از خطوط قرمز روسیه تا خط فرافکنی ظریف در تبرئهی غرب
اظهارات اخیر جناب ظریف درباره نقش روسیه و «دو خط قرمز» این کشور در مذاکرات برجام را میتوان از دو منظر نگریست: از یک سو، سخنی درست درباره منافع و ملاحظات راهبردی مسکو و پکن، و از سوی دیگر، تحلیلی مغالطهآمیز در جهت تبرئهی غرب و فرافکنی مسئولیت شکست برجام.
آقای ظریف در گفتوگویی که در جمع برخی همفکران خود ایراد کرد، کوشید ناکامیهای برجام را به گردن روسیه بیندازد و چین را نیز همسو با مسکو، بهعنوان مانعی در برابر پیشرفت و تعالی ایران معرفی کند. بیتردید سخن ایشان دربارهی وجود «خطوط قرمز» روسیه و چین در مذاکرات، سخنی درست است؛ چرا که هیچ کشوری در عرصهی بینالملل بیملاحظه و بدون در نظر گرفتن منافع خویش عمل نمیکند. همانگونه که مثل معروف میگوید: «هیچ گربهای برای رضای خدا موش نمیگیرد.»
اما برداشت آقای ظریف از این خطوط قرمز، یعنی اینکه روسیه و چین خواهان تضعیف یا جلوگیری از رشد ایراناند، با واقعیت سیاست این کشورها سازگار نیست. نگاهی کوتاه به ساختار سیاسی روسیه نشان میدهد که این کشور دارای دو جریان عمده است: یکی جریان غربگرا و دیگری جریان مستقل یا ضدغرب. روسها سالها پیش دریافتهاند که حفظ هویت و استقلالشان جز با مرزبندی جدی با غرب ممکن نیست، و همین رویکرد را در سیاست خارجی خود نسبت به دیگر کشورها، از جمله ایران، دنبال میکنند.
آنچه روسیه را در قبال ایران نگران میسازد، نه رشد و توسعهی ایران، بلکه احتمال گرایش تهران به غرب است. همانگونه که سفیر ایران در مسکو نیز اشاره کرده است، وجود گرایشهای عمیق غربشیفته در بخشی از بدنهی سیاسی ایران برای روسها نگرانکننده است؛ چرا که با قدرت گرفتن این جریان، همهی توافقات و همکاریهای راهبردی گذشته میتواند در معرض خطر قرار گیرد. همین منطق را میتوان دربارهی چین نیز صادق دانست. رفتار محتاطانهی پکن در دورهی دولت آقای روحانی، بهویژه در همکاریهای دوران همهگیری کرونا، بیانگر همین نگرانی بود.آقای ظریف، که بهخوبی با زبان و مناسبات دیپلماسی آشناست، بهخوبی میداند که قدمزدن با جان کری یا عکس یادگاری با خانم اشتون تنها نماد دوستی نیست، بلکه در عرصهی بینالملل پیامهای عمیق سیاسی دارد و میتواند رقبا را نگران کند. هنر یک دیپلمات واقعی در این است که در رقابتهای پیچیدهی جهانی، ضمن حفظ مرزبندیهای سیاسی خود، اعتماد متقابل را در تعامل با دیگر کشورها تقویت کند.اما واقعیت تلخ این است که تلاش جریان غربگرا در ایران برای تبرئهی غرب ــ بهویژه آمریکا و اروپا ــ از خیانت به ملت ایران و نقض آشکار تعهدات برجامی، آنقدر آشکار و جانبدارانه است که نهتنها روسیه و چین، بلکه بخش قابلتوجهی از ملت ایران را نیز نگران میکند#سیاسی #ظریف #ایران #آمریکا #برجام
10:06 - 26 مهر 1404