۳ برادر پشتپرده هدیه بزرگترین ساعت خاورمیانه به یزد
نصب بزرگترین ساعت خاورمیانه در مسجد جامع یزد توسط سه برادر خیر یزدی مقیم بمبئی هندوستان، با هزینهای معادل ۱۵۰ هزار ریال (به پول آن زمان) این اثر را در زادگاهشان ماندگار ساخت.
به گزارش خبرگزاری فارس از یزد، سندی تاریخی از دوران پهلوی اول موجود است که جزئیات جالبی از نصب بزرگترین ساعت خاورمیانه در شهر میراث جهانی یزد را نشان میدهد.این سند تاریخی شامل تصاویر «حاج سید روحالله طاهری زاده»، «حاج محمدحسین گولارزادهو»، «حاج میرزا علی عمادی» ، سه برادر یزدی مقیم بمبئی هندوستان است که توضیحات پیرامون آن نشان میدهد با همت خود هزینه ساخت و نصب این ساعت تاریخی را تقبل کردند.ابتدا قرار بود ساعت در حیاط مسجد جامع کبیر یزد نصب شود که به علت مخالفت باستانشناسی با هرگونه دخل و تصرف در صحن مسجد، از این رو ساعت تا زمان مکانیابی جدید در انبار مسجد نگهداری میشود و بعد از مشورتهای فراوان و بررسیهای میدانی و جانمایی تصمیم گرفته میشود برج ساعتی در نزدیکی و روبروی مسجد جامع بنا شود.
ساعتی با مشخصات فنی خیرهکننده
بر اساس این سند تاریخی و به گفته مرتضی وزیری آغاز ساخت این ساعت با مشخصات فنی خیرهکننده در سال ۱۳۳۸ خورشیدی شروع و کاشیکاری، تکمیل و نصب نهایی آن تا سال ۱۳۴۱ طول میکشد که این سازه در نوع خود کمنظیر به شمار میرود. صفحه این ساعت با ابعادی به مساحت ۲.۵ در ۲.۵ متر طراحی شده که در زمان خود از بزرگترین صفحات ساعت در منطقه خاورمیانه بوده است.از نظر وزن و استحکام، زنگ این ساعت ۴۰۰ کیلوگرم وزن دارد که نشاندهنده قدرت و دوام بالای آن است. چکش ساعت نیز با وزن ۸۰ کیلوگرم، توانایی به صدا درآوردن زنگ را با صدایی رسا و بلند داشته است، بهطوری که صدای آن به تمام شهر میراث جهانی یزد میرسیده است.وزن کلی این سازه عظیم به همراه چارچوب نگهدارنده، حدود ۲ تن برآورد شده است که نشاندهنده مهندسی دقیق و استحکام بالای برج ساعت است. این ساعت که در کشور آلمان و با استانداردهای فنی پیشرفته آن دوران ساخته شده، در مسجد جامع کبیر یزد نصب و بهعنوان یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی و فنی شهر یزد بهیادگارمانده است.
میراثی که هنوز بر مدار زمان پابرجاست
باید در نظر داشت، در کتاب جامع مفیدی ساخت بنای مرتبط با این ساعت را بهعنوان اولین ساعت شهری به ابوبکر ساعتساز یزدی نسبت میدهد که در سال ۷۲۵ هجری قمری آن را در مدرسه رُکنیه قدیم نصب کرد.میگویند برج ساعت بسیار دیدنیتر و قدیمیتر از میدان بیگ بن و کاشیکاریها، تزییناتِ آجری و طاقنماهای آن بسیار چشمنواز است و ۴ ساعت سفیدرنگ نیز در چهار طرف این برج نصب شده است. قدمت این بنای زیبا به دوران قاجار باز میگردد.این برج ساعت که در میدان وقتالساعت یزد (ابتدای خیابان مهدی و در تقاطع با خیابان امام خمینی فعلی) قرار دارد، بهعنوان اولین ساعت شهری ایران شناخته میشود و در سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.بر اساس گزارشهای تاریخی و روایتهای مردمی، صدای زنگ این ساعت در زمان فعالیت خود به تمام شهر یزد میرسید و برج آن در ارتفاع ۱۸ متری ساخته شده است؛ ارتفاعی که طبق اسناد، طراحی اولیه آن ۴۰ متر بود اما به دلیل ملاحظات صوتی کاهش یافت.
الگویی از نیکوکاری ایرانیان خارج از کشور
این سند تاریخی که از سوی مرکز اسناد و کتابخانه ملی استان یزد ارائه شده نمونهای درخشان از توجه ایرانیان مقیم خارج از کشور به شهر و زادگاهشان با محوریت ایران است؛ سه برادر یزدی که در بمبئی هندوستان به تجارت مشغول بودند، با اهدای این ساعت، نام خود را در تاریخ و فرهنگ مردمی یزد جاودانه کردند.
17:00 - 8 خرداد 1405
