به بهانه کالابرگ میدیم چه بلاهایی که سر مردم نیاوردند
ارز ترجیحی برنج؛ از رانت ۶۲۰ میلیون دلاری تا نرخ سهبرابری در بازار
تخصیص ۶۲۰ میلیون دلار ارز ترجیحی به برنج، با هدف قیمت ۵۰-۷۰ هزار تومانی، به رانت و فروش سه برابری در بازار منجر شد؛ حذف هفته گذشته این ارز توسط دولت، با عرضه رقابتی در تالار دوم بورس و تزریق مابهالتفاوت به کالابرگها، گام تازهای برای ثبات بازار است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس، طبق آمار رسمی بانک مرکزی، از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا کنون، ۶۲۰ میلیون دلار ارز ترجیحی با نرخ ۲۸۵۰۰ تومان به واردکنندگان برنج خارجی (عمدتاً هندی و پاکستانی) تخصیص یافته است، هدف این سیاست، تأمین برنج ارزان برای مصرفکننده بود تا هر کیلوگرم برنج با هزینهای حدود ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان به دست مردم برسد.این ارز ترجیحی، بخشی از برنامه دولت برای حمایت از اقشار کمدرآمد در برابر تورم خوراکیها بود، اما در عمل، رانت و واسطهگری گسترده، این هدف را ناکام گذاشت. واردکنندگان با دریافت ارز ارزان، برنج را در بازار آزاد با قیمتی تا ۳ برابر نرخ هدف (حدود ۱۵۰ تا ۲۱۰ هزار تومان به ازای هر کیلو) عرضه کردند. این ناکارآمدی، نه تنها بودجه دولتی را هدر داد، بلکه فشار مضاعفی بر سبد معیشتی خانوارها وارد کرد، به ویژه در حالی که قیمت برنج در بازارهای جهانی ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش یافته و هر تن برنج خام هندی به حدود ۴۵۰ دلار رسیده است.
این سیاست ارزی، ادامه رویکرد ارز ۴۲۰۰ تومانی پیشین بود که از سال ۱۴۰۱ حذف شد، اما برای برنج تا هفته گذشته (۱۴ آذر ۱۴۰۴) ادامه یافت. واردکنندگان با سوءاستفاده از تفاوت نرخ ارز ترجیحی و نیمایی (حدود ۷۰ هزار تومان)، برنج را به جای توزیع در شبکههای حمایتی، به بازار سیاه هدایت میکردند.گزارشهای میدانی فارس نشان میدهد که در بازارهای تهران، اصفهان و مشهد، قیمت برنج خارجی پاکستانی از ۹۰ هزار تومان در ابتدای سال به ۱۸۰ هزار تومان رسید، در حالی که هزینه تمامشده با ارز ترجیحی نباید بیش از ۶۰ هزار تومان بود. این اختلاف، رانت میلیاردی ایجاد کرد و واردکنندگان را به سمت قاچاق معکوس (صادرات غیررسمی به کشورهای همسایه) سوق داد.کارشناسان اقتصادی مانند دکتر محمدحسین ادیب، این پدیده را "رانت ارزی ساختاری" مینامند که بدون نظارت دقیق، هرگز قیمت را کنترل نمیکند. علاوه بر این، کاهش ۳۰-۴۰ درصدی قیمت جهانی برنج (به دلیل برداشت موفق در هند و تایلند)، فرصت طلایی برای واردات ارزان بود، اما رانت داخلی آن را به فرصت از دست رفته تبدیل کرد و تورم خوراکیها را به بالای ۴۵ درصد رساند.
هفته گذشته، دولت در جلسه هیئت وزیران، ارز ۲۸۵۰۰ تومانی برنج را حذف کرد و نرخ نیمایی (حدود ۷۰ هزار تومان) را جایگزین نمود. غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، در حاشیه جلسه گفت: "حذف ارز ترجیحی، رانت را ریشهکن میکند و با عرضه در تالار دوم بورس کالا، رقابت واردکنندگان افزایش مییابد؛ این رقابت، محصولات کیفیتر و ارزانتری را به بازار میآورد و قیمت را ۱۵-۲۰ درصد کاهش میدهد." طبق این طرح، واردکنندگان باید برنج را از طریق بورس کالا عرضه کنند، جایی که شفافیت معاملات و رقابت، واسطهها را حذف میکند. دولت مابهالتفاوت نرخ ارز (۵۰-۷۰ هزار تومان به ازای هر کیلو) را به صورت یارانه مستقیم از طریق کالابرگ الکترونیکی به دهکهای پایین جامعه اختصاص میدهد. این یارانه، معادل ۲۰۰-۳۰۰ هزار تومان ماهانه برای هر خانوار است و از اپلیکیشنهای دیجیتال توزیع میشود.با این حال، منتقدان مانند اتاق بازرگانی ایران هشدار میدهند که بدون نظارت بر واردات ۱.۲ میلیون تنی برنج خارجی، افزایش موقت قیمت ممکن است رخ دهد. تولید برنج داخلی (۳.۵ میلیون تن در سال جاری) میتواند بخشی از تقاضا را پوشش دهد، اما وابستگی ۳۰ درصدی به واردات، همچنان چالش است. حذف ارز ترجیحی، گام مثبتی برای شفافیت است، اما موفقیت آن به اجرای دقیق توزیع یارانه بستگی دارد. در شرایطی که تورم کلی اقتصاد ۴۰ درصد است، این تصمیم میتواند الگویی برای سایر کالاهای اساسی باشد، اما شکست آن، بحران معیشتی جدیدی ایجاد خواهد کرد. کارشناسان پیشنهاد میکنند دولت با تشویق تولید داخلی و کنترل مرزها، از تکرار تجربیات تلخ گذشته جلوگیری کند. #حذف_ارز_ترجیحی #برنج_ارزان #بانک_مرکزی #وزارت_جهاد_کشاورزی #تورم_خوراکی #بورس_کالا
19:06 - 26 آذر 1404
21 پاسخ
@Shahabag26 آذر 1404در پاسخ بهکالابرگ کالابرگخانواده من الان باید دهک ۶ یا ۷ باشه اما شده دهک ۹نمیدونم چرا
@GOLGOL26 آذر 1404در پاسخ بهتکلیف آنهایی که ارز ترجیحی را خورده و برده اند و گرانفروشی کرده اند، چه می شود؟ مردم انتظار دارند که از بیت المال حفاظت شود و دست مفتخورها نیفتد.
@Koorosh26 آذر 1404در پاسخ بهنظر نامحبوب ولی حق:ارز ترجیحی تقریبا در تمام موارد موجب رانت و تضییع حقوق مردم و اتلاف بیتالمال میشه. باید در تمام موارد حذف بشه و فقط برای داروهای خاص و مهم و برخی اقلام ضروری کشور و فقط توسط دولت استفاده بشه.
@user170910007731942778026 آذر 1404در پاسخ بهآره با ۱۲۰ تومنی که به کالابرگ اضافه کردن همه مشکلاتمون حل شد واقعا چقدر به فکر مردمن
@Mehdihassani26 آذر 1404در پاسخ بهدشمن خارجی و میشناسیم و قاطع و مقتدر جلوش ایستادیم اینکه نمیشناسیم و سالهاست جولان می دهند دشمنان داخلی هستند که در لباس مسلمانی به اسلام خدمت خون ملت و تو شیشه کردند انشالله سود و منفعت عاید شده از این رانت و احتکار هزینه دوا دکتر و درمان شود
@Ghreza26 آذر 1404در پاسخ به.احترام به شعور مردم!سرمایه گذاران سیاسی دولت، اخلاق برزخی پیدا کرده اند. زنگ حساب و نوبت ارائه کارنامه است و دیگر نمی شود انشا خواند.بنابراین، مثل شاگرد های تنبل/ مسئولیت ناپذیر، وارد فاز بهانه جویی/ فرافکنی شده اند. از جمله حمله تکراری به سعید جلیلی.روزنامه هم میهن (متعلق به سیّاس آبرومندی به…نمایش بیشتر
@Ghreza26 آذر 1404در پاسخ بهپيامبر گرامى اسلام صلي الله عليه و آله فرموده است:«الجالبُ اِلى سُوقِنا كَالمجاهِدِ فى سَبيلِ اللّه ِ وَالمُحتَكِرُ فى سُوقِنا كَالْمُلحِدِ فِى كِتابِ اللّه ِ»حديث يعنى آنكه به بازار ما چيزى وارد كند مانند آن كسى است كه در راه خدا جهاد مى كند و آن كه در بازار ما احتكار كند مانند كسى است كه در كتا…نمایش بیشتر
@Ghreza26 آذر 1404رانت اصلی اینجاست،ظاهرٱ صلاح نیست برخورد شود !ــــــــــــــــــاز مجموع ۳۳.۷ میلیارد دلار صادراتی که توسط افراد حقیقی و حقوقی(فقط یکبار آنهم عمدتا با کارتهای یکبار مصرف انجام شده)، بیش از ۹۳ درصد از ارزها برنگشته است!وزارت صمت و اتاق بازرگانی چه پاسخی برای این معما دارند؟_این ارزها عمدتا در …نمایش بیشتر
@user170910007370440250026 آذر 1404در پاسخ بهاگر نظارت کافی بر مسیر تخصیص ارز و واردات برنج از ابتدا تا انتها وجود داشته باشد جلوی سواستفاده گرفته میشود. چرا اسامی متخلفین اعلام نمیشه ؟ چه برخوردی با آنها صورت گرفته ؟ چرا دولت آنقدر ساده با این موضوع برخورد میکند. شاید هم عمدا دنبال بهانه ای برای حذف ارز ترجیحی و جا انداختن گرانی برنج بودند.
@user170910056446426277826 آذر 1404در پاسخ بهبراثروجودشرایط خاص ارزترجیهی در برخی کشورها هم استفاده میشه و اجناس با قیمت مناسب دست مردم میرسه ولی درکشورمااین دولت باایجادسازوکارنامناسب عملا خودش شرایط رانتخواری رافراهم می کند.مثلادرموضوع همین برنج توزیع رافقط به چند فروشگاه زنجیره ای که حداکثر۱۵درصدبازار دستشان است میسپاردوبااینکه باچندطرف
@Ghreza26 آذر 1404در پاسخ بهمصاحبه تبلیغاتی ظریف ۱۲ اردیبهشت ۹۶: مردم یادشان نرفته وقتی مراجعه میکردید فروشگاه خرید بکنید، فروشنده میگفت این قیمتی که میدهم برای یک ساعت دیگر است، اگر فردا صبح آمدی معلوم نیست با این قیمت باشد. فردا صبح هم میرفتید میگفتند اصلا نمیفروشیم.🔴 پینوشت:جناب ظریف، اینروزها نقد و نظری نسبت به…نمایش بیشتر۲ MB
@user170910004846368922326 آذر 1404در پاسخ بهبدبختانه دولت نمی تواندبرچندواردکننده عمده برنج نظازت درستی داشته باشد . نهایتا تصمیم اشتباهی می گیردکه تنها دلخوشی سفره های محرومان یعنی برنج به یک آرزوبرای اقشارکم درآمدجامعه بدل می شود .
@user170910056446426277826 آذر 1404در پاسخ بهبیشترطرف نیست ولی عمداهیج نظارتی اعمال نمیکندورانت ایجاد میکنددرموضوع خوراک دام وطیورکه زمان رئیسی بازارگاه بصورت کنترل شده توزیع را بصورت طبیعی انجام میدادباآمدن پزشکیان عمداباتغییرات دربازارگاه وایجادواسط درآن شرایط دلالی فراهم وکالایی که باتامین ارز۲۸تومن برای واردکننده تامین شدچندبرابرفروخته شد
@Mosaviiiiiiii26 آذر 1404در پاسخ بهدستشون درد نکنه چقدر احساس عدالت در اقتصاد جامعه بیشتر شد! رانت کذایی حذف شد ولی بجای کمک به منابع ارزی، قیمت ارز ظرف دو هفته منفجر شد. آقای فارس یه حساب و کتاب دیگه بکن چون با نرخ جدید دلار، باز هم مردم بدهکار دولت شدند و آقایون باید مجددا برای حذف "رانت" #گرون کنند.
@user170910004846368922326 آذر 1404در پاسخ بهاقتصاددان های دولت محترم که همش دم ازارز تک نرخی وبازارآزاد می زنید آیا یادتون رفته این ملت توسط شیطان بزرگ وکل نظام استکباردرتحریم حداکثری است ونظرات شما برای بازارهای آزادسرمایه داری تدوین شده است .