امیدواریم که درست و کامل اجرا بشه.راستی یه سؤال، اگه اثر ارز ترجیحی بسیار محدود بوده، پس چرا بعد از به اصطلاح حذف ارز ترجیحی، قیمت روغن و تخم مرغ بیش از دو برابر و قیمت مرغ نزدیک به دو برابر افزایش یافت؟
تغییر ریل حمایت دولت به نفع معیشت مردم
حذف ارز ترجیحی فقط حذف یک نرخ ارزی نیست؛ تغییر یک سازوکار است. سازوکاری که سالها یارانه را به واردکننده میداد و حالا قرار است مستقیماً به مصرفکننده برسد؛ تغییری که اگر درست اجرا شود، میتواند مسیر حمایت از معیشت را شفافتر و کمهزینهتر کند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ ارز ترجیحی سالها بهعنوان ابزار اصلی حمایت از کالاهای اساسی در اقتصاد ایران استفاده شد. منطق ساده بود: دولت ارز ارزان میدهد تا کالا ارزان وارد شود و مردم با قیمت پایینتری خرید کنند. اما اقتصاد واقعی مسیر دیگری رفت.بهتدریج، فاصله بین نرخ ارز ترجیحی و نرخ بازار آزاد آنقدر بزرگ شد که این سیاست از ابزار حمایت، به موتور رانت و ناکارآمدی تبدیل شد. نتیجه این شد که یارانه در ابتدای زنجیره توزیع گم میشد و اثر آن در انتهای زنجیره، یعنی سفره مردم، بسیار محدود بود.حذف ارز ترجیحی، در واقع تلاشی است برای اصلاح همین مسیر معیوب.
قبل از حذف؛ ارز به چه کسی داده میشد و چرا اثرش کم بود؟
در مدل قبلی، دولت ارز ترجیحی را به واردکنندگان کالاهای اساسی میداد. یارانه نه به خانوار، بلکه به نرخ ارز تخصیص مییافت. این یعنی دولت امیدوار بود واردکننده، ارز ارزان را به قیمت ارزان منتقل کند.اما در عمل، چند مشکل جدی وجود داشت. اول اینکه نظارت بر زنجیره واردات تا توزیع بسیار دشوار بود. دوم اینکه اختلاف قیمت ارز ترجیحی با بازار آزاد، انگیزه قوی برای تخلف، احتکار یا فروش کالا با نرخ آزاد ایجاد میکرد. سوم اینکه بخش قابلتوجهی از یارانه، قبل از رسیدن به مصرفکننده نهایی، جذب واسطهها میشد.به همین دلیل، حتی با تخصیص میلیاردها دلار ارز ترجیحی، قیمت کالاهای اساسی رشد کرد و فشار معیشتی کاهش نیافت.
حذف ارز ترجیحی یعنی چه سازوکاری جایگزین میشود؟
با حذف ارز ترجیحی، دولت عملاً از حمایت «غیرمستقیم و مبهم» فاصله میگیرد و به سمت حمایت «مستقیم و قابلردیابی» حرکت میکند.در این مدل جدید، ارز کالاهای اساسی از نرخهای نزدیکتر به بازار تأمین میشود و منابع آزادشده به شکل یارانه مستقیم یا کالابرگ به مردم میرسد.تفاوت اصلی اینجاست که دولت دیگر قیمت ارز را دستکاری نمیکند، بلکه قدرت خرید خانوار را تقویت میکند. این تغییر، مسیر یارانه را کوتاهتر و شفافتر میکند و امکان نظارت را بالا میبرد.
چه چیزی در رفتار بازار تغییر میکند؟
حذف ارز ترجیحی باعث میشود قیمتها واقعیتر شوند و سیگنالهای غلط از بازار حذف شود. در مدل قبلی، قیمت مصنوعی ارز باعث میشد تصمیمگیری اقتصادی مخدوش شود؛ از واردات بیش از نیاز گرفته تا قاچاق معکوس.در مدل جدید، واردکننده با ارز واقعی کار میکند و یارانه در جای دیگری جبران میشود. این موضوع بهتدریج رانت را کاهش میدهد، تخصیص منابع را بهبود میبخشد و فشار بر ذخایر ارزی را کم میکند.
معیشت مردم چطور بهتر شود؟
بهبود معیشت نه از مسیر ارز ارزان، بلکه از مسیر قدرت خرید واقعی اتفاق میافتد. اگر یارانه بهصورت مستقیم به خانوار برسد، مردم میتوانند اثر آن را لمس کنند، نه اینکه فقط در آمارهای تخصیص ارز دیده شود.کالابرگ یا پرداخت هدفمند، این امکان را میدهد که دولت دقیق بداند چه میزان حمایت انجام داده و خانوار نیز بداند چه مقدار یارانه دریافت کرده است. در چنین شرایطی، حتی اگر قیمت اسمی کالا بالا برود، بخشی از فشار با یارانه مستقیم جبران میشود.
شرط موفقیت کجاست؟
نکته کلیدی این است که حذف ارز ترجیحی بهتنهایی معجزه نمیکند. اگر یارانه جبرانی کافی نباشد یا با تأخیر پرداخت شود، فشار کوتاهمدت بر معیشت افزایش مییابد. همچنین اگر انضباط بودجهای رعایت نشود و دولت کسری را با خلق پول جبران کند، اثر حمایتی یارانه از بین میرود.موفقیت این سیاست به سه عامل وابسته است: پرداخت بهموقع، هدفگیری درست دهکها و کنترل تورم از مسیر بودجه و سیاست پولی.
تغییر ریل حمایت
محمد صادقی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: حذف ارز ترجیحی به معنای تغییر مسیر حمایت در اقتصاد ایران است.از حمایت از واردات به حمایت از مصرفکننده. این کارشناس اقتصادی ادامه داد: در مدل قدیمی، یارانه قبل از رسیدن به مردم فرسوده میشد؛ در مدل جدید، هدف این است که یارانه مستقیمتر و شفافتر به معیشت خانوار برسد.وی افزود: اگر این تغییر با سیاستهای مکمل همراه شود، میتواند یکی از اصلاحات مهم اقتصادی سالهای اخیر باشد؛ اصلاحی که نه با ارز ارزان، بلکه با قدرت خرید واقعی از مردم حمایت میکند.با دنبالکردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید.#ارز_ترجیحی#یارانه#کالابرگ
07:13 - 20 دی 1404
96 پاسخ
@Sajad11320 دی 1404مردم را چی فرض کردید؟اگر اقساط بانک من ۱۰ تومان معادل ۱۰۰ ریال پرداخت نشود برایم بدهکار بانک ثبت میشود به ضامن زنگ میزنن و در نهایت حسابها مسدود میشود.تراکنش تمام اعضای خانواده را در سامانه معیشتی دارید.اما ارز میدهید به وارد کننده گم میشود؟؟؟؟احمقانه است باور این حرف!برای چند میلیون وام از ملت…نمایش بیشتر
@user170910062126612996420 دی 1404در پاسخ بهکاری بسیار درست می باشداما در زمانی بسیار بد تصمیم به اجرای آن گرفته سد
@user17080540618520 دی 1404در پاسخ بهخزعبلات تحویل ملت ندهیدتا کنون ۴ بار به اسم مبارزه با رانت و فساد و.... مردم را به خاک سیاه نشانده اند اگر ارز ترجیحی رانت بود ، چرا به حذف آن تمام کالاهای مصرفی مردم ، چند برابر شد چگونه است که دولت عرضه ندارد تعداد معدودی از واردکنندگان را کنترل کند ولی می تواند زندگی ۸۵ میلیون نفر را نابود …نمایش بیشتر
@alimousapour20 دی 1404در پاسخ بهنام کالابرگ باید به حق شهروندی تغییر کند و مجلس قانونی تصویب کند که در کنار پرداخت یارانه نقدی براساس دهک بندی، اعتبار حق شهروندی همیشه و بدون در نظر گرفتن دهک به همه ایرانیان ساکن ایران پرداخت شود و مبلغ آن متناسب با تورم افزایش یابد و همچنین نظارت دقیق و مستمر و موثر بر تولید و توزیع و قیمت از سوی…نمایش بیشتر
@user170910002479742911720 دی 1404در پاسخ بهمتاسفانه در دهک بندی ها هم درست عمل نشد و باعث تاسف اینه که مسئولین هم میدونستن و با این حال به رویه غلط موندن. من بعد از سالها ماشینمو رو عوض کردم و بخاطر تراکنش حسابی که برای یه ماشین معمولی داخلی بالا رفت، رهنمون شد ۹ و قطع شد. کالابرگ و یسنا هم باید در قیاس با شرایط درآمدی افرادی که میگرفتن بهم…نمایش بیشتر
@user17084933103620 دی 1404در پاسخ بهانصافا یک میلیون برای دهک های یک تا چهار کم است. در ضمن باید یک یارانه فقط برای لبنات بدهند تا مردم بیشتر لبنیات مصرف کنند و تولید کنندگان در آن بخش دچار زیان نشوند.
@user1709313470020 دی 1404در پاسخ بهدر دولت قبل هم اجرا شد ارز 4200 حذف شد و ارز ازاد جایگزین شد اما بلافاصله ارز ازاد بالا رفت و این کار بی فایده بود.اگر نتوانند جلوی رشد نرخ ارز ازاد آزاد بگیرن بی فایده هست
@user170910153727978010420 دی 1404در پاسخ بهزمان احمدی نژاد یکبار این کار انجام شد بخاطر تورم دوباره پرداخت یارانه ازبین رفت.باز همینطور میشه.تا وقتی دولت توهمه کارها دخالت میکنه همینه.مثل خودرو.هر ریس جمهور میاد میگه واردات ازاد میکنم رقابت بوجود بیاد ولی بعد امدن ساکت میشن.چرا ایرانی نباید ماشین خوب سواربشه.الان هم باید واردات به نرخ دلار ا…نمایش بیشتر
@Nady02120 دی 1404دقیقا این سوال خوبیه : مردم رو چی فرض کردید ؟https://farsnews.ir/Kargar40/1768017538854769216مردم را چی فرض کردید؟اگر اقساط بانک من ۱۰ تومان معادل ۱۰۰ ریال پرداخت نشود برایم بدهکار بانک ثبت میشود به ضامن زنگ میزنن و در نهایت حسابها مسدود میشود.تراکنش تمام اعضای خانواده را در سامانه معیشتی دارید.اما ارز میدهید به وارد کننده گم میشود؟؟؟؟احمقانه است باور این حرف!برای چند میلیون وام از ملت…نمایش بیشتر
@Alirafiei20 دی 1404در پاسخ بهتا وقتی دولت دلار رو دست خودش نگیرهواز چرخه اقتصاد حذف نکنه چیزی درست نمیشهچه دلیلی داره ما وقتی جنس از چین وارد میکنیم ونفت به چین میدیم دلار دلار کنیمتهاتور پایان این بازی هاستولی اقتصاد دست نفوذی و دلال است نمیتونه دولت ها
@user170910062109747880320 دی 1404در پاسخ بهچه حرفیه که میزنید همه کالاها و اجناس حتی کاغذ هم گران شده این یعنی قدرت خرید مردم کاهش پیدا میکنه حذف ارز ترجیحی به طور ملموسی نشان میدهد قدرت خرید کاهش می یابد و این مهمترین نکته است
@amir6794020 دی 1404در پاسخ بهوقتی میگیم جناب پرزدنت داکتر ، کارشناسانت فشل و بی بهره ن، بدتون میاد ..در برنامه هفتم ، قرار بر پرداخت این یارانه ها به آخرین بند تولید یا عرضه بوده، یعنی یک پله قبل از مصرف کننده ..اینطوری تاثیری روی باقی اقلام نمیگزاره، اما الان از سوزن و نون بگیر تا انرژی و ... تحت تاثیرن!!این هم مثل تدری…نمایش بیشتر
@user17609847297020 دی 1404در پاسخ بهدولت چطوری حساب کرده که نفری ۱ میلیون داد به ملت و ارز حذف کرد، این مبلغ کمه، چند نفر وارد کننده نمیتونید اداره کنید تاوانشو مردم باید بدن
@Ghaftari20 دی 1404در پاسخ بهایراد نداره. ارز ترجیحی رو حذف کردین و ارز تک نرخی شد،حالا حقوق ها رو هم به صورت ارز نه یک میلیون در ماه به صورت کالا برگ که فاصله این مبلغ شما با گرانی های اخیر به مراتب بیش از این مقادیره..
@user170909999724495004120 دی 1404در پاسخ بهبا این دست فرمون و تجربه های گذشته در گران سازی ها فقط میشه گفت هیچ افق روشنی در بهبود وضعیت اقتصادی مردم رو نمیشه متصور بود
@user170910007731942778020 دی 1404در پاسخ بهاگه راست میگن که واقعا میخوان از مردم حمایت کنن یارانه باید مثل اولش همون ۴۵ دلار باشه نه اینکه قیمت دلار روزانه بالا بره ولی یارانه ثابت باشه و هر روز بی ارزشتر بشه، ولی خب راست نمیگن دیگه..