ادامه تلاش خارجنشینها برای رسمیت سینمای زیرزمینی ایران در اسکار
درحالی که زمانی تا معرفی نماینده سینمای جمهوری اسلامی ایران به آکادمی اسکار باقی نمانده، سینماگران خارجنشین در حال تلاش برای رسمیت دادن به سینمای زیر زمینی ایران هستند، نقشهای که با معرفی نماینده قوی به اسکار نقش برآب خواهد شد.
خبرگزاری فارس: در حالی که ایران خود را برای معرفی نماینده رسمی به نود و هشتمین دوره جوایز آکادمی اسکار (مارس ۲۰۲۶) آماده میکند، یک کارزار سازمانیافته از سوی سینماگران خارج نشین – با رهبری چهرههایی چون بهمن قبادی و جعفر پناهی – تلاش دارد تا حق نمایندگی سینمای رسمی ایران را از آن سلب کند. این گروه، که خود را صدای واقعی سینمای ایران میخواند، از طریق نامهنگاریهای رسمی، مصاحبههای رسانهای و لابیگری در هالیوود، به دنبال تغییر قوانین آکادمی است تا فیلمهای زیرزمینی بدون مجوز – مانند کیک محبوب من، دانه انجیر معابد و یک تصادف ساده – جایگزین نماینده رسمی شوند.این در حالی است که موج حمایتها از سینمای مقاومت در جشنوارههای مختلف جهانی باعث رسیدن اسکار به یک فیلم فلسطینی و همچنین درخشیدن اثر دیگری از غزه در جشنواره ونیز شد.ایران زیر آتش کمپینهای خارجیسازمان سینمایی ایران، تحت نظارت رائد فریدزاده باید تا اول اکتبر (۹ مهر ۱۴۰۴) شرایط را برای انتخاب نهایی بررسی میکند، در حالی که فهرست ۱۵ فیلم برتر آکادمی در ۱۶ دسامبر اعلام خواهد شد. اما این فرآیند شفاف، زیر فشار کمپین سازمانیافتهای از سوی انجمنی موسوم به فیلمسازان مستقل ایران (IIFMA) قرار دارد که خواستار کنار گذاشتن نماینده رسمی و به رسمیت شناختن فیلمهای بدون مجوز است.به گفته توزیعکننده بینالمللی سینمای ایران، این تلاشها نه تنها حقوق سینمای رسمی را تهدید میکند، بلکه میخواهد روایت جهانی از ایران را به انحصار تبعیدیها درآورد. این جدال، که ریشه در اختلافات سیاسی و فرهنگی دارد، میتواند جایگاه ایران را در صحنه جهانی تضعیف کند.
کمپین فراریها: استراتژی غصب نمایندگیبهمن قبادی، پیشگام فشار بر آکادمی است؛ قبادی، کارگردان کردتبار که از سال ۲۰۰۹ در خارج از ایران به سر میبرد، از سال ۲۰۲۱ کمپینی را برای تغییر قوانین اسکار آغاز کرده است. وی در نامهای باز به آکادمی، منتشرشده در اسکرین دیلی (۲۰ سپتامبر ۲۰۲۱)، پیشنهاد ایجاد دسته ویژه برای هنرمندان تبعیدی را داد تا فیلمهای بدون مجوز دولتی رقابت کنند.او در مصاحبهای با ورایتی (۴ اکتبر ۲۰۲۴) گفت: سینمای رسمی ایران صدای رژیم است، نه مردم. آکادمی باید صدای سرکوبشدهها را به رسمیت بشناسد. قبادی در ژوئن ۲۰۲۵، در گفتوگو با ایران اینترنشنال، این کمپین را به اعتراضات مهسا امینی پیوند داد و خواستار نادیده گرفتن نماینده ایران شد.حالا این تلاشها که در جشنوارههایی مانند کن و برلین به نتیجه رسیده است با تیترهایی نظیر «بهمن قبادی به آکادمی اسکار: فیلمسازانی که فشار و سانسور حکومت را نپذیرفتند فراموش نکنید» برای اسکار 2026 به اوج خود رسیده است.
انجمنی موسوم به فیلمسازان مستقل ایران (IIFMA)، متشکل از چهرههایی مانند جعفر پناهی و محمد رسولاف، نامهای به آکادمی ارسال کرد که در رسانه ددلاین منتشر شد. این نامه، با بیش از ۱۰۰ امضا، استدلال کرد که سانسور در ایران مانع از نمایندگی واقعی است و خواستار پذیرش فیلمهای غیررسمی شد. پناهی، برنده نخل طلای کن ۲۰۲۵ برای یک تصادف ساده، در مصاحبه با ورایتی (۲۸ اوت ۲۰۲۵) گفت: اسکار میتواند با ایجاد دستهای جدید، صدای فیلمسازان مستقل را بشنود، نه فیلمی که دولت ایران انتخاب کرده را به رسمیت بشناسد.نمونه بارز این استراتژی، فیلم دانه انجیر معابد محمد رسولاف است که پس از فرار وی از ایران، توسط آلمان به اسکار ۲۰۲۵ ارسال شد و نامزد شد.
آکادمی اسکار: مشروعیتبخشی به سینمای غیر رسمیآکادمی، هرچند به طور رسمی بیطرف است، با اقداماتی به تقویت این کمپین کمک کرده است. در ژوئن ۲۰۲۳، زر امیرابراهیمی، بازیگر فیلم عنکبوت مقدس، به عضویت آکادمی درآمد. شهره آغداشلو در اسکار ۲۰۲۳ با لباسی حامل شعار زن، زندگی، آزادی روی فرش قرمز ظاهر شد که حمایت از اعتراضات ایران را نشان میداد.
نقش سازمان سینماییرائد فریدزاده که رئیس سازمان سینمایی است، خط مقدم دفاع از حقوق ایران را هدایت میکند. وی، که پیشتر معاون امور بینالملل بنیاد فارابی بود، در انتخاب در آغوش درخت برای اسکار ۲۰۲۵ نقش داشت، فیلمی که هیچگاه نتوانست به مراحل رقابتی اسکار برسد تا ایران بدون نماینده باقی بماند، اتفاقی توانست در سایه حضور دانه انجیر معابد به نمایندگی از آلمان سینمای زیر زمینی را تقویت کند.چشمانداز: آیندهای در خطربا نزدیک شدن به مهلت اکتبر، ایران باید نمایندهای قدرتمند انتخاب کند تا در برابر این کارزار مقاومت کند. سینمای رسمی ایران، با دو اسکار و حضور درخشان در جشنوارههای جهانی، پتانسیل بالایی برای نمایندگی فرهنگ ملی دارد. اما کمپین فراریها، با حمایت رسانههای غربی و اقدامات آکادمی، تهدیدی جدی است. آکادمی باید از تغییر قوانین تحت فشار سیاسی اجتناب کند و ایران باید با دیپلماسی فرهنگی قویتر از حقوق خود دفاع کند. در غیر این صورت، همانطور که تجربه اسکار ۲۰۲۵ نشان داد، جایی که نماینده ایران حذف شد اما فیلم تبعیدیها نامزد شد، خطر غصب کامل نمایندگی سینمایی ایران وجود دارد.#سینما#سازمان_سینمایی#اسکار 11:55 - 14 سپتامبر 2025