اگر اروپا به تعهدات خود عمل نكند، نظام تصميم ديگري ميگيرد
خبرگزاري فارس: سخنگوي تيم مذاكره كننده هستهاي ايران و نايب رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي در يك نشست خبري تاكيد كردند كه اگر اروپا به تعهدات خود عمل نكند، نظام تصميم ديگري ميگيرد.
به گزارش خبرگزاري فارس حسين موسويان كه شب گذشته در گفتگوي ويژه خبري شبكه دوم سيماي جمهوري اسلامي شركت كرده بود، در خصوص علت توافق با سه كشور اروپايي پيرامون مسائل هستهاي كشورمان گفت: اگر به اين توافق دست نمييافتيم پرونده ما را به سازمان ملل برده و ايران را از داشتن چرخه سوخت محروم ميكردند و من فكر نميكنم كسي در نظام حضور داشته باشد كه حاضر شود به اين راحتي حاصل 25 سال تلاش متخصصين هستهاي و دانشمندان كشور را با چند حركت حساب نشده به طرف سازمان ملل و محروميت از داشتن فعاليت هستهاي سوق دهد.
وي تصريح كرد: لذا اينگونه نبود كه اگر تعليق را نميپذيرفتيم يك فضاي روشن بين المللي پيش روي ما قرار گيرد و اين سوال پيش آيد كه چرا تعليق را پذيرفتيم؟ لذا سعي شده است در تعليقي كه پذيرفتهايم، در قالب قطعنامه شوراي حكام و داراي الزامات حقوقي نباشد و كاملا داوطلبانه باشد و در مقابلش امتيازي بگيريم.
دبير كميته سياست خارجي شورايعالي امنيت ملي ادامه داد: اينكه آژانس بين المللي انرژي اتمي بايد عمليات تعليق ما را تاييد كند، يك مسئله حقوقي است، چرا كه ما عضو معاهده NPT هستيم و اينگونه اقدامات طبق قوانين بايد بوسيله آژانس صورت گيرد و اگر ما اين امر را نميپذيرفتيم كسي آن را نميپذيرفت.
موسويان تصريح كرد: ما در تاريخ 22 نوامبر فعاليتهاي غنيسازي خود را تعليق ميكنيم و اولين قدمي كه ما در آن ميتوانيم اروپاييها را آزمايش كنيم، سه روز بعد و در اجلاس شوراي حكام در تاريخ 25 نوامبر است. ايران ظرف يك هفته اروپاييها را آزمايش ميكند تا ببينيم آيا اين پرونده كه بنا است در شوراي حكام روند عادي شدندش طي شود محقق ميشود يا نه؟ ما كه بنا نداريم فعاليتهاي غنيسازي خود را تعليق كنيم و ده سال بعد نتيجهاش را ببينم. ما پنج روز بعد نتيجه مذاكرات خود را ميبينيم. در ضمن بنا است كه مذاكرات توافقنامه تجاري ايران و اروپا بلافاصله شروع شود و اگر اين مذاكرات به شش ماه بعد موكول شد ما ميفهميم كه اروپاييها به تعهدات خود پايبند نيستند.
وي ادامه داد: همچنين بر اساس توافقنامه بنا است كه بلافاصله گروههاي كاري آغاز به كار كرده و ظرف سه ماه نتيجهاش را اعلام كنند، لذا اگر سه ماه بعد ما ديديم كه اروپاييها در زمينههايي چون سرمايهگذاري، تكنولوژيهاي مدرن، انرژي و حمل و نقل پيشنهادهاي سازندهاي ارائه نكردند، ما متوجه ميشويم كه آنها به تعهدات خود عمل نميكنند. در نتيجه در خصوص تضمينهاي ايران از اروپا كه دغدغه مهمي هم هست، ما اين امر را بصورت پلهاي چك ميكنيم و اين كاملا مشخص است.
اين مقام مسوول در پاسخ به اين سوال كه اگر ايران ظرف سه ماه به اين نتيجه رسيد كه اروپاييها به تعهدات خود عمل نميكنند، آيا فعاليتهاي غنيسازي خود را از سر خواهد گرفت؟ گفت: اگر اين اتفاق بيفتد نشان دهنده اين است كه سه كشور اروپايي موافقتنامه پاريس را نقض كرده و نظام بايد تصميم ديگري بگيرد. موافقت نامه پاريس تاكيد ميكند كه تضمين در مقابل تضمين. ما اين را مكتوب كرديم كه تضميني كه اروپاييها بايد به ما بدهند در زمينههايي چون همكاريهاي سياسي، اقتصادي، امنيتي، تكنولوژيكي و بالاخره هستهاي است.
موسويان تاكيد كرد: واقعا تهديد ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت در تاريخ اكتبر 2003 با اكتبر 2004 خيلي فرق ميكند. در اكتبر 2003 اتهام ايران 25 سال فعاليت مخفي، پنهانكاري و نقض معاهده NPT و در نهايت تلاش براي ساخت سلاح هستهاي بود، ما امروز ميتوانيم بگوييم كه 80 درصد دنيا در خصوص صلح آميز بودن فعاليت هاي هستهاي ايران در گذشته اطمينان پيدا كرده است و الان نگراني در مورد ايران در خصوص توانمندي چرخه سوخت است و ما اين نگراني را درك ميكنيم. بالاخره ايراني كه 25 سال در چالش و مقابله با غرب بوده است به توانمندي چرخه سوخت رسيده است و اين مسئله سادهاي نيست.
وي واكنش به اظهاراتي مبني بر اينكه البرادعي گزارش خود را دو پهلو ارائه كرده است، گفت: يكي از مقامات هستهاي ژاپن به ما ميگفت كه ژاپن 27 سال با آژانس مذاكره كرد تا متوجه شدند كه فعاليتهاي هستهاي صلح آميز است. ما روند رسيدگيهاي آژانس را در مورد همه كشورهاي عضو NPT مطالعه كرده و به اين نتيجه رسيدهايم كه تمامي اين گفتگوها چندين سال به طول انجاميده است. ما هيچ عضوي در NPT نداريم كه آژانس فعاليتهاي هستهاي آن را مورد رسيدگي قرار داده و ظرف چند ماه اعلام كرده باشد كه اين فعاليت صلح آميز است.
سخنگوي تيم مذاكره كننده هستهاي ايران در گفتگو با سه كشور اروپايي با تاكيد بر اينكه مهم عادي بودن وضعيت ايران است، گفت: ما اين را ميدانيم كه ظرف چند ماه آژانس نميتواند به صلحآميز بودن فعاليتهاي ايران پي ببرد، چرا كه اين كار چندين سال زمان نياز دارد. اما عادي شدن پرونده مهم است كه ما بايد اين موضوع را در اجلاس 25 نوامبر درك كنيم كه اگر چنين نشود، اولين قدمي خواهد بود كه ما به اروپاييها خواهيم گفت كه شما به توافقنامه پاريس عمل نكرديد.
موسويان ادامه داد: بايد واقعيت را به مردم گفت. من چند ماه پيش اعلام كردم كه چالش جديد ايران در خصوص غنيسازي به غرب آغاز شده است. امروز نه غرب در خصوص غنيسازي ايران اعتماد پيدا كرده است و نه ما تضميني به غرب دادهايم كه از حق خود در خصوص داشتن چرخه سوخت خواهيم گذشت. قبل از اجلاس پاريس هم به دفعات و رسما اعلام كرديم كه اگر بحث توقف فعاليتهاي غنيسازي باشد ما مذاكره نميكنيم.
وي خاطرنشان كرد: اگر بنا است كه ما درگيري و بحران نداشته و تعامل كنيم، ناچاريم كه يك آزمايشي را انجام دهيم. ايران واقعا سه ماه بعد به اين نتيجه ميرسد كه آيا ايران و اروپا ميتوانند راجع به مواردي در خصوص تضمينهاي جدي مطمئن شوند يا نه؟ اين چيزي نيست كه من بتوانم امروز قضاوت كنم. چرا كه ما متخصص هستهاي نيستيم. از اين به بعد بايد متخصصين هستهاي دو طرف با هم مذاكره كرده و به نتيجه برسند. ديگر ما براي مذاكره كردن نميرويم.
موسويان در پايان تاكيد كرد: البته ما اميدواريم و اعتقاد داريم كه ميشود مكانيزمهايي را توسط آژانس و نظارت آن براي اعتماد سازي پيدا كرد كه به دنيا اطمينان داد ، ايران چرخه سوخت دارد و هيچ زماني هم بمب اتم نخواهد داشت.
در ادامه اين نشست خبري محمود محمدي نايب ريس اول كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس نيز گفت: آقاي موسويان به نكته مثبتي اشاره كردند و آنهم اين است كه تاريخ 25 نوامبر زمان تشكيل جلسه شوراي حكام است، اولين آزمون براي اعتماد به اين امر است كه آيا اروپا به توافقات خود پايبند است و يا خير؟ منتهي من واقعا ميخواهم ببينم كه اين انعطاف اروپا به خاطر چه مسئلهاي است؟ اروپاييها به چه چيزي دست رسي پيدا كرده و به چه توفيقي دست يافتند.
سخنگوي تيم مذاكره كننده ايراني در مذاكرات هستهاي پاريس در پاسخ به اين ابهامات محمدي گفت: به صراحت اعلام ميكنم كه واقعا چيز محرمانهاي نيست. يك علت انعطاف اروپاييها بازرسيهاي مداوم يك سال اخير آژانس از فعاليت هاي هستهاي ما است كه موجب شد، وحشت اروپا از گذشته فعاليتهاي هستهاي ايران فروبريزد. يعني اروپاييها متوجه شدند كه ما در گذشته بمب هستهاي نساخته و انحرافي نداشتهايم. اين رفع نگراني از اروپا كار سختي بود. واقعا به كشور فشار آمد. اما ما بايد اين هزينه را براي اعتماد سازي پرداخت ميكرديم. نكته ديگر نيز اين است كه امريكاييها از ابتداي پرونده به دنبال درگيري با ايران بودند، اما اروپاييها با استفاده از تجربه تلخي كه از جنگ امريكا و عراق داشتند، اصلا نميخواهند كه امريكاييها بتوانند از اين قضيه استفاده كرده و يك بحران و درگيري جديد در منطقه با آثار بين المللي بوجود آورند. به هر حال ايران شريك اروپا است.
موسوي ادامه داد: امريكاييها همين امروز هم بر سياست يك جانبهگرايي خود تاكيد ميكنند و اين در حالي است كه اروپا، روسيه و چين نه به خاطر ايران بلكه به خاطر منافع خود با اين امر مخالف هستند. اين سه تلاش ميكنند تا از طرق تعامل با ايران يك بحراني را حل كرده تا به امريكاييها بگويند كه لازم نيست آدم براي هر مسئلهاي از حربه زور استفاده كند. در عين حالي كه اروپا به دنبال مسائل و منافع خود است، دلايل زيادي دارد كه از درگيري و مقابله استقبال نكند.
وي تاكيد كرد: به هر حال طرفهاي ايران مانند غير متعهدها واقعا از تدبير و سياست ايران راضي هستند. روسيه نيز همين نظر را دارد. رييس جمهوري اين كشور در ملاقاتي به آقاي دكتر روحاني گفت كه شما در مذاكرات هستهاي نبوغ سياسي به خرج داده و از بهانه دادن به دست امريكاييها براي ايجاد يك بحران جلوگيري كرديد. چين سر تا پا از سياست همكاري ايران تقدير ميكند. البته همه به ما ميگفتند كه مهم اين است كه شما با اروپاييها تفاهم كرده تا بتوانيم از شما حمايت كنيم. پس چرا نبايد اروپاييها از اين سياست حمايت كنند.
دبير كميته سياست خارجي شورايعالي امنيت ملي خاطر نشان كرد: آنچيزي كه ما به دنبال آن هستيم اين است كه ضمن اينكه به دنبال اعتماد سازي با اروپا و عادي سازي پرونده خود هستيم، ميخواهيم كه توان هستهاي خود را حفظ كنيم. ما نميخواهيم با يك بي تدبيري باعث شويم كه توان هستهاي ايران يا در شوراي امنيت و يا حمله نظامي از بين برود، چرا كه اين سرمايه، سرمايهاي نيست كه آسان بدست آمده و ما بخواهيم ظرف دو ماه با چند بي تدبيري آن را از دست بدهيم. علاوه بر همه اينها ما ميخواهيم يك تحرك و تحول جديد در روابط ايران با اروپا و جامعه جهاني به وجود آوريم. البته نميگويم كه اين مهم صد در صد محقق خواهد شد ولي ميگويم كه راه دوري تا رسيدن به اين هدف نداريم، چرا كه معتقدم كه ايران آنقدر ظرفيت دارد كه سه ماه را تحمل كند.
موسويان در ادامه به چگونگي روند مذاكره با اروپاييها اشاره كرد و گفت: پس از بازگشت تيم مذاكره كننده از پاريس مسائلي در مطبوعات مطرح شد. ولي واقعيت قضيه اين بود كه تمام دستگاههاي مسوول كشور اين توافق نامه را به دقت از لحاظ سياسي و حقوقي بررسي كردند. اينگونه نبود كه ما يكشنبه از پاريس برگشته و صبح دوشنبه بگوييم كه با پيش نويس توافقنامه موافق هستيم. چرا كه اين پيش نويس در دستگاههاي مختلف و از ابعاد مختلف بررسي شده و نمايندگان اين دستگاهها به شوراي امنيت آمده و شبهات را مطرح ميكردند. ما نيز ميبايست به آنها توضيح ميداديم و در مواقعي نيز بايد مجددا با اروپاييها مذاكره ميكرديم. اين گفتگوها طبيعتا چند روز به طول انجاميد كه به نظر من براي كاري به اين بزرگي زمان كوتاهي است، اما ايران توانست كمتر از يك هفته تمام بررسيها را در دستگاههاي مختلف انجام دهد.
وي اظهار داشت: همين بسته شدن پرونده ايران يك مسئله است. اصلا بسته شدن پرونده از لحاظ حقوقي و فني به اين معني نيست كه مدير كل آژانس بگويد تمام فعاليتهاي هستهاي ايران براي ابد صلح آميز است و پرونده بسته ميشود. اين موضوع روالي دارد كه مهمترين آن سير عادي شدن پرونده بود. لذا ما با تحقيقاتي كه انجام داديم به اين نتيجه رسيديم كه همين كه از دستور كار آژانس خارج شويم و ابهامات باقي مانده را در قالب پادمانها و پروتكل مطرح شد، از لحاظ حقوقي يعني عادي شدن پرونده هستهاي ايران. البته شايد در ابتدا تصور من نيز اين بود كه پرونده هستهاي كشور را قبول اجراي پروتكل الحاقي و همچنين صدور يك بيانيه در تهران به سر انجام رسانده و در اجلاس بعدي آژانس پرونده ما بسته ميشود. اما يك مقدار كه به جلوتر رفتيم به اين نتيجه رسيديم كه اينگونه نيست و خيلي از كشورها چندين سال پرونده انها در جريان است.
اين مقام مسوول گفت: توقع داريم كه در اجلاس شوراي حكام نتيجه توافق خود با اروپاييها را ببينيم. ما هرگز نمينشينيم كه دهها جلسه شوراي حكام به همين صورت ادامه مييابد. البته يك حرفي اين سه كشور اروپايي دارند كه حرف حقي است و ميگويند كه ما سه كشور هستيم و نهايتا از ديدگاه اتحاديه اروپا حرف ميزنيم، ما كه 35 كشور نيستم. ژاپن غير متعهدها، روسيه و امريكا مستقل هستند. البته ما ميدانيم كه غير متعهدها، روسيه و چين با ما همراه هستند و اعلام كردهاند كه اگر ما با اروپاييها توافق كنيم از ما حمايت ميكنند. البته ما ميدانيم كه اروپاييها با امريكاييها با يكديگر مشكل خواهند و اين موضوعي است كه بايد ميان خود حل كنند. ولي قائدتا اكثريت را ما با خود داريم.
موسويان ادامه داد: الان ما همه مراحل را زمان بندي شده و پلهاي تعريف كردهايم و در طول اين مسير اروپاييها را چك ميكنيم و اگر ببينيم كه همه اينها بلوف و تو خالي بوده طبيعتا نظام تصميم ديگري ميگيرد.
همچنين محمدي در بخشهايي از اين نشست خبري با اشاره به تلاش ديپلماتهاي ايراني در مذاكرات پاريس و دسترسي به توافقهاي مناسب، گفت: اروپاييها در گذشته اعتمادسازي ايران را با اقدامات مثبت پاسخ ندادند و اين همچنان جاي سوال و ابهام است.
نايب رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي با بيان اينكه در نحوه توافقهاي انجام شده نيز جاي ابهام وجود دارد گفت: در مواردي كه براي كشورمان الزامي تعيين شده است به طور دقيق وارد اجزا شدهاند، اما در مورد تكاليف خود و حقانيت ايران كليگويي شده است، زيرا استفاده صلحآميز موسع و قابل تفسير است و در صورت نياز ميتوانند به هر طريقي كه بخواهند تفسير كنند.
محمدي گفت: در اين مذاكرات در مورد استفاده كشورمان از چرخه سوخت اشارهاي نشده است و تعهد ايران براي تعليق تا زمان دستيابي به توافق از نكات ابهام آميز مذاكرات پاريس است.
وي حضور اتحاديه اروپا در مذاكرات ايران و سه كشور اروپايي و به رسميت شناختن حقانيت ايران در استفاده صلحآميز از انرژي هستهاي را دستاورد مثبت هيات ايراني برشمرد و گفت: جمهوري اسلامي ايران داوطلبانه اقدامات علمي و مثبتي را براي اعتمادسازي برداشته است، اما طرف مقابل اقدام مثبتي انجام نداده است.
نايب رئيس كميسيون سياسي خارجي و امنيت اظهارات مسئولان آژانس بينالمللي انرژي اتمي را دو پهلو دانست و گفت: البرادعي از طرفي اعلام ميكند هيچ مدركي مبني بر انحراف فعاليتهاي هستهاي ايران وجود ندارد،اما در اظهاراتي ديگر ميگويد آژانس نميتواند وجود فعاليتهاي پنهان ايران را منتفي بداند، بنابراين در مقابل تعهداتي كه از ايران ميگيرند بايد تضمينهايي نيز بدهند.
وي در پايان خاطرنشان كرد: مجلس شواري اسلامي با اكثريت نمايندگان طرح دستيابي ايران به فن آوري صلحآميز هستهاي را تصويب كردند. همچنين مجلس اين فرصت را دارد كه اگر اروپاييها به توافقات انجام شده بطور دقيق عمل نكنند، در باره تصويب پروتكل الحاقي تصميم خواهد گرفت. مجلس شوراي اسلامي اين انتظار را دارد كه اروپا هم در روابط و هم در تعهدات خود بهتر عمل كند.
اين نماينده مجلس در ادامه از تلاشهاي تيم مذاكره كننده هستهاي ايران تقدير و تشكر كرد و گفت: ما نتايج مثبت و عبور از يك بحران را در اين مذاكرات بخوبي مشاهده ميكنيم و نميتوانيم آن را انكار كنيم.
انتهاي پيام/
13:56 - 26 آبان 1383