مردی که جنگ را زندگی کرد
سردار شهید محمد پاکپور با چهار دهه حضور مستمر در جبهههای نبرد، قرارگاههای عملیاتی و مرزهای ناامن کشور، به یکی از اثرگذارترین فرماندهان میدانی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد؛ فرماندهای که از روزهای دفاع مقدس تا فرماندهی کل سپاه، همواره در خط مقدم سختترین مأموریتهای امنیتی و نظامی حضور داشت.
خبرگزاری فارس ـ کرمان: بعضی فرماندهان را از پشت تریبونها میشناسند؛ بعضی را از روی نقشههای عملیات. اما بعضی دیگر را باید در غبار جادههای مرزی، در ارتفاعات سرد شمالغرب، در بیابانهای جنوبشرق و در سنگرهای خط مقدم جستوجو کرد.سردار شهید محمد پاکپور از همین جنس بود.نامش کمتر از برخی فرماندهان در رسانهها تکرار شد، اما رد پایش در بسیاری از حساسترین مأموریتهای امنیتی و دفاعی چهار دهه اخیر دیده میشود. فرماندهای که بیشتر عمر خود را دور از دوربینها گذراند و ترجیح داد به جای سخن گفتن از میدان، در متن میدان بماند.
از اراک تا جبهههای آتش
سال ۱۳۴۰ در اراک متولد شد. هنوز انقلاب اسلامی به پیروزی نرسیده بود که فضای مبارزه و فعالیتهای انقلابی او را با جریان تحولات کشور همراه کرد.با آغاز غائله کردستان به سپاه پاسداران پیوست و خیلی زود خود را در میان ناامنترین مناطق کشور یافت. آن روزها ایران هنوز درگیر تثبیت انقلاب بود و پاکپور جوان، نخستین تجربههای فرماندهی و نبرد را در همان ارتفاعات غرب کشور به دست آورد.چند ماه بعد، جنگ تحمیلی آغاز شد. جنگی که سرنوشت یک نسل را تغییر داد.
مردی که جنگ را زندگی کرد
در سالهای دفاع مقدس، فرماندهی یگانهای زرهی سپاه را برعهده گرفت و در عملیاتهای متعددی حضور یافت. فرماندهی لشکر ۸ نجف اشرف و لشکر ۳۱ عاشورا، دو یگان نامدار و خطشکن جبههها، بخشی از مسوولیتهای او در آن سالها بود.او از آن فرماندهانی نبود که نقشه عملیات را از دور دنبال کنند. بارها مجروح شد، بارها در خط مقدم حضور یافت و بارها تا آستانه شهادت پیش رفت.یکی از همرزمانش بعدها درباره او گفت: «وقتی نیروها جلو میرفتند، پاکپور معمولاً از همه جلوتر بود. بعضی وقتها مجبور میشدیم دنبالش بگردیم؛ چون به جای قرارگاه، وسط نیروها پیدایش میکردیم.»همین روحیه باعث شد میان رزمندگان، بیشتر از آنکه یک فرمانده باشد، یک همرزم شناخته شود.
امنیتی که در مرزها ساخته شد
پس از پایان جنگ، بسیاری تصور میکردند مأموریت فرماندهان جنگ نیز تمام شده است.اما برای سردار پاکپور، مأموریت تازه آغاز شده بود.او در مسوولیتهایی همچون معاون عملیات سپاه، فرمانده قرارگاه نصرت، فرمانده قرارگاه قدس و مسوولیتهای مختلف عملیاتی، سالها درگیر تأمین امنیت مرزهای کشور شد.جنوب شرق ایران در آن سالها با تهدید گروهکهای مسلح، قاچاقچیان سازمانیافته و ناامنیهای مرزی مواجه بود.سردار پاکپور از جمله فرماندهانی بود که بخش مهمی از عمر خود را صرف تثبیت امنیت در این مناطق کرد.او اعتقاد داشت، امنیت را نمیتوان از پشت میز مدیریت کرد؛ باید آن را در میدان ساخت.به همین دلیل بارها شخصاً از مناطق مرزی بازدید میکرد و در کنار نیروها حضور مییافت.
طولانیترین فرماندهی نیروی زمینی سپاه
سال ۱۳۸۸ نقطه عطف زندگی او بود. با حکم فرمانده کل سپاه، به فرماندهی نیروی زمینی سپاه منصوب شد؛ مسوولیتی که ۱۶ سال ادامه یافت و او را به طولانیترین فرمانده این نیرو تبدیل کرد. در دوران فرماندهی او، نیروی زمینی سپاه دچار تحولی اساسی شد. یگانهای واکنش سریع توسعه یافتند. توان پهپادی گسترش پیدا کرد. سامانههای اطلاعاتی و عملیاتی بهروزرسانی شدند.و ساختار سنتی نیروی زمینی به نیرویی چابکتر و متناسب با تهدیدهای جدید تبدیل شد.کارشناسان نظامی معتقدند، بخش مهمی از آمادگی امروز نیروی زمینی سپاه، محصول همان تحولاتی است که در دوره فرماندهی سردار پاکپور شکل گرفت.
روزی که مجلس هدف حمله قرار گرفت
خرداد ۱۳۹۶، تهران یکی از تلخترین روزهای امنیتی خود را تجربه کرد. تروریستها به مجلس شورای اسلامی حمله کردند.در همان ساعات اولیه، سردار پاکپور شخصاً در روند فرماندهی عملیات مقابله با تروریستها حضور یافت.برای او تفاوتی نداشت که مأموریت در ارتفاعات مرزی باشد یا در قلب پایتخت. همیشه یک اصل را تکرار میکرد: «فرمانده باید در سختترین نقطه بحران حضور داشته باشد.»همین نگاه بود که او را به یکی از شناختهشدهترین فرماندهان میدانی کشور تبدیل کرد.
استاد دانشگاهی که هنوز بوی خاکریز میداد
در کنار فعالیتهای نظامی، مسیر علمی خود را نیز ادامه داد.کارشناسی ارشد جغرافیا را در دانشگاه تهران گذراند و سپس دکترای جغرافیای سیاسی را از دانشگاه تربیت مدرس دریافت کرد.اما حتی در کلاس درس نیز از میدان فاصله نگرفت. یکی از شاگردانش نقل میکند: «وقتی درباره امنیت مرزها صحبت میکرد، فقط تئوری درس نمیداد. از شبهایی میگفت که خودش در همان مرزها حضور داشت. کلاس درس ناگهان تبدیل به صحنه واقعی عملیات میشد.»
فرماندهی کل سپاه؛ در میانه طوفان
پس از شهادت سردار حسین سلامی، رهبر انقلاب در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ با اعطای درجه سرلشکری، محمد پاکپور را به فرماندهی کل سپاه منصوب کردند. او در شرایطی این مسوولیت را پذیرفت که منطقه در یکی از پرتنشترین مقاطع خود قرار داشت. در نخستین پیام خود تأکید کرد که راه فرماندهان شهید ادامه خواهد یافت؛ جملهای که بعدها بارها تکرار شد.
آخرین پیام
سردار پاکپور در سالهای پایانی عمر بارها درباره آمادگی نیروهای مسلح سخن گفت. یکی از مشهورترین جملات او این بود: «آغاز جنگ با ایران، بازی با دم شیر است.»جملهای که به سرعت در رسانههای داخلی و خارجی بازتاب یافت و به یکی از شناختهشدهترین مواضع او تبدیل شد.
سحرگاه شهادت
سرانجام در حمله دشمن به تهران، سردار محمد پاکپور پس از بیش از چهار دهه حضور مستمر در میدانهای دفاع از کشور، به آرزوی دیرینه خود رسید و به مقام والای شهادت نائل شد.او در حالی رفت که هنوز لباس خدمت بر تن داشت. هنوز در میدان بود. هنوز فرماندهی میکرد و هنوز دغدغه امنیت ایران را داشت.
حرف آخر؛ مردی که مرزها را تنها نگذاشت
بعضی فرماندهان با یک عملیات شناخته میشوند. بعضی با یک پیروزی. بعضی با یک سخنرانی.اما سردار محمد پاکپور را باید با یک عمر حضور در میدان شناخت. از کردستان تا خوزستان. از سومار تا سیستان. از قرارگاههای جنگ تا اتاق فرماندهی سپاه. او هیچوقت از خط مقدم فاصله نگرفت.شاید به همین دلیل است که نامش بیش از آنکه یادآور یک درجه نظامی باشد، یادآور یک صفت است: فرماندهای که هرجا خطر بود، خودش زودتر از همه رسیده بود.
معمار بازدارندگی ایران
سردار حسین سلامی با ایفای نقش محوری در توسعه توان موشکی و پهبادی و تثبیت راهبرد بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران، به یکی از اثرگذارترین فرماندهان نظامی کشور در چهار دهه اخیر تبدیل شد؛ فرماندهای که از جبهههای دفاع مقدس تا عالیترین سطوح فرماندهی، در شکلگیری ساختار قدرت دفاعی ایران نقشآفرین بود.نمایش گزارش
از سنگرهای خاکی تا معمار اقتدار ایران
از روزهای آتش و خون دفاع مقدس تا عالیترین سطوح فرماندهی نیروهای مسلح، سردار محمد باقری در خط مقدم طراحی امنیت ایران ایستاد؛ فرماندهای که دشمن پیش از رویارویی با سلاحش، از اندیشه و تدبیرش هراس داشت و سرانجام در مسیر دفاع از میهن به کاروان شهیدان پیوست.نمایش گزارش
مردی که آسمان را به خط مقدم ایران تبدیل کرد
برخی فرماندهان فقط موشک نمیسازند؛ «جرأتِ شلیک» را به یک ملت یاد میدهند. سردار شهید امیرعلی حاجیزاده از همان مردها بود؛ فرماندهای که از دل خاکریزهای جنگ تحمیلی برخاست و کاری کرد که نام ایران، در اتاقهای جنگ دنیا با «بازدارندگی» معنا شود.نمایش گزارش
12:53 - 12 خرداد 1405
