مردی که جذبهاش در پاوه سدی مقابل تجزیهطلبان شد
سالهای پرآشوب ۱۳۵۸ و ۱۳۵۹، در میانه آتش کردستان و پاوه، فرماندهی قد کشید که اقتدارش را نه از اسلحه و درجه که از اعتمادی میگرفت که میان مردم ساخته بود.
این گزارش خبرگزاری فارس از پاوه، فیلم «ایستاده در غبار» به کارگردانی «محمد حسین مهدویان» و با تکیه بر اسناد تاریخی و روایتهای مستند همرزمان «شهید متوسلیان» تدوین شده است. استقرار سپاه پاسداران در منطقه پاوه با انتصاب شهید احمد متوسلیان به عنوان نخستین فرمانده این حوزه آغاز شد. در گام نخست، گروهی ۴۰ نفره از رزمندگان متعهد از سراسر کشور تحت فرماندهی وی به منطقه اعزام شدند تا زیربنای تشکیلاتی و عملیاتی سپاه در این محور حساس ایجاد شود.
شکستن حلقه محاصره در جاده پاوه-کرمانشاه
سیفالله منتظری یکی از همرزمانی که در آن روزهای سخت در کنار شهید متوسلیان بود، روایت میکند که مأموریت ایشان در زمستان سال ۱۳۵۸، پاکسازی جاده استراتژیک پاوه-کرمانشاه و درهمشکستن حلقه محاصره ضدانقلاب در اطراف شهر بود. منتظری میگوید: شهید متوسلیان با اجرای تاکتیکهای دقیق نظامی، توانست محاصره شهر را بشکند و مسیرهای ارتباطی را باز کند. پس از این موفقیت، سردار بروجردی ایشان را رسماً به فرماندهی سپاه پاوه منصوب کرد.در این مقطع، رضا قربانی مطلق (که بعدها به شهادت رسید) فرمانده سپاه پاوه شد و حاج احمد در قامت معاون عملیات، پاکسازی ارتفاعات و روستاهای اطراف را با قاطعیت پیش برد.
کلاهخود آهنی، بیسیم در دست و بینی شکسته
مجتبی عسکری که در آن زمان مسئول شبکه بهداری مریوان بود اما به دلیل علاقه شدید به عملیات، به عنوان تخریبچیِ برادر احمد شناخته میشد، لحظه نخستین دیدار با او را اینگونه ترسیم میکند: حاجی با هلیکوپتر در دل محاصره وارد پاوه شد. چهرهای سیاه و بینی شکسته داشت، اما جذبهاش همه را میگرفت.عسکری روایت میکند؛ که در آن دوران، سپاه پاوه ترکیبی از چند پاسدار محدود و حدود ۴۰۰ نیروی کُرد اهل تسنن (پاسداران افتخاری) بود که عاشقانه برای انقلاب میجنگیدند و حاج احمد با درک درست از بافت اجتماعی، بر قلب این نیروهای مخلص فرماندهی میکرد.
اولین درس ضدکمین در جاده
یکی از جالبترین روایتهای مجتبی عسکری از انضباط نظامی حاج احمد، به مسیر بازگشت به پاوه بازمیگردد. او که رانندگی آمبولانس حامل متوسلیان را بر عهده داشت، میگوید: «حاجی ناگهان کلتش را کشید و دو بار به سمت آسمان شلیک کرد. وقتی دید ما واکنشی نشان نمیدهیم، فریاد زد: بایستید و بریزید پایین!» عسکری توضیح میدهد که متوسلیان حتی در اوج عملیات، آموزش را رها نمیکرد و همانجا به آنها نهیب زد که چرا بهمحض شنیدن صدای تیر، طبق اصول ضدکمین از ماشین خارج نشدهاند. این سختگیری در آموزش، نشاندهنده دقت نظامی ایشان در حفظ جان رزمندگان بود.
امانتداری در بیتالمال؛ شرط لازم برای پیروزی
در کنار موفقیتهای نظامی، جنبه مدیریتی و اخلاقی فرماندهی شهید متوسلیان، نقطه عطفی در سازماندهی سپاه بود. در سکانسی از مستند «ایستاده در غبار»، سخنرانی تاریخی ایشان در نمازجمعه پاوه را میشنویم؛ در این سخنرانی که بر روی صوت اصلی ضبط شده است، شهید متوسلیان با تأکیدی شدید بر حساسیت خرج بیتالمال، بهویژه در ساختار سپاه، سخن میگوید. وی در این خطاب، امانتداری در اموال عمومی را شرط لازم برای موفقیت در میدان نبرد میداند. این پارسایی مالی، در کنار تواضع عمیقی که مجتبی عسکری روایت میکند (مانند شستن لباسهای چرک رزمندگان در کتمان)، حاج احمد را به الگوی فرماندهی متواضع تبدیل کرد.
۵ MB
اتحاد شیعه و سنی؛ سدی در برابر تجزیهطلبان
در محور پاوه، استراتژی شهید متوسلیان بر پایه برادری و پیوند میان شیعه و سنی استوار بود. وی با درک درست از بافت اجتماعی منطقه، بر ایجاد اتحاد میان مسلمانان تأکید داشت تا از نفوذ گروههای تکبعدی و تجزیهطلب جلوگیری کند. این رویکرد باعث شد تا تودههای مردم مسلمان منطقه، اراده خود را در کنار نیروهای سپاه قرار دهند و در برابر جریانهای تکفیری بایستند.
از فتح سوقالجیشی تا مقابله با کارشکنیهای بنیصدر
در اردیبهشت سال ۱۳۵۹، سردار متوسلیان مأموریت یافت تا به مریوان، مرکز اصلی فعالیتهای گروهک کومله، اعزام شود.وی با سازماندهی سریع نیروها و اجرای یورشی سهمگین، توانست ارتفاعات استراتژیک «سوقالجیشی» پیرامون شهر را از تصرف ضدانقلابیون آزاد کند.در این میان، وی با کارشکنیهای شدید ابوالحسن بنیصدر، رئیسجمهور وقت، مواجه بود اما با اتکا به ایمان نیروها، عملیاتهای موفقی از جمله فتح «دِزلی» و «عملیات روحالله» را به پیروزی رساند.او همچنین با شناسایی تودههای مؤمن، سازمان «پیشمرگان مسلمان کُرد» ر مسلح کرد تا مردم منطقه در برابر ضدانقلاب به مبارزه برخیزند.در خرداد سال ۱۳۵۹، مأموریت نهایی آزادسازی مریوان به شهید متوسلیان سپرده شد و وی پس از پاکسازی کامل شهر و مناطق اطراف، فرماندهی سپاه مریوان را بر عهده گرفت. پیش از جابهجایی به مریوان، وی منطقه پاوه را بهصورت سازمانیافته به حاج همت (از فرماندهان متعهد سپاه) تحویل داد تا نظم مدیریتی در جابهجایی نیروها حفظ شود.
این گزارش نشان میدهد که نقش شهید متوسلیان در محورهای پاوه و مریوان، ترکیبی از استراتژی نظامی، عدالت در مدیریت مالی، مدیریت انسانی و بصیرت سیاسی بود که منجر به تبدیل این مناطق به نمونی از امنیت و ثبات در مرزهای غرب کشور گردید.برای دسترسی سریع به خبر استان کرمانشاه، اخبار خود را از اینجا بخوانید.#شهید_احمد_متوسلیان #ایستاده_در_غبار #دفاع_مقدس #سپاه_پاسداران #فرماندهان_میدان #محور_پاوه #وحدت_شیعه_و_سنی #پیشمرگان_مسلمان_کرد
09:41 - 1 جولای 2026
