چارچوب کلان حکمرانی برای ساخت ایران قوی مبتنی بر پیام ۱۳ آبان رهبر انقلاب
اگرچه پیام امروز رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت سیزدهم آبان و روز ملی مبارزه با استکبار جهانی صادر شده است، اما مفاد آن را نباید تنها در چارچوب تحلیل مناسبات خارجی جمهوری اسلامی ایران و نحوه مواجهه با نظام سلطه به‌ویژه ایالات متحده آمریکا تفسیر کرد. این پیام در سطحی فراتر، ترسیم‌کننده چارچوبی کلان برای حکمرانی جمهوری اسلامی ایران در مسیر ساخت ایران قوی و دستیابی به قله‌های پیشرفت است؛ چارچوبی که سیاست خارجی و سیاست داخلی را به‌صورت هم‌زمان و در پیوند با یکدیگر با هدف تحقق ایران قوی مورد توجه قرار می‌دهد. بر این اساس، مبارزه با نظام سلطه و مقاومت در برابر زیاده‌خواهی‌های آن، از یک سو، و تقویت ظرفیت‌های درونی کشور، پیشرفت همه‌جانبه و تحکیم وحدت و انسجام اجتماعی، از سوی دیگر، دو مؤلفه مکمل در مسیر ساخت ایران قوی به شمار می‌روند.
۱. الزامات سیاست خارجی؛ تنظیم روابط خارجی بر پایه شناخت ماهیت نظام سلطه و تقویت قدرت ملییکی از دلالت‌های اصلی پیام، ضرورت بازنگری در مبانی و جهت‌گیری‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر پایه شناخت ماهیت تقابل ایالات متحده با استقلال و پیشرفت ایران است. تأکید پیام بر استمرار خصومت آمریکا در دولت‌ها و دوره‌های مختلف، بیانگر آن است که نباید تحولات حزبی و جابه‌جایی دولت‌ها در آمریکا را به‌منزله تغییر بنیادین رویکرد این کشور نسبت به جمهوری اسلامی تلقی کرد و جنگ وجودی استکبار جهانی با ملت ایران را فراموش نمود. از این منظر، سیاست خارجی باید در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بر مبنای شناخت پایدار از اهداف سلطه‌جویانه آمریکا و با هدف صیانت از استقلال و افزایش قدرت ملی طراحی شود.
مهم‌ترین الزامات این رویکرد عبارت‌اند از:۱. پرهیز از وابستگی و دلبستگی راهبردی به آمریکا و ساختارهای تحت سلطه آن و حفظ استقلال در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور؛ ۲. تنوع‌بخشی به روابط خارجی و افزایش شرکای راهبردی، به‌منظور کاهش آسیب‌پذیری کشور در برابر فشارهای سیاسی و اقتصادی؛ ۳. بهره‌گیری فعال از ظرفیت نهادها و ترتیبات بین‌المللی مستقل از سلطه آمریکا، از جمله بریکس و سازمان همکاری شانگهای؛ ۴. ارتقای روابط با همسایگان و تبدیل ظرفیت‌های جغرافیایی، اقتصادی و فرهنگی منطقه به ابزارهای همکاری و قدرت‌آفرینی؛ ۵. تقویت دیپلماسی اقتصادی، با هدف گسترش بازارهای صادراتی، جذب سرمایه‌گذاری و توسعه همکاری‌های تولیدی و فناورانه؛ ۶. بهره‌گیری از مزیت‌های جغرافیایی به ویژه در حوزه ترانزیتی ایران در تنظیم روابط خارجی و افزایش قدرت چانه‌زنی کشور؛ ۷. تقویت همکاری‌های علمی، فناورانه و فرهنگی با کشورهای مختلف و کاهش وابستگی در حوزه‌های راهبردی؛ ۸. طراحی سازوکارهای پایدار برای خنثی‌سازی تحریم‌ها و کاهش آسیب‌پذیری اقتصاد ملی در برابر فشارهای خارجی.8. بهره‌گیری از ظرفیت‌های جبهه مقاومت و تقویت وحدت و هماهنگی میان ساحات مختلف آن، به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های قدرت منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران
۲. الزامات سیاست داخلی؛ تقویت بنیان‌های قدرت ملی و تحکیم انسجام اجتماعیاین پیام امام امت، در کنار توجه به استکبارستیزی به عنوان یکی از ویژگی های بنیادین انقلاب اسلامی؛ دستیابی به بازدارندگی و تثبیت موقعیت ایران را در گرو استمرار راهبرد «ایران هرچه قوی‌تر» در عرصه ی داخلی و پیشرفت همه‌جانبه کشور می‌داند. بر این اساس، سیاست داخلی باید در خدمت افزایش ظرفیت‌های مادی، معنوی، علمی، اقتصادی و دفاعی کشور قرار گیرد. در این میان، وحدت و انسجام اجتماعی جایگاهی محوری دارد و تحقق آن مستلزم توجه هم‌زمان به مسئولیت مردم و وظایف حاکمیت است.
مهم‌ترین الزامات این مسیر عبارت‌اند از:۱. تقویت زیرساخت‌های تأمین معیشت، آسایش و رشد مادی مردم از طریق اصلاح نظام اقتصادی، افزایش تولید، ایجاد اشتغال و ارتقای عدالت اجتماعی؛ ۲. توجه به رشد معنوی جامعه و تقویت بنیان‌های اخلاقی، فرهنگی و دینی، به‌عنوان یکی از پایه‌های پایداری اجتماعی و قدرت ملی؛ ۳. برنامه‌ریزی برای ارتقای توان دفاعی و دستیابی به بازدارندگی حداکثری، از طریق توسعه فناوری‌های راهبردی، تقویت نیروهای مسلح و افزایش آمادگی ملی؛ ۴. تحکیم وحدت و انسجام اجتماعی از طریق کاهش شکاف‌های اجتماعی، پرهیز از دوقطبی‌سازی، تقویت اعتماد عمومی و فراهم‌کردن زمینه مشارکت مردم در اداره کشور؛ ۵. ارتقای کارآمدی دستگاه‌های اجرایی، مبارزه با فساد و تبعیض و تقویت پاسخ‌گویی مسئولان؛ زیرا اعتماد عمومی و رضایت اجتماعی از پشتوانه‌های اساسی قدرت ملی‌اند؛ ۶. توجه ویژه به جوانان و فراهم‌کردن زمینه امید، خودباوری و نقش‌آفرینی آنان از طریق توسعه فرصت‌های علمی، شغلی، اقتصادی و اجتماعی؛ ۷. گسترش مشارکت عمومی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی و نخبگانی در حل مسائل کشور و پیشبرد برنامه‌های توسعه.
مبتنی بر آنچه بیان گردید پیام سیزدهم آبان را می‌توان واجد یک چارچوب دووجهی برای ساخت ایران قوی دانست: در عرصه خارجی، صیانت از استقلال، مقابله با سلطه و افزایش قدرت و ظرفیت اثرگذاری کشور؛ و در عرصه داخلی، پیشرفت همه‌جانبه، تقویت بنیان‌های قدرت ملی و تحکیم وحدت و انسجام اجتماعی. تحقق این دو مسیر به یکدیگر وابسته است؛ سیاست خارجی بدون پشتوانه قدرت درونی و انسجام ملی پایدار نخواهد بود و پیشرفت داخلی نیز بدون صیانت از استقلال و برخورداری از روابط خارجی متوازن و فعال با شناخت دشمنان واقعی ملت ایران با محدودیت مواجه خواهد شد. ازاین‌رو، معیار اصلی در تنظیم سیاست‌ها و برنامه‌های کشور باید میزان سهم آن‌ها در تقویت قدرت ملی، افزایش تاب‌آوری، ارتقای کیفیت زندگی مردم و فراهم‌کردن زمینه پیشرفت همه‌جانبه ایران باشد.
23:56 - 13 آبان 1405
8077 بازدید