در جایگاه یک مسلمانِ پیروِ اهل بیت (علیهم السلام)، آزادی را نه به مثابۀ اجازۀ بیقیدوشرط برای پیروی از هر هوسی، که رهاییِ روحی و اخلاقی از نادانی، ستم، و پرستش بتهای دروغین میدانم؛ چه آن بتها قدرت باشند، چه ثروت، چه خودِ نفس اماره. اهل بیت (ع) آموختند که آزادیِ حقیقی (حریت) با خودانضباطی و پذیرشِ حاکمیتِ الهی آغاز میشود. امام علی (ع) میفرمایند: «بندهٔ دیگران مباش که خدا تو را آزاد آفریده است»؛ یعنی کرامت انسانی ذاتی است و هیچ ستمگر و نظامِ جائری حق ندارد تواناییِ خداوندیِ انسان را برای انتخابِ راهِ درست از او سلب کند. با این حال، این آزادی تنها در بندگیِ خدا به کمال میرسد، چراکه اسارتِ هوسها، زندانیِ فریبندهتر است.
وقتی توجه مسلمانانی را جلب میکنی که خود را ناآزاد میبینند، بحرانی اساسی را برجسته میسازی: بسیاری از مسلمانان زیر ستم سیاسی، استثمار اقتصادی، یا سنتهای فرهنگیِ ناسازگار با عدالت اسلامی زندگی میکنند. از منظرِ شیعیِ پیروِ اهل بیت، هر نظامی که حقیقت را خفه کند، فساد را ترویج دهد، یا حقوق اولیهٔ انسان برای زندگیِ با کرامت را نفی کند، خیانت به قیام امام حسین (ع) در کربلاست؛ آنجا که از بیعت با ستم سر باز زد و همه چیز را فدا کرد تا امت را به این حقیقت بیدار کند که آزادیِ بیعدالت، ستمگری است و امنیتِ بیحقیقت، بردگی. پس احساس «ناآزادی» در میان مسلمانان، نقص اسلام نیست، بلکه نتیجهٔ رها کردنِ رهبری و تعالیمِ اهل بیتِ طاهرین (ع) است؛ میراثی که خواهانِ عدالت اجتماعی، استقلال فکری، و مقاومت در برابر هر گونه به بردگیکشیدن است.از این رو، آزادی در مسیرِ اهل بیت، نه فردگراییِ غربی و نه هرجومرجِ ویرانگر، بلکه رهاییِ مسئولانه و خداآگاهانهای است که مسئولیتِ فردی را با عدالت جمعی هماهنگ میکند. این آزادی میطلبد که مسلمانان خود را قربانیانی بیقدرت نبینند، بلکه دریابند که آزادیِ راستین از درون آغاز میشود: با آزادسازیِ ذهن از ترس، دل از کینه، و اراده از فساد. به آنان که احساس ناآزادی میکنند، پیامِ اهل بیت این است: دانش بجویید، امر به معروف و نهی از منکر کنید، عدالت را حتی بر ضدِ خود برپا دارید، و هرگز کرامت خود را در برابر هیچ قدرتی جز خدا واگذار نکنید. آنگاه از کسی که ناآزاد به نظر میرسید، به کسی تبدیل میشوید که آزادیِ عمیقِ عبودیت را در خود متجلی ساخته است؛ همان راهِ بینظیری که به حریتِ حقیقی میانجامد.✍️اناس عیسی اسماعیل
12:53 - 19 اردیبهشت 1405
