کو گوش شنوا؟ ما هی میگیم تبغیضه باید برا همه وصل بشه ولی انگار پر قدرت تر داره ادامه پیدا میکنه
آپارتاید دیجیتال در قرن بیستویکم؛ سیمکارت پرو
در عصری که دسترسی به اطلاعات حق مسلم بشر شناخته شده، شاهد طبقهبندی شهروندان بر اساس توان مالی یا قدرتیشان در فضای دیجیتال هستیم. سیمکارت پرو یا بهتر بگویم اینترنت رانتی، این محصول شوم سیاستهای محدودکننده، نه تنها نقض آشکار اصل برابری است، بلکه با تمامی آموزههای قرآنی، احادیث ائمه اطهار و اندیشههای بزرگان علمی در تضاد کامل قرار دارد. قرآن کریم در آیات متعدد بر برابری انسانها و حق دسترسی به علم تأکید میکند: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» - مؤمنان برادرند. امام علی (ع) فرمودند: «الناس صنفان: إما أخ لک فی الدین أو نظیر لک فی الخلق» - مردم دو دستهاند: یا برادر دینی تو یا همتای تو در آفرینش. این حکمرانی دیجیتالی که شهروندان را به «پرو» و «غیرپرو» و شاید در آینده با پول و قدرت بیشتر «پرو مکس» تقسیم میکند، همان ظلمی است که قرآن از آن نهی کرده: «وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْیَاءَهُمْ» - حق مردم را پایمال نکنید. قطعهای طولانی اینترنت، فراتر از یک تصمیم فنی، جنایتی است علیه حق آموزش، کسبوکار و ارتباطات انسانی. من، دکتر عادل شیرازی، این سیاست زشت را محکوم میکنم و از همه اندیشمندان، علما و شهروندان آزاده میخواهم در برابر این آپارتاید دیجیتال نظر شفاف خویش را اعلام کنند.
سیمکارت پرو؛ تبعیض آشکار در لباس مدرنیتهسیمکارت پرو نماد تمامعیار یک شکست در مدیریت فضای دیجیتال است. وقتی سیستمی نمیتواند یا نمیخواهد دسترسی آزاد و برابر به اطلاعات را تأمین کند، به جای حل مشکل اساسی، شهروندان را به دو طبقه تقسیم میکند: کسانی که پول یا قدرت دارند و میتوانند «پرو» بخرند، و کسانی که باید با اینترنت محدود، فیلترشده و کُند زندگی کنند. این دقیقاً همان منطقی است که در دوران استعمار، مردم را به «درجه یک» و «درجه دو» تقسیم میکرد. قرآن کریم در سوره حجرات آیه ۱۳ میفرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا ۚ إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ» - ای مردم، ما شما را از مرد و زنی آفریدیم و شما را قومها و قبیلهها قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید؛ گرامیترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست.این آیه صریحاً هرگونه تبعیض بر اساس ثروت، قدرت یا موقعیت اجتماعی را رد میکند. امام علی (ع) در نهجالبلاغه میفرمایند: «لا تکن عبد غیرک و قد جعلک الله حراً» - بنده دیگری مباش در حالی که خداوند تو را آزاد آفریده است. اینترنت پرو مردم را بنده پول و قدرت میکند. از منظر علمی، کارل پوپر، فیلسوف بزرگ علم، بر «جامعه باز» تأکید داشت - جامعهای که در آن اطلاعات آزادانه جریان دارد. محدود کردن این جریان، نه تنها ظلم به افراد، بلکه خیانت به پیشرفت جامعه است.
قطع اینترنت؛ گناهی کبیره علیه حق آموزش و معیشتقطعهای طولانی اینترنت که گاه روزها و حتی هفتهها به درازا میکشد، فاجعهای انسانی است که ابعاد آن را نمیتوان با هیچ توجیه امنیتی یا سیاسی پوشاند. میلیونها کسب و کار و دانشآموز و دانشجو که به خدمات آنلاین وابستهاند، کسبوکارهای کوچک و متوسطی که تمام فعالیتشان در فضای دیجیتال است، پزشکانی که به پایگاههای اطلاعاتی پزشکی نیاز دارند، خانوادههایی که با عزیزانشان در خارج از کشور ارتباط برقرار میکنند - همه قربانیان این سیاست غیرانسانی هستند. قرآن کریم در سوره اسراء آیه ۷۰ میفرماید:«وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ»- ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم. این کرامت انسانی مستلزم تأمین ابزارهای زندگی معاصر است، و در قرن بیستویکم، اینترنت یکی از این ابزارهای حیاتی است. امام صادق (ع) فرمودند:«اطلبوا العلم و لو بالصین» - دانش را بجویید حتی اگر در چین باشد. این حدیث بر اهمیت دسترسی به علم و اطلاعات تأکید دارد، نه محدود کردن آن. از دیدگاه علمی، آمارتیا سن، برنده نوبل اقتصاد، مفهوم «توانمندی» را مطرح کرد - توانایی افراد برای دستیابی به زندگیای که ارزش دارند. قطع اینترنت مستقیماً این توانمندی را سلب میکند. سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۶ دسترسی به اینترنت را حق بشر اعلام کرد. قطع آن، نقض حقوق بشر است، نه چیز دیگر. هرچند همه میدانیم که این ابزار غربی است و نیاز به کنترل دارد اما قطع دسترسی قطع حیات برای برخی افراد است !
نقد شیوه حکمرانی؛ کنترل به جای خدمتشیوه حکمرانیای که به جای تسهیل دسترسی شهروندان به اطلاعات، آن را محدود و طبقهبندی میکند، نشاندهنده ذهنیت کنترلمحور است نه خدمتمحور. حکومت اسلامی بر اساس آموزههای قرآن و سیره ائمه، باید در خدمت مردم باشد، نه بر آنها حکومت کند. امام علی (ع) در نامه به مالک اشتر مینویسند: «وأشعر قلبک الرحمة للرعیة و المحبة لهم و اللطف بهم و لا تکونن علیهم سبعاً ضاریاً تغتنم أکلهم»- دلت را پر از رحمت به مردم، محبت و مهربانی نسبت به آنها کن و مانند درندهای مباش که فرصت خوردن آنها را غنیمت بشماری. این سخن امام، نقد تمامعیار هر حکومتی است که مردم را تهدید میبیند نه امانت. قرآن در سوره نساء آیه ۵۸ میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَن تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا» - خداوند به شما فرمان میدهد که امانتها را به صاحبانش بازگردانید. دسترسی به اطلاعات، امانتی است در دست حکومت که باید به مردم بازگردانده شود. از منظر فلسفه سیاسی، جان لاک بر «قرارداد اجتماعی» تأکید داشت - حکومت باید حقوق طبیعی شهروندان را حفظ کند، نه آنها را سلب کند. میشل فوکو در تحلیل «قدرت-دانش» نشان داد که کنترل اطلاعات، ابزار اصلی سلطه است. اینترنت پرو و قطع اینترنت، دقیقاً همین ابزار سلطه را به کار میگیرند.
آسیبهای اجتماعی و اقتصادی طبقهبندی دیجیتالطبقهبندی دیجیتال شهروندان، آسیبهای عمیق اجتماعی و اقتصادی به بار میآورد که نسلها با آن دستوپنجه نرم خواهند کرد. وقتی دسترسی به اطلاعات و آموزش بر اساس توان مالی تعیین میشود، شکاف طبقاتی عمیقتر میشود. فرزندان خانوادههای ثروتمند با اینترنت پرو به بهترین منابع آموزشی دسترسی دارند، در حالی که فرزندان خانوادههای کمدرآمد با اینترنت محدود، از قافله علم و فناوری عقب میمانند. این همان «تولید مجدد نابرابری» است که پیر بوردیو، جامعهشناس فرانسوی، از آن هشدار داد. قرآن کریم در سوره بقره آیه ۲۷۵ ربا را حرام کرده است: «وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَیْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا» - خداوند داد و ستد را حلال و ربا را حرام کرد.فلسفه تحریم ربا، جلوگیری از استثمار و تشدید نابرابری است. سیمکارت پرو، نوعی ربای دیجیتال است - استثمار نیاز مردم به اطلاعات برای کسب سود و کنترل. امام حسین (ع) در عاشورا فرمودند: «إن لم یکن لکم دین و کنتم لا تخافون المعاد فکونوا أحراراً فی دنیاکم» - اگر دین ندارید و از قیامت نمیترسید، دستکم در دنیای خودتان آزاد باشید. این سخن، فریاد اعتراض به هر نوع بردگی و محدودیت غیرعادلانه است. از منظر اقتصادی، جوزف استیگلیتز، برنده نوبل اقتصاد، نشان داده که نابرابری اطلاعاتی، یکی از علل اصلی شکست بازارها و فقر است. محدود کردن دسترسی به اینترنت، این نابرابری را تشدید میکند و توسعه اقتصادی را مختل میسازد.
فریاد اعتراض و خواست تغییرمن، دکتر عادل شیرازی، با تمام وجود این سیاستهایی که عملاً با اجرای بدون تفکر عمیق و در تضاد با دین مبین اسلام است را محکوم میکنم و از همه شهروندان آگاه، اندیشمندان، علما و فعالان اجتماعی میخواهم که در برابر این ظلم دیجیتال سکوت نکنند. سیمکارت پرو و قطع اینترنت، نه تنها نقض حقوق شهروندی، بلکه خیانت به آرمانهای انقلاب اسلامی است که بر عدالت و برابری بنا شده است. قرآن کریم در سوره مائده آیه ۸ میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامِینَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ» - ای کسانی که ایمان آوردهاید، برای خدا قیام کنید و گواهان به عدالت باشید. این آیه، وظیفه هر مؤمن را در برابر بیعدالتی مشخص میکند: قیام و شهادت. امام علی (ع) فرمودند: «لا تترکوا الأمر بالمعروف و النهی عن المنکر فیولّى علیکم شرارکم ثم تدعون فلا یستجاب لکم» - امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید، وگرنه بدترینهایتان بر شما حکومت خواهند کرد، سپس دعا میکنید اما مستجاب نمیشود. سکوت در برابر عمل خلاف موازین اسلامی و اصول اسلام (عدالت)، مشارکت در آن است. من از مسئولان میخواهم که به جای طبقهبندی شهروندان، زیرساختهای اینترنت را تقویت کنند، فیلترینگ را کاهش دهند و دسترسی آزاد و برابر را تضمین کنند. از علما میخواهم که صدای اعتراض خود را بلند کنند، چرا که این مسئله، مسئلهای شرعی و اخلاقی است. از شهروندان میخواهم که حق خود را مطالبه کنند، چرا که سکوت، رضایت تلقی میشود. تاریخ نشان داده که هیچ ظلمی ابدی نیست و هر دیواری روزی فرو میریزد. دیوار آپارتاید دیجیتال نیز فرو خواهد ریخت، اما این وظیفه ماست که آن را زودتر فرو بریزیم.
تناقض آشکار؛ امنیت یا کسب درآمد؟تناقض آشکار طرح اینترنت پرو این است: اگر هدف تأیید هویت و امنیت است، چرا باید برای دسترسی آزاد هزینه بیشتری پرداخت شود؟ اگر هویت تأیید شده، چه توجیهی برای پول اضافی وجود دارد؟ این ماهیت واقعی طرح را آشکار میکند: کسب درآمد و کنترل، نه امنیت. قرآن در سوره توبه آیه ۳۴ احتکار منابع حیاتی را محکوم میکند و اینترنت آزاد منبعی حیاتی است. یادتان هست طرح «ویپیان قانونی» به شکست انجامید؟ چون مردم حاضر نبودند برای رفع فیلتری که ایجاد شده بود، پول بپردازند. امروز همان طرح با نام اینترنت پرو به شکل اجباری تحمیل شده است. این «اکراه» است که قرآن در سوره بقره آیه ۲۵۶ نفی میکند: «لَا إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ». امام علی (ع) فرمودند: «إِعْطَاءُ الْحَقِّ مِنَ النَّفْسِ» - دادن حق از خود. سیستم باید حق مردم را بدهد، نه اینکه با بهانه امنیتی حقوق را محدود کند و برای بازگرداندن آن پول بگیرد. این طرح ظلم مضاعف است که هیچ توجیه دینی، اخلاقی یا علمی ندارد.
14:59 - 14 اردیبهشت 1405
2 پاسخ
@ForeverIran14 اردیبهشت 1405در پاسخ بهجانا سخن از زبان ما میگویی 👏🏻فقط جسارتاً متوجه ارتباط عکسها با متن مقاله نشدم دکتر جان، برای انتخابات شوراها کاندید شدید؟! 🤔