اعتکاف، سفری به عمق دل برای به آغوش کشیدن «الله»
ایام اعتکاف، فرصتی برای پرواز دلها به سوی آسمان، غوطهور شدن در دریای عبودیت الهی، شستن زنگارهای زندگی و یافتن آرامش در آغوش بیکران خداوند است، جایی که طهارت روح و تجدید عهد با خالق، به معنای واقعی کلمه، آغاز میشود.
خبرگزاری فارس ـ کرمان: در هیاهوی بیوقفهی روزگار، که هر لحظه در پیچ و تاب آن، انسان غرق در دنیای تکراری خود میشود، خلوتی که در آن تنها خداوند حاضر باشد، همچون نشانهای از آرامش و رهایی است. خلوتی برای دلدر اعتکاف، تمامی وابستگیهای دنیوی رنگ میبازند و انسان در دل مسجد، در فضای عطرآگین عبادت، به سکوت مینشیند، گویی زمان برای او متوقف میشود. آنگاه که از تمام دغدغهها فاصله میگیرد، تنها صدای قلبش است که در تبوتاب، نام پروردگار را زمزمه میکند.این لحظات مقدس، لحظاتی هستند که در آن، انسان میتواند از قید و بند روزمرگیها رها شود و در دل شبهای تار، با پروردگار خود خلوت کند. در این خلوت، نمیتوان از شکوه خداوند سخن گفت؛ چرا که حضور او را نمیتوان در قالب کلمات گنجاند. تنها باید سکوت کرد و در این سکوت، تمام پرسشها و تردیدها را از دل زدود، تا آنچه که برای سالها در جست و جوی آن بودهایم را در آغوش پر مهر او بیابیم.
گذشتن از خود برای یافتن یاردر این لحظات نورانی، انسان از خود میگذرد و آنچه که در اعماق وجودش بوده، آشکار میشود. دیگر نه آنکه در کثرت کارهای روزانه گم شده بود؛ بلکه همانکه در عمق دلش احساس میکند که به کجا میرود، در حال مکاشفهای است که تنها در حضور خداوند امکانپذیر است. در این فضا، انسان به حقیقت خود دست مییابد، به حقیقتی که نه در عالم ماده بلکه در عالم معنا باید جستوجو شود.اعتکاف راهی برای آزادی از اسارتهای یک عمر زندگیدر خلوت دل با خدا، دیگر هیچ چیزی جز حقیقت وجودی انسان معنا ندارد. در این جستوجو، نه به دنبال پاداشی دنیوی بلکه به دنبال تسکینی روحی است که تنها در درک رحمت بیپایان الهی پیدا میشود. آنگاه که در دل شب، تنها خداوند را در کنار خود مییابی، احساس میکنی که تمام شکوه و عظمت جهان در درون خود تجلی یافته است. اعتکاف، نه تنها فرصتی برای نزدیکی به خداوند است، بلکه دری است به سوی آزادی واقعی، آزادی از تمام اسارتهایی که انسان در طول زندگی خود ساخته است؛ و در این خلوت، این لحظات ناب و بیبدیل، انسان به شکوهمندی خداوند پی میبرد، و در کنار این آگاهی، به عظمت خود نیز آگاه میشود. در این سکوت پر از دعا، دیگر هیچ چیزی در دل انسان جز محبت و سرور باقی نمیماند؛ چرا که در این لحظات او به نهایت انس با پروردگار خود رسیده است.
گشتوگذاری در کوچه پس کوچه های درون و گشتن در دنیای «تو در تو»ی دل حجتالاسلام مصطفی اژدری کارشناس مذهبی و مدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد استان کرمان در گفتوگو با خبرنگار فارس، اعتکاف را روزهایی در خلوت خویش با خود بودن و به یاد خدا زیستن میداند و میگوید: اعتکاف گشتوگذاری است در کوچه پس کوچههای درون و گشتن در دنیای «تو در تو»ی دل و شناختن خود و مجاهده با نفس و انس با معبود، یا به بیانی دیگر اعتکاف بریدن از غیر و پیوستن به دوست برای دوباره برگشتن به جامعه با ره توشه درونسازی است. وی میافزاید: اعتکاف هجرتی درونی برای سیر در دنیای باطن و مروری بر نفسانیات خویش است تا گام تهذیب برداریم و گام بندگی برگیریم.
اهمیت اعتکاف در آموزه های دینیحجتالاسلام اژدری به روایتی از کلام معصومین در اهمیت اعتکاف مبنی بر «مَنْ اِعْتَکَفَ ایماناً وَاحْتِساباً غُفِرَ لَهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» اشاره میکند و بیان میدارد: هر کس از روی ایمان و حسابگری معتکف شود، گناهان گذشته او بخشیده می شود (کنز العمّال، ج ۸، ح ۲۴۰۰۷)آثار و برکات فردی و اجتماعی اعتکافاین کارشناس مذهبی، فرصت خلوت با خدا و در نهایت پاکی از گناهان را از بزرگترین ثمرات اعتکاف اعلام و تصریح میکند: از جمله برکات دیگر اعتکاف توفیق روزهداری در این سه روز است که از آداب اعتکاف به شمار میآید که دارای ثواب یکسال عبادت است. حجتالاسلام اژدری یادآور میشود: امام صادق علیهالسلام فرمودند: «کسی که ایام البیض از ماه رجب را روزه بگیرد، خداوند به ازای هر روز، ثواب روزهداری و شبزندهداری یک سال را برای او بنویسد، و در روز قیامت، در جایگاه ایمن شدگان از آتش دوزخ خواهد ایستاد.» وسائلالشیعه، ج ۷ ص ۳۵۷، ح ۲۲.این کارشناس مذهبی میگوید: در حوزه فردی برکات زیادی در این خلوت سه روزه میتوان بیان کرد از جمله دوری از مسائل دنیایی و انس به معنویات، فرصتی برای اندیشیدن، امید به توبه و دوری از عذاب وجدان گناهان، دوری از پراکندگی خیال و تمرکز درون و حس خوب آشتی با خدا و برکات دیگر؛ اما از جنبه اجتماعی هم اعتکاف برکاتی از جمله تمرین در جمع بودن و رعایت حقوق سایر معتکفان، مشارکت در برنامههای جمعی، دوری از جدل و بحثهای بیفایده و غیره دارد.
آداب و اعمال اعتکافحجتالاسلام اژدری میافزاید: اعتکاف بیشتر جنبه فردی دارد و هر کسی باید در خلوت خود با خدای خودش حرف بزند و آشتی کند؛ اما اعمال و دعاهایی که در اعتکاف وارد شده است، در این سه روز ایامالبیض میتوانند از مفاتیح ببینند مثلا معتکفان میتوانند اعمال ماه رجب و دعاهایی که در ماه رجب وارد شده را بخوانند و حالا به تناسب روز مثل روز ولادت امیرالمومنین زیارت امیرالمومنین را قرائت کنند و روز آخر هم که روز ۱۵ ماه رجب است اعمال امداوود را بجا آورند.
بیش از ۳۷۰ مسجد استان کرمان میزبان معتکفانمدیر مرکز رسیدگی به امور مساجد استان کرمان میگوید: امسال هم به لطف خدا و توجهی که مردم عزیز و جوانان و نوجوانان به بحث اعتکاف دارند، تاکنون بیش از ۳۷۰ مسجد در سطح استان کرمان برنامه اعتکاف را برگزار میکنند که از این تعداد ۳۲ مسجد در شهر کرمان است که ۱۸ مسجد برای بانوان، ۵ مسجد برای برادران، ۸ مسجد برای اعتکاف دانشآموزی و یک مسجد برای اعتکاف مادر دختری در نظر گرفته شده است.
بیش از ۶۰ درصد از معتکفان نوجوانان هستندوی یکی از نکات امیدبخش در این مراسم معنوی را حضور نوجوانان عنوان میکند و میافزاید: بیش از ۶۰ درصد عزیزانی که در استان کرمان ثبتنام کردهاند، از نوجوانان هستند و زیر سن ۱۷ سال سن دارند و این نشان از علاقه نسل جوان و نوجوان به این برنامه معنوی در سطح استان کرمان است. وی ابراز امیدواری میکند، مساجد که محوریت بحث اعتکاف را دارند در ادامه هم بتوانند برنامههای فرهنگی تربیتی خوبی برای این نوجوانان داشته باشند. حجتالاسلام اژدری تصریح میکند: آینده مساجد ما با حضور این نوجوانانی که طی ایام اعتکاف تاثیراتی در آنها بوجود آمده است، ان شاءالله پربرکتتر و پرشورتر از گذشته خواهد بود.
حرف آخر ...در آغوش لحظات نورانی اعتکاف، دل انسان همچون پرندهای آزاد به پرواز درمیآید و در فضایی ساکت و سرشار از آرامش غوطهور میگردد. این ایام، نه تنها فاصلهای از شلوغیهای دنیای مادی است؛ بلکه فرصتی است برای بازگشت به خود و رازگشایی از لایههای پنهان روح. اعتکاف، همچون دریچهای است به سوی عالم معنوی، جایی که انسان در کنار پروردگار خویش به خلوت میپردازد و در این سکوت عمیق، به درک تازهای از حقیقت هستی نائل میآید. این زمان مقدس، نه تنها دوری از مشغلههای روزمره است، بلکه نویدبخش پاکسازی دل از غبارهای دنیاست.
در این ساحت معنوی، انسان به یاد میآورد که سرچشمه آرامش و فلاح در کجاست و به کدام سو باید گام نهاد تا به نور الهی دست یابد. در حقیقت اعتکاف، بازگشتی به سرچشمههای اصیل روح است، جایی که دل از تمامی زنجیرهای دنیا رها میشود و در کنار لطف بیکران الهی، به آرامشی وصفناپذیر میرسد.
01:12 - 25 دی 1403