتواند در چشم انداز روابط دو كشور موثر باشد و اگر قرار باشد يك سفر توريستي انجام شود رئيس جمهور ايران چنين سفري انجام نميداد و طرف ترك هم چنين اشتياقي براي اين سفر نداشت.
* همكاريهاي گازي دو كشور
وي در بخش ديگري از اين گفتگو در خصوص همكاريهاي دو كشور در زمينه گاز، با بيان اينكه ايران و تركيه ميخواهند دو نوع همكاري در زمينه گاز انجام دهند، افزود: يك نوع همكاري در قالب فروش و انتقال گاز ايران به تركيه است كه قرارداد آن قبلاً منعقد و كارهاي آن انجام شده و چند سالي است گاز ايران براي مصرف داخلي تركيه به اين كشور صادر ميشود.
كاكايي با اشاره به انعقاد اين قرارداد در سال 1996، خاطرنشان كرد: چندين سال است گاز ايران به تركيه صادر و مورد استفاده قرار ميگيرد كه در اين بين چند بار وقفههايي ايجاد شده و اختلافاتي بر سر قيمتها بروز كرده كه دو طرف كوشيدهاند آن را مرتفع كنند.
وي در خصوص همكاري ديگر ايران و تركيه در زمينه گاز، به قرارداد انتقال گاز ايران از تركيه به اروپا كه به امضاي اردوغان رسيده، اشاره كرد و افزود: اين قرارداد با استقبال اروپاييها مواجه شد به اين خاطر كه قرارداد مذكور شركاي آنها را متنوع ميكند، زيرا بحراني كه روسيه براي برخي كشورها از جمله اوكراين در اين زمينه ايجاد كرد منجر به نگراني اروپاييها شد كه مبادا روسيه در آينده چنين معاملهاي با آنها انجام دهد.
اين كارشناس مسائل تركيه افزايش تعداد شركاء و متنوع كردن بازارها را به نفع كشورهاي اروپايي دانست و گفت: در اين چارچوب تركيه و ايران تلاش ميكنند انتقال گاز ايران به اروپا را از طريق تركيه پيگيري كنند و ممكن است بخشي از مذاكرات در جريان ديدار احمدينژاد از تركيه به بحث انرژي اختصاص يابد.
* تركيه در تلاش براي ايفاي نقش در منطقه
وي در خصوص ميانجيگري تركيه در موضوع هستهاي ايران كه از سوي برخي محافل رسانهاي مطرح شده، اظهار داشت: اين موضوع حدود يك ماه پيش مطرح شد و تركيه اعلام آمادگي كرد كه بين غرب و ايران در ارتباط با پرونده هستهاي ميانجيگري كند و حتي برخي از محافل خبري به نوعي به سفر احمدينژاد به تركيه گريز زده و اعلام كردند ممكن است تركيه در اين سفر اين موضوع را بار ديگر مورد توجه قرار دهد و به ايران پيشنهاد دهد.
به گفته كاكايي ميانجيگري تركيه بين ايران و غرب در موضوع هستهاي بعد از آن مورد توجه قرار گرفت كه تركيه در چند سال اخير ميخواهد نقش جديدي را در خاورميانه براي خود تعريف و به عنوان يك ديپلماسي فعال، نقش فعالي در منطقه ايفا كند.
اين كارشناس مسائل تركيه ادامه داد: با توجه به اينكه تركيه بين سوريه و اسرائيل نقش ميانجي را بازي ميكند و در گفتگوهاي غيرمستقيم آنها شركت دارد، اين موضوع مطرح شد كه تركيه بتواند چنين پيشنهادي را مطرح و چنين نقشي را ايفا كند، ولي بايد توجه داشت بحث هستهاي ايران و غرب با نقشي كه تركيه بين سوريه و اسرائيل ايفا ميكند، كاملاً متفاوت است. چون موضوع هستهاي ايران به بن بست نرسيده كه كشوري نظير تركيه در اين شرايط ميانجيگري كند.
وي به مذاكره ايران و اروپا در زمينه هستهاي اشاره كرد و افزود: در ارتباط با نقشي كه تركيه بخواهد به عنوان ميانجي در اين زمينه بازي كند، ايجاد ترديد ميشود ولي اين موضوع مانع از آن نخواهد شد كه تركيه پيشنهادي را كه قبلاً مطرح كرده، دوباره پيگيري كند.
كاكايي با ذكر اين نكته كه تركيه به خصوص در حال حاضر كه از ثبات بيشتري برخوردار شده به دنبال فعال سازي ديپلماسي خارجي و منطقهاي خودش است و ميخواهد چنين نقشهايي را ايفا كند، اظهار داشت: اگر بازگشتي به گذشته داشته باشيم، تورگوت اوزال در گذشته تلاش داشت نقش منطقهاي تركيه را افزايش دهد ولي پيش از آن، تركيه به خاطر سياست سنتي خود همواره سعي ميكرد در منازعات منطقهاي در حاشيه قرار گيرد و دخالت نكند.
اين كارشناس مسائل تركيه اضافه كرد: از دوره اوزال اين تغيير رويكرد و جهت گيري در سياست خارجي تركيه ايجاد شد و در يكي دو سال اخير دولت اردوغان هر زمان از بحرانهاي داخلي فارغ شده، تلاش كرده تا نقش منطقهاي و وزن سياسي اين كشور را در منطقه افزايش دهد.
كاكايي با ذكر اين نكته كه اين موضوع دو حسن براي تركيه به همراه دارد، خاطرنشان كرد: يكي اينكه وزن سياسي اين كشور را در مناسباتش با آمريكا افزايش ميدهد، زيرا آمريكا بعد از جنگ عراق به دليل عدم مشاركت تركيه در اين جنگ تا حدودي روابطش را با تركيه كاهش داد.
اين كارشناس مسائل تركيه ادامه داد: از سوي ديگر به دليل اينكه تركيه در حال مذاكره براي پيوستن به اتحاديه اروپاست و با توجه به اينكه يكي از كشورهاي مهم جهان اسلام است و دبيركلي سازمان كنفرانس اسلامي را نيز برعهده دارد، ايفاي نقش توسط اين كشور ميتواند نقش تركيه را در نزد اروپا و آمريكا برجسته كند.
وي با بيان اينكه در اين شرايط طبيعي است كه تركيه به دنبال ايفاي نقش باشد، افزود: مطمئن باشيد اين كشور همچنان پيگير اين موضوع خواهد بود.
كاكايي همچنين يادآور شد: اگر موضوع هستهاي ايران و غرب به مرحله دشوارتر و حادتري برسد، آن زمان چنين نقشهايي بيشتر پررنگ شده و خودش را نمايان ميسازد.
به اعتقاد اين كارشناس، تركيه از اين پس سعي خواهد كرد در ارتباط با مسائل منطقهاي از جمله روند صلح خاورميانه، ايران و عراق و موضوعات ديگر ايفاي نقش كرده و خودش را درگير در ديپلماسي منطقهاي كند.
* روابط ايران و تركيه هيچ وقت قطع نخواهد شد
اين كارشناس در ادامه اين گفتگو حجم مبادلات تجاري ايران و تركيه را در حال حاضر 8 ميليارد دلار عنوان كرد و گفت: دو كشور در نظر دارند اين ميزان را در چند سال آينده به 20 ميليارد دلار برسانند و اين رقم قابل توجهي است و به خصوص در بخش انرژي اين مبادلات بيشتر خواهد شد و از اين نظر يك رقم رويايي است كه تركيه و ايران را به دو شريك مطمئن منطقهاي و همسايه تبديل ميكند.
به گفته وي اين رقم حتي فراتر از مبادلاتي است كه تركيه با كشورهاي منطقه دارد.
كاكايي خاطرنشان كرد: هر چقدر سطح مبادلات تجاري ايران و تركيه افزايش يابد، به افزايش سرمايهگذاري و همكاريهاي اقتصادي دو كشور منجر ميشود و در صحنه سياسي نيز به ثبات بيشتر در روابط كمك ميكند.
اين كارشناس با بيان اينكه روابط سياسي ايران و تركيه در پنج سال گذشته و در دوره دولت اردوغان روابط بسيار پايدارتري نسبت به گذشته بوده است، تصريح كرد: ايران و تركيه دو كشور همسايه هستند و روابطشان هيچ وقت قطع نخواهد شد و ربطي هم به دولتهاي حاكم در دو طرف ندارد.
كاكايي با بيان اينكه ايران و تركيه در زمينههاي تاريخي، مذهبي و فرهنگي اشتراك منافع دارند، به همسايه بودن دو كشور اشاره كرد و اظهار داشت: از زمان تشكيل جمهوري تركيه تاكنون موردي نبوده كه بين دو كشور تنش ايجاد شده باشد و اين خود يك سابقه خيلي خوبي است.
اين كارشناس ادامه داد: ايران و تركيه يكسري تجارب دارند از جمله در زمينه فعال سازي پيمان «آر.سي.دي» (پيمان عمران منطقهاي) كه بعداً به اكو تبديل شد و ايران، تركيه و پاكستان به عنوان كشورهاي محوري اين پيمان را راه اندازي و پس از آن ديگر اعضا به آن پيوستند.
وي با اشاره به عضويت ايران و تركيه در گروه دي هشت D8 (هشت كشور اسلامي در حال توسعه) و همچنين مواضع اتخاذ شده توسط دولت اردوغان در ارتباط با مسائل منطقهاي از جمله فلسطين كه با استقبال كشورهاي اسلامي مواجه شده است، گفت: اگرچه روابط تركيه و اسرائيل همچنان وجود دارد و انتقاداتي از سوي برخي از كشورهاي اسلامي به آن وارد است.
انتهاي پيام/خ
10:12 - 23 مرداد 1387