میزگرد فارس|تاکید مستند «هزار توی پیشرفت» بر اقتصاد مقاومتی/ فرهنگ اقتصادی بدون رسانه جواب نمی دهد

ایده پرداز مستند «هزارتوی پیشرفت» گفت: روایت اقتصاد در رسانه بسیار ضغیف است و اگر بخواهیم نظام اقتصادی مان را به سمت مطلوب پیش ببریم حتما روی فرهنگ اقتصادی باید اثرگذار باشد.
** خبرگزاری فارس- گروه رادیو و تلویزیون: مستند «هزارتوی پیشرفت» درباره اقتصاد مقاومتی در چند کشور بزرگ دنیا ساخته شده است. روسیه، ترکیه و چین از جمله این کشورها هستند که در این مستند به تفصیل به اقتصاد آنها در گفت و گو با مردم و کارشناسان پرداخته شده است. این مستند بناست از شبکه سه سیما پخش شود و در همین راستا میزگرد نقد و بررسی مستند با حضور محسن اسلام زاده تهیه کننده و کارگردان، حجت الله عبدالملکی راوی، ایده پرداز و گفتار متن، محمود عزیزی گفتار متن و ایده پرداز و تصویربردار، علی علایی تدوینگر، خلیفی و نائینی از همراهان گروه تولید در خبرگزاری فارس برگزارر شد که مشروح صحبت های این مستندسازان را در ادامه می خوانید: اسلام زاده: مستند هزار توی پیشرفت در سه کشور چین، ترکیه و روسیه تولید شده است و زمان زیادی صرف این کار شده است.   عبدالملکی: تقریبا چهار سال از زمان ایده و تدوین نهایی به طول انجامید. از سال 95 ایده این کار شکل گرفت. اقتصاد مقاومتی یک الگوی عقلانی در اقتصاد است که مقام معظم رهبری نیز به درستی به این موضوع اشاره کرده اند. خیلی از کشورهای پیشرفته نیز این مسیر را رفته اند و بهترین راه برای معرفی این الگو این است که نقطه های تاریک و روشن اقتصادهای دیگر از منظر اقتصاد مقاومتی به مردم و کارشناسان کشورمان نمایانده شود. ما گفتیم به این کشورها سفر می کنیم با چند هدف. هدف اول این بود که وضعیت و سیاست های اقتصادی این کشورها را از نزدیک ببینیم.
به عنوان فردی که مطالعات بسیاری روی دانش اقتصاد دارم، از طرفی این را هم می دانم کتاب هایی که به عنوان درس تحصیلی خواندیم را عمدتا غربی ها برایمان نوشتند بنابراین به این جمع بندی رسیده بودند الگویی که عملا در کشورها اجرا می شود با آنچه که غربی ها در کتاب های اقتصاد برای ما نوشتند متفاوت است. عبدالملکی: بر همین اساس نمی شود چین روسیه و کشورهای دیگر بر اساس همین تئوری غربی ها به چنین پیشرفتی رسیده باشند و به طور قطع مدل های بومی خودشان را داشتند و هدف اول ما این بود که مدل های بومی آنها را از نزدیک بررسی کردیم. با اقتصاد دان ها، مدیران اقتصادی، دانشجویان و مردم شان صحبت کنیم تا ببینیم چه برداشتی از مدل اقتصادی کشورشان دارند و بعد آن برداشتی که از اقتصاد آنها داریم را با معیارهای اقتصاد مقاومتی محک بزنیم. روایت اقتصاد در رسانه بسیار ضعیف است و اگر بخواهیم نظام اقتصادی مان را به سمت مطلوب پیش ببریم حتما روی فرهنگ اقتصادی باید اثرگذار باشد. فرهنگ اقتصادی بدون کار هنری و رسانه ای اتفاق نمی افتد. البته هنری که همراه با صداقت باشد.   ** چرا فرمایشات مقام معظم رهبری، فرموده های امام (ره) تبدیل به قانون نمی شود؟ اسلام زاده: این مستند در بسیج صداوسیما کلید خورد و بعد به شبکه سه رفت.
ما کتاب نهج البلاغه را داریم که مانیفست عدالت خواهی است اما چرا این کتاب قانون نمی شود؟ نه تنها کتاب بلکه شعارها، آرمان های انقلاب مان، فرمایشات مقام معظم رهبری، فرموده های امام (ره) چرا تبدیل به قانون نمی شود؟ کشور ما بیش از پیش نیاز دارد به قانون شدن صحبت هایی مثل اقتصاد مقاومتی که مقام معظم رهبری نام سالها را به این لفظ تعیین کردند معاون بانک جهانی کشور چین می گفت: کشورها نیاز به خط شکن های اقتصادی دارند و دولت وضع سیاست های تشویقی برای آنها البته سیاست هایی که منجر به رانت نشود و کمک به سربازان اقتصادی کشور است. در تهیه و تولید این مستند دقت بسیاری روی تحقیق و تدوین داشتیم. عبدالملکی: جالب بود می دیدیم آنجایی که پیشرفت هایی صورت گرفته کارهایی انجام دادند که با آنچه در نظریه اقتصاد مقاومتی مطرح می شود، تطابق دارد و جاهایی که عقب ماندند سیاست گذاری هایی که مطرح می شود مغفول مانده است. در ادامه نظریه اقتصاد مقاومتی را در قالب جلسات کنفرانس و همایش مطرح کردیم و برایمان جالب بود که نظریه اقتصاد مقاومتی برای اغلب شان جالب بود. حتی گاهی به ما می گفتند چرا این نظریه های اقتصاد مقاومتی را خودتان اجرا نمی کنید؟ و این ایراد به ما وارد است که صاحب نظریه ای هستیم که خودمان اجرایش نمی کنیم. ما نگاهی به روایت اقتصادی این کشورها داشتیم که تا به حال در کشورمان کسی دست به چنین حرکتی نزده است. معمولا نگاه ما به اقتصاد کشورها یا سیاه بوده یا سفید و نقطه های روشنش را نگفتیم.
ما سعی کردیم روایت یک طرفه سالم و کامل از برنامه ریزی مثبت و سیاست گذاری های اشتباه اقتصادی در این کشورها ارائه کرده و در معرض مخاطبان قرار دهیم   ** عزیزی: مستند اقتصادی را جذاب کردیم محمود عزیزی: این مستند بسیار پیچیده بود به دلیل اینکه ماهیت اقتصادی داشت و ممکن بود برای مخاطب عام جذاب نباشد و یکی از کارهای ما این بود که مستند را برای مخاطبان تلویزیونی جذاب کنیم و کار سختی بود چونکه شناخت ما از این کشورها شناخت بی واسطه ای نیست و معمولا همه آنچه که می دانیم از اطلاعاتی است که کتاب ها در اختیارمان قرار دادند. اما آنچه در کتاب ها می خوانید با آنچه از اطلاعات رو در رو با این افراد نصیب تان می شود فرق دارد و شما را وارد دو فضا می کند. طبیعتا جمع کردن این دو فضا کار سختی بود. درباره فرم کار، تدوین در مستند سازی خیلی مهم است و درباره آن بارها با هم صحبت کردیم. مواردی که در این مستند وجود دارد هم برای توده مردم جذابیت دارد و هم برای سیاست گذاران. درست است که کشور چین فرهنگی دارد که در آن اولویت با کار است اما روندهای اقتصادی را هم سعی می کند تصحیح کند. ** اقتصاد مقاومتی، عنصر اصلی پیشرفت برخی کشورها بوده است عبدالملکی: ماحصل این مستند این شد که صحبت های مقام معظم رهبری تائید شد و اقتصاد مقاومتی حرف منطقی است که عنصر اصلی پیشرفت برخی کشورها همین بوده است.
دیدن این مستند برای دو دسته واجب است یکی توده مردم و دیگری مسئولین و کارشناسان چراکه تماشای این مستند قطعا نگاهی متفاوت در این افراد ایجاد می کندعنوان این مستند با مصمی است چون درباره اینکه ما باید چه کار کنیم تا پیشرفت کنیم اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد و این کشورها مسیرهای مختلفی را رفته و برگشتند و می توان از آنها درس گرفت.عامل اصلی پیشرفت در این سه کشور که عقب ماندگی هایی هم دارند، مسئله تولید است. کشور چین در شاخص های آزادی اقتصادی جزو پایین ترین کشورها است با اینکه مدعی آزادی اقتصادی است یا یک جاهایی واردات را محدود می کند. یا ترکیه سیاست هایی دارند که با الگوی نیولیبرال آمریکایی در زمینه سیاست گذاری اقتصادی متضاد است و اینها با تجربه به اینجا رسیدند که باید این محورها را مورد بررسی قرار دهند. عزیزی: ما برای هر پروژه یکسری کار کتابی داشتیم که به آنها مراجعه می کردیم و بخشی از آنها گفت و گوهای حضوری با افرادی بود که در این کشورها زندگی کردند و مرحله سوم بحثی بود که با آقای عبدالملکی داشتیم و می خواستیم به نتیجه ای برسیم که واقعی باشد و نمی خواستیم صرفا حرفی زده باشیم. نیت مان این بود که واقعیت ها را بگوییم و تجربه هایی که خودمان از نزدیک بدست آورده بودیم را در این مستند لحاظ کنیم. ** این مستند بیش از ده بار بازبینی شد اسلام زاده: این کار بیش از ۱۰ بار بازبینی شده است و اصلاحاتی در آن لحاظ شده است.
  ** فرم مستند «هزارتوی پیشرفت» راوی محور بود علی علائی: این کار تجربه جالب و اولین کار اقتصادیم بود و اینکه کارشناسان هر کشوری چه نظری داشت؟ جذاب بود فرم کار راوی محور بود و با توجه به محدودیت هایی که داشتیم و ظریف کاری هایی که موضوع اقتصادی داشت، تلاش کردیم تا مستندی قابل قبول را ارائه کنیم. این مستند بسیار پیچیده بود به دلیل اینکه ماهیت اقتصادی داشت و ممکن بود برای مخاطب عام جذاب نباشد و یکی از کارهای ما این بود که مستند را برای مخاطبان تلویزیونی جذاب کنیم و کار سختی بود چونکه شناخت ما از این کشورها شناخت بی واسطه ای نیست و معمولا همه آنچه که می دانیم از اطلاعاتی است که کتاب ها در اختیارمان قرار دادند.   ** موفقیت کشور چین در چیست؟ نائینی: من بیشتر عمرم را در چین زندگی کردم. صحبت هایم را با یک سوال آغاز می کنم. در کشور چین چه اتفاقی افتاد؟  چین مردمی بودند که زمانیکه دیدند گنجشک ها زمان برداشت محصول، چند دانه گندم و ذرت شان را می خورند یک بسیج همگانی دادند و چند میلیون گنجشک را کشتند و بعد از آن هم اعلام کردند که این تعداد گنجشک این میزان نان مصرفی ما را می خوردند. می خواهم بگویم چینی ها تا این اندازه ضعیف بودند که سال بعد باعث شد بر همین اساس چندین میلیون چینی از بین برود چراکه این گنجشک ها علاوه بر ذرت و گندم، آفت و حشره ها را نیز می خوردند.
  در کشوری که به دهان گنجشک هم نگاه می کرد که چه می خورد و تا این اندازه گرسنه بودند و اینها بعد از جنگ جهانی دم انقلاب کمونیستی شان مطرح شد و شاید اگر جنگ جهانی تمام نشده بود الان چین وجود نداشت و ژاپن بود چینی ها که یک روز چشم شان به دهان گنجشک بود الان اقتصاد بزرگ دنیا را در دست گرفتند. علت را در کجا باید جست و جو کرد؟ درس عبرت هایشان را فراموش نکردند و هنوز برنامه جدیدی را مطرح نکردند. موفقیت چین در چیست؟ اینکه حق و حقوق مردم را خودش تعیین می کند و مسئولی حق ندارد از خودش سخنرانی کند مگر اینکه از قبل به او گفته باشند و وقتی هم که سخنرانی می کند حتما باید انجام دهد و این نیست که من نوعی برای انتخابات مجلس سخنرانی کنم و بعد از اینکه نماینده شدم هر کاری می خواهم انجام دهم. در ۳۰۰ سال ۲۶ کشور در چین مستعمره داشتند. آخرین مستعمره چین در دنیا هنگ کنگ و ماکائو بود. این مردم که از گشنگی داشتند تلف می شدند یواش یواش به خودشان رسیدند.  اگر در چین کسی زحمت نکشد، واقعا گشنه می ماند و همه آنچا دارند می دوند و تلاش می کنند. حتی رئیس جمهور سه سال پیش گفت که ۲۰۰ دستگاه دیزلی داریم که آلوده کننده است و تا سال بعد درستش می کنیم.
اما هنوز خبری نشده است و باید رسید که برجام به چه درد ما می خورد؟ یک زمانی چینی ها ۹۵ درصد سوخت شان نفت و ۵ درصد فسیلی بود و سال ۶۴ که من به چین رفتم و به این خاطر که در خانه و کارخانه ها ذغال سنگ می سوزاندند از بوی دود ذغال سنگ حالم بد می شد و شب هم نمی توانستیم بخوابیم و لباس هایمان سیاه بود   خلیفی: من از منظر دیگری ماجرا را نگاه می کنم. همه می دانند که ایران و چین از نظر اقتصادی و سیاسی به سطح بالایی به هم نزدیک شدند اما از نظر فرهنگی این دو کشور از هم شناختی ندارند و این مستند با اررزش است. دوستانی که از ایران به چین می آیند اولین چیزی که جذبشان می کند ماشین های لوکس شان است. در نگاه ایرانی ها چینی ها لباس های متحد الشکل پوشیدند، حذب کمونیست هستند و زندگی ساده ای دارند در حالیکه کاملا برعکس است و همه شان ماشین و خانه های لوکس دارند و از نظر فرهنگی با هم یکی نیستند و برای همین ذهنیت کمی از هم دارند  اولین مورد درباره دین ما می گویند. ** چرا تا الان اتفاقی در اقتصاد کشور نیفتاده است؟ نائینی: ببینید کسانی که ندارند خودشان را نجات می دهند و الان مقام معظم رهبری ۱۰ سال است که از اقتصاد مقاومتی صحبت می کنند و من تعجب می کنم که چرا تا الان هیچ اتفاقی نیفتاده است؟ مدیران چینی حق ندارند حرفی بزنند که قبلا اجازه آن را نگرفته باشند چه رئیس جمهور باشد و چه  نماینده مجلس. وقتی تصویب می کنند که گنجشک ها را باید بکشید همه وسط می آیند و آنها را می کشند.
یکبار هم مائو آمد و گفت انگلیس کیه که سالی دو میلیون تن فولاد تولید می کند؟ من سال دیگر دو برابر فولاد تولید می کنم و به حزب دستور داد، تمام مردم حتی بیل و کلنگ و تراکتور و هر چه آهن داشتند کوره های گِلی درست کردند و به زور آهن ها را ذوب کردند و تولید شمش های آهن کاملا نامرغوب کردند سال بعد هم گفت 4 میلیون تن تولید می کنم و دوباره عده زیادی از گرسنگی مردند چون که حتی پنجره های خانه هایشان را هم ذوب کرده بودند. چینی ها درس عبرت شان را دیگر تکرار نکردند و معتقدم این مستند باید در دانشگاه تدریس شود، جمله جمله از حرف هایی که در این مستند می زنند من 35 سال از نزدیک و به چشمانم دیدم. مردم چین مردمی بودند که وقتی می خواستند اتوبوس سوار شوند جایشان نمی شد و به زور همدیگر را هل می دادند. الان ببینید در شهرهای درجه یک و دو چین شما اصلا ماشین چینی نمی بینید، اما ایران خودرو با پنجاه سال قدمت، ماشین چینی وارد می کند. الان طوری شده که همه ارد کننده های ما از چین وارد می کنند. من 14 سال در وزارت امور خارجه سابقه رسمی داشتم. ** مستندی که واقعیت کشورها را نشان دهد، بسیار ارزشمند است خلیفی: به هر حال مستندهایی که واقعیت کشورها را نشان دهد بسیار ارزشمند است و از همینجا به عوامل و سازنده های مستند هزار توی پیشرفت تبریک می گویم. امیدارم باز هم مستندهایی بسازیم که بتواند ذهنیت های مردم را از کشورهای دیگر تغییر دهد چراکه با تغییر ذهنیت می توان همه چیز را به هم نزدیک کرد.
    اسلام زاده: در این ۱۶ سالی که مستندسازی می کنم بیشتر تلاشم بر این بوده تا نگاه بی واسطه در نقاط مختلف دنیا به ملت ها داشته باشیم و بتوانیم ارائه اش کنیم ما با امراطور رسانه ای مواجهیم و هر نقطه ای از دنیا که می رویم مردم آنجا ما را به همانی می شناسند که نظام رسانه ای دنیا معرفی کرده است. ما حتی یک مستندساز هم نداریم که بتواند بیاید و دوربین دستش باشد و بتواند تصاویر جدیدی را ارائه کند و تصاویر جدیدی که ساخته می شود سانسور می شود. ** بزرگترین گناهان ما دروغ گویی است نائینی: وقتی یک تاجر چینی می گوید ما تاجرها نمی توانیم در سیاست دخالت کنیم خیلی معنی دارد. اقتصاد با سیاست فرق می کند. چینی ها حق ندارند حرفی بزنند که اجرا نکنند و اگر مسئولی نتواند به برنامه دولت برسد از گروهش با سر به زمین می خورد نه اینکه معاون وزیر کشاورزی را به دلیل بی کفایتی در سمت دیگری مثل وزیر  نفت قرار دهند. بزرگترین گناهان ما دروغ گویی است و برای آن قانونی در کشور نداریم و اگر جلوی آن را بگیریم کشور آباد می شود. ما نه به فرمول چین نیاز داریم نه آمریکا. در تمام تاریخ ما فرهنگ مذهبی ما اجازه نمی داد که گشنگی همسایه مان را تحمل کنیم و اما این روزها داریم گرسنگی همدیگر را می بینیم. این جاده ای که می گوید من می خواهم بسازم نمی گوید با جیب خودم به شما هدیه می دهم بلکه قیمت را می گویدو می گوید بودجه به شما می دهم و خودم هم می سازم و باید سودم را هم بدهید.
وقتی صحبت از ترکیه می شود واقعیت اقتصادی اش آن نیست که می بینیم همچنین در مورد روسیه و آمریکا و حتی در این مجموعه مستند بنا داشتیم آخرین کشور به آمریکا سفر کرده و اقتصاد مقاومتی را از منظر نظام اقتصادی آمریکا روایت کنیم   اسلام زاده: اما خب شاهد حرکت های خوبی در کشورمان هستیم. من یادم است دو سال پیش که خدمت مقام معظم رهبری بودیم گزارشی ارائه شد که حداقل در کشور 680 مستندساز داریم که هر کدام حداقل یک مستند ساختند. این یک امکان است که می توانند دوربین به دست به نقاط مختلف دنیا بروند و برای کسی که به دنبال تمدن سازی است واجب است که روایت خود را از رویدادهای منطقه ای و فرا منطقه ای داشته باشد و مصرف کننده رسانه ای نباشد. ** فرهنگ اقتصادی بدون کار هنری و رسانه ای اتفاق نمی افتد عبدالمالکی: روایت اقتصاد در رسانه بسیار ضعیف است و اگر بخواهیم نظام اقتصادی مان را به سمت مطلوب پیش ببریم حتما روی فرهنگ اقتصادی باید اثرگذار باشد. فرهنگ اقتصادی بدون کار هنری و رسانه ای اتفاق نمی افتد. البته هنری که همراه با صداقت باشد. مستند یعنی هنر همراه با بیان واقعیت و خیلی از مردم اینها را نمی دانند و آن استعمار فکری که غربی ها در دل و جان مردم ما کردند، بخش زیادی اش همچنان باقی است.
این کار زحمتی بود که اسلام زاده با دوستان کشید و انشاله رسانه ملی و مستندسازان مستقل به این بخش بیشتر ورود کرده و بیاییم و واقعیت اقتصاد کشورهای فقیر و پیشرفته را برای مردم مان روایت کنیم و باعث شکل گیری درست ذهنیت مردم باشیم   اسلام زاده: این مجموعه قرار بود ۶ قسمت باشد اما در سه قسمت تهیه و تولید شد. عبدالملکی: وقتی صحبت از ترکیه می شود واقعیت اقتصادی اش آن نیست که می بینیم همچنین در مورد روسیه و آمریکا و حتی در این مجموعه مستند بنا داشتیم آخرین کشور به آمریکا سفر کرده و اقتصاد مقاومتی را از منظر نظام اقتصادی آمریکا روایت کنیم. بخش زیادی از کارشناسان اقتصادی و حتی مردم ما تصوراتشان از این موضوع ناقص است. اگر فرهنگ اقتصادی و بینش و نگرش اقتصادی درست شود سیاست های اقتصادی هم درست می شود. انتهای پیام/.
هزار توی پیشرفت
13:42 - 29 مرداد 1399

2 بازنشر
45 بازدید


1 پاسخ