«بل» چشمهای که از دل میلیونها سال تاریخ میجوشد
چشمه بل در شهرستان پاوه از توابع استان کرمانشاه با آبدهی چند هزار لیتر در ثانیه و ثبت در فهرست آثار طبیعی ملی، بزرگترین چشمه کارستی ایران است؛ پدیدهای طبیعی با قدمتی میلیونساله که علاوه بر نقش تأمین آب و اهمیت زیستمحیطی، به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری غرب کشور تبدیل شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از پاوه، چشمه بل در دامنه جنوبی کوههای کهن شاهو قرار دارد و در محدوده شهرستان پاوه از توابع استان کرمانشاه واقع شده است. این چشمه در کمتر از ۱۰ کیلومتری شهر نودشه و حدود ۲۵ کیلومتری مرکز شهرستان پاوه قرار دارد و در مجاورت مرز استان استان کردستان قرار گرفته است.آب زلال چشمه بل پس از خروج از دل سازندهای آهکی و غارمانند کوهستان، در طی مسافتی کوتاه حدود ۱۵ متر به رود سیروان میریزد و در ادامه مسیر وارد مخزن سد داریان میشود؛ رویدادی که زنجیرهای از اکوسیستم آب شیرین را در غرب کشور شکل میدهد و ظرفیتهای طبیعی گستردهای را ایجاد کرده است.
بزرگترین چشمه کارستی ایران با آبدهی چند هزار لیتر در ثانیه
بر اساس گزارشهای علمی، آبدهی متوسط چشمه بل بین ۳ هزار تا ۴ هزار لیتر در ثانیه است و در دورههای پرباران و افزایش فشار سفرههای زیرزمینی تا ۱۳ هزار لیتر در ثانیه نیز میرسد. این حجم عظیم آب، آن را در زمره پرآبترین و بزرگترین چشمههای کارستی ایران قرار داده است. ساختار زمینشناسی این چشمه به دورههای بسیار کهن بازمیگردد؛ قدمت سازندهای آهکی آن بر اساس مطالعات زمینشناسی به حدود ۶۰ میلیون سال قبل و قدمت بخش غارمانند دهانه چشمه به میلیونها سال پیش نسبت داده شده است. این موضوع اهمیت چشمه بل را از منظر علمی و زمینشناسی دوچندان کرده است.آب چشمه بل بهدلیل عبور از لایههای آهکی و سفرههای عمیق زیرزمینی، از کیفیت بسیار بالا و اکسیژن محلول مناسب برخوردار است و بهعنوان منبع آب طبیعی با ویژگیهای ممتاز شناخته میشود.
تأکید رئیس محیطزیست پاوه بر حفاظت کامل و جلوگیری از ساختوساز
علی صدیقی رئیس اداره محیط زیست شهرستان پاوه در گفتوگو با خبرنگار فارس، با اشاره به اهمیت اکولوژیک این چشمه گفت: چشمه بل یکی از حساسترین زیستبومهای منطقه است و هرگونه فعالیت انسانی در حریم آن باید با رعایت کامل ضوابط زیستمحیطی انجام شود. تاکنون هیچ مجوزی برای ساختوساز در محدوده این اثر طبیعی صادر نشده و هرگونه ساخت غیرمجاز متوقف شده است.وی افزود: حفاظت از کیفیت آب، جلوگیری از آلودگی، و پایش مستمر این زیستبوم بزرگ در دستور کار محیطزیست است و دستگاههای متولی بهطور مستمر وضعیت آن را رصد میکنند.
چشمه بل محور توسعه گردشگری طبیعتمحور است
هادی شریفی رئیس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان پاوه نیز با اشاره به جایگاه چشمه بل در صنعت گردشگری اظهار داشت: چشمه بل یکی از مهمترین جاذبههای طبیعی استان کرمانشاه است که سالانه هزاران گردشگر از سراسر کشور برای بازدید از آن به پاوه سفر میکنند.وی ادامه داد: مناظر بینظیر در کنار روستاهای تاریخی منطقه اورامانات، چشمانداز کوهستانی شاهو و جریان آب خروشان چشمه بل، این مکان را به مقصدی جذاب برای طبیعتگردان و خانوادهها تبدیل کرده است. توسعه زیرساختهای گردشگری با رویکرد پایدار، افزایش ماندگاری مسافران و اشتغال در روستاهای اطراف از اولویتهای برنامهای ما است.رئیس میراثفرهنگی افزود: «معرفی دقیق، علمی و مستند این پدیده طبیعی در سطح ملی و بینالمللی، میتواند نقش مهمی در تقویت برند گردشگری اورامانات ایفا کند و شهرستان پاوه را به یکی از قطبهای گردشگری طبیعی غرب کشور تبدیل سازد.
اهمیت فرهنگی و معنوی چشمه بل در باورهای محلی
چشمه بل در فرهنگ مردم اورامانات نیز جایگاهی ویژه دارد. در گویش محلی به آن کانی بل گفته میشود و آب آن را پاک و مایه برکت و شفا میدانند. مردمان منطقه از گذشتههای دور برای این چشمه ارزش معنوی قائل بودهاند و آیینهای بومی نیز در کنار آن برگزار شده است؛ آیینهایی که پیوند میان طبیعت، فرهنگ و هویت منطقه را تقویت میکند.چشمه بل امروز بهعنوان بزرگترین چشمه کارستی ایران و یکی از مهمترین سرمایههای طبیعی کشور شناخته میشود. این چشمه با آبدهی چشمگیر، قدمت زمینشناسی میلیونساله، نقش حیاتی در تأمین منابع آبی و ظرفیت بالای جذب گردشگر، نمادی از طبیعت زنده اورامانات و استان کرمانشاه است.حفاظت اصولی از این میراث ملی و هدایت گردشگری بهسمت الگوی مسئولانه و پایدار، تضمینکننده ماندگاری و بهرهمندی نسلهای آینده از این گنجینه طبیعی خواهد بود.
12:00 - 24 خرداد 1405