«ورشوسازی» بروجرد در راه جهانی شدن
هنر صنعت ورشوسازی بروجرد بهعنوان یک هنر اختصاصی ویژه بروجرد به ثبت ملی رسیده است و پرونده ثبت جهانی شهر بروجرد بهعنوان مرکز ورشوسازی به یونسکو ارسال شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ تاریخچه ورشوسازی در بروجرد به قرن نوزدهم برمیگردد که وسایل پذیرایی چای از روسیه به ایران آمد، آن زمان چلنگران بروجردی که با ابزارآلات فلزی سروکار داشتند به سمت ورشوسازی روی آوردند و بهمرور استادان به نامی در بروجرد مطرح شدند. ورشوسازی از صنایعدستی مرتبط با فلزات محسوب میشود، قلمزنی ورشو؛ هنر صنعت تولید اشیای فلزی با استفاده از آلیاژ ورشو است، از سوی دیگر، این هنر با حرفههای دیگری چون سماورسازی و دواتگری نیز ارتباط دارد، بزرگترین سماور دنیا در حیاط تاریخی خانه افتخار الاسلام طباطبایی بروجرد قرار گرفته است این سماور به وزن ۲ تن و با گنجایش ۴۰۰ لیتر آب توسط استاد محمد بادآور از هنرمندان ورشو ساز بروجردی ساخته شده است. حرفه ورشوسازی در دوره قاجار و پهلوی در برخی شهرهای ایران رواج داشته است و امروزه نیز کارگاههای تولید ورشو بروجرد و در خانه فلز در محل خانه تاریخی موثقی فعال هستند.
۵ MB
ورشو سازی بروجرد معروفیت در سطح جهانی
درگذشته فلزی که برای ورشوسازی به کار میرفت از چندین کشور وارد میشد اما ازآنجاکه این فلز بیشتر از ورشو پایتخت لهستان میآمد، این ورق فلزی به نام ورشو معروف شد، اگر چه در زمانهای گذشته شهرهای دیگری از ایران همپای هنرمندان بروجردی پای در عرصه این صنعت نهادند اما بازار تاریخی بروجرد، صنعت ورشوسازی در آن رونق فراوانی داشت و بخش وسیعی از بازار قدیمی این شهر به ورشوسازی اختصاص داشت و اکنون تنها شهری است که هنوز تعدادی کارگاه، موزه و هنرمندان فعال در این زمینه دارد بروجرد است. بروجرد بهعنوان یکی از مهمترین مراکز تولید صنایعدستی در کشور و استان لرستان شناخته میشود که اکثر رشتههای فعال صنایعدستی لرستان در این شهر هستند، اما به طور خاص رشته ورشوسازی بهعنوان رشتهای منحصربهفرد و اصلی دراینخصوص حائز اهمیت و معروفیت در سطح جهانی است. تاریخ ورشوسازی بروجرد طی سالیان متمادی درگذشته با تولید صنایع کاربردی در خانههای قدیم این دیار و سراسر کشور یادگاران گران بهایی به ارمغان گذاشته است صنعتی که با ابزار و وسایل ساده اما باذوق هنری و تلاش بزرگان این حرفه و تحمل سختیهای فراوان با تنوع و تکامل همراه شده است تا امروز میراث گرانبهای ملی و جهانی باشد.
۵ MB
ورشو سازی هم نماد دانش و هم نماد تکریم میهمان
میراثی که نهتنها صنایعدستی و وسایل کاربردی منزل را در برمیگیرد بلکه هر شی ورشو ریشه در تاریخ، فرهنگ و تمدن این سرزمین دارد از جوهردان آن گرفته که نماد دانش و علم بوده تا آفتابه ولگن که نماد بهداشت و تکریم میهمان بوده است، بدون شک این میراث جاودان بشر ظرفیت جهانیشدن را دارد و به نظر میرسد، اقدام ملی و جهانی دراینخصوص میتواند بر رونق بخشی به این حرفه تأثیر گذار باشد. تیرماه سال ۱۳۹۱ "مهارت و فن روی ورشو" به شماره ۱۰۶۱ و در اسفند ۱۳۹۶ "قلمزنی روی ورشو در شهر بروجرد" به شماره ۱۵۶۰ در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسیده است همچنین پرونده ثبت بروجرد بهعنوان شهر ملی ورشو در سال ۱۳۹۸ مطرح و به تصویب رسید. ورشوسازی یکی از گرایشهای صنایعدستی فلزی ایران است که در آن با استفاده از آلیاژ ورشو، نقره، نیکل یا نقره آلمانی محصولات و ظروف گوناگون کاربردی و تزیینی ساخته میشود. ورشو نقره نیکلی با نقره آلمانی آلیاژی ساخته شده از فلزات مس نیکل و روی است ورشو جلایی نقرهای دارد و در برابر زنگزدگیمقاوم است، نقطه ذوب آن ۹۰۰ درجه سانتیگراد است و باتوجهبه نوع آلیاژ افزایش مییابد. به گفته برخی از ورشوسازی و کارشناسان در دوره قاجار و زمان صدارت میرزا تقیخان امیرکبیر، تعدادی از مسگران ایرانی جهتآموختن و کسب مهارت در ساخت ظروف ورشو از شهرهای بروجرد و دزفول به سرزمین روس اعزام شدند تا پس از آموختن این پیشه و بازگشت به سرزمین خویش به تولید محصولاتی چون سماور زغالی زیرسماوری، قوری، سینی ،گلابپاش آفتابه و لگن بشقاب و دیس، قاشق، استکان، چایدان، قندان، آبخوری و سایر وسایل مربوط به جهیزیه دختران بپردازند.
فلزکاران بروجرد پیش از ورود ورشو به ایران از پوکههای برنجی گلوله اسلحه که از ارتش خریداری میکردند به تولید دوات و مرکبدان میپرداختند، ازاینرو این صنعت به نام دواتگری و صنعتگر آن به نام دواتگر معروف شد. امروزه نیز عامه مردم واژه دواتگر را درباره استادکاران مشهور ورشوسازی منطقه به کار میبرند، تاریخ دقیق ورود اولین ورقهای ورشو به ایران مشخص نیست اما گفته میشود سماورهای ساخته شده از جنس این آلیاژ برای نخستینبار از کشور لهستان به ایران وارد شد واین آلیاژ در آن زمان به فلز نقرهای نیز معروف بود بعدها نام ورشو برگرفته از نام پایتخت کشور لهستان، برروی این آلیاژ ماندگار شد.
۳ MB
بروجرد؛ شهرملی ورشو
بروجرد مرکز شهرستان بروجرد دومین شهر پرجمعیت استان لرستان و سی و نهمین شهر پرجمعیت ایران است، برپایه آخرین تقسیمات کشوری شهرستان بروجرد دارای ۱۸۶ روستای دارای سکنه است، این شهرستان ۱۶۰۶ کیلومترمربع مساحت دارد و از ۲ بخش مرکزی و اشترینان و هفت دهستان تشکیل شده است. محصول ورشو بروجرد با بیش از دو سده سابقه در داخل و خارج ایران دارای شهرت است، علاوه بر این بروجرد جزو معدود شهرهای جهان است که محصولات ورشو آن با بهرهگیری از فنون چکشکاری و خمکاری و با استفاده از دستگاههای ساده و دستی تولیدمیشوند. اهمیت فرهنگی و اقتصادی محصولات ورشو باعث شده است در سالهای اخیر تولیدکنندگان و نهادهای دولتی و خصوصی فعال دراستان لرستان و بهویژه شهر بروجرد توجه مخصوصی به این محصولات داشته باشند.
۶ MB
سرپرست اداره میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری بروجرد گفت: معرفی بروجرد بهعنوان شهر ملی ورشوسازی نتیجه کارهای پژوهشی و تلاشهایی که توسط معاونت صنایعدستی اداره کل میراثفرهنگی لرستان و با دعوت از کارشناسان و ارزیابان وزارت مربوطه صورت گرفت. مهدی گودرزی افزود: معرفی بروجرد بهعنوان شهر ملی ورشوسازی میتواند مقدمهای برای ثبت جهانی آن باشد که راهاندازی و ایجاد تشکلهای مردمی در زمینه صنایعدستی یکی از شرایط برای ثبت جهانی است. سرپرست اداره میراثفرهنگی ، صنایعدستی و گردشگری بروجرد گفت: درگذشته حدود ۲۰۰ کارگاه ورشوسازی در بروجرد فعال بوده است که در هر کدام از آنها بین ۳ تا ۱۲ نفر مشغول به کار بودند امروزه این کارگاهها بهصورت متفرقه فعالیت میکنند و در یک جای واحد نیستند. گودرزی افزود: بروجرد یکی از بااستعدادترین شهرهای کشور در زمینه صنایعدستی است و راهاندازی انجمن صنایعدستی نیز میتواند به همافزایی اندیشه دراینخصوص باشد، هم اکنون ۵۲ رشته صنایعدستی در بروجرد فعال است که در رشته ورشوسازی و قلمزنی بیش از ۸۰ نفر مشغول به کار هستند. وی اظهار داشت: ثبت مناطق تولید صنایعدستی بهعنوان شهرهای ملی صنایعدستی یکی از عوامل تأثیرگذار در زمینه شناساندن و رونق بخشی به گرایشهای صنایعدستی و ارائه مطلوب محصولات در بازارهای داخلی و خارجی است.
سرپرست اداره میراثفرهنگی و گردشگری بروجرد گفت: همچنین یکی از اساسیترین بحثهای اقتصادی در دنیای امروز برندسازی است که زمینه توجه مردم و گردشگران را نیز فراهم میکند ثبت ملی شهرها و روستاها در قالب صنایعدستی گردشگران را از سردرگمی نجات میدهد و باعث میشود هر گردشگر برای خرید صنایعدستی موردنظر خود یک مکان و منطقه خاص را موردتوجه قرار دهد. گودرزی افزود: از سویی ثبت ملی شهرها و روستاهای صنایعدستی اشتغال پایدار انتقال و ارتقای فرهنگها و در نهایت توسعه پایدار را به همراه میآورد، در همین راستا و برای بهرهوری از این ظرفیت بزرگ در چند سال گذشته چندین شهر و روستای کشورمان عناوینی ملی در زمینه صنایعدستی برای خود کسب کردهاند. وی اظهار داشت: بر اساس آییننامههای موجود کلیه شهرهای کشور به طور مستقل میتوانند باتوجهبه وجود یکرشته صنایعدستی که در سطح ملی و جهانی شهرت قابلقبول داشته باشد نامزد دریافت عنوان شهر ملی صنایعدستی و سپس شهر جهانی صنایعدستی شوند. سرپرست اداره میراثفرهنگی و گردشگری بروجرد گفت: اعتبار شهر جهانی به مدت چهار سال بوده و پس از طی مدت چهار سال و بهشرط رعایت ایجاد همه استانداردها و ایجاد ویژگیهای مندرج در دستورالعملهای مربوطه این عنوان قابلتمدید خواهد بود. گودرزی افزود: همچنین پیششرط ثبت هر شهر بهعنوان شهر جهانی صنایعدستی این است که قبل از آن بهعنوان شهر ملی صنایعدستی ثبت شده باشد.
وی اظهار داشت: از مزایای اقتصادی و فرهنگی اجتماعی ثبت شهر ملی صنایعدستی، معرفی محصولات در سطح ملی و جهانی و فروش محصولات در سطح ملی و جهانی و تبدیلشدن به برند ملی و بینالمللی و رونق کسبوکار هنرمندان و صنعتگران و معرفی زوایای فرهنگی آن جامعه و استوار شدن پایه ملی فرهنگی صنایعدستی جامعه در سطح بینالمللی است.کارشناس میراثفرهنگی و صنایعدستی گفت: ورشوسازی که شامل چندین شاخه میشود هم هنر است و هم صنعت، ورشوسازی شاخههای مختلفی دارد که در نهایت قلمزنی روی دستساختههای ورشو روح زیبایی را در کالبد آن طنینانداز میکند. حسین چوپانی افزود: ورشوسازی بروجرد حدود ۲۰۰ سال قدمت دارد، اولین شهر ورشوسازی در کشور است که به شهر ملی ورشو ثبت ملی شده است، حدود ۱۲۰ کارگاه ورشوسازی درگذشته در بروجرد فعال بوده است. وی اظهار داشت: از ورق ورشو که درگذشته از کشورهای انگلیس، آلمان و لهستان وارد میشد، سماور ذغالی، آفتابه و لگن، سرویس چایخوری، انواع گلابپاش و پارچ و لیوان ساخته میشده است. وی بیان کرد: هم اکنون در بروجرد تعدادی استاد ورشو ساز و به نسبت بیشتر استاد قلمزن روی ورشو فعالیت دارند، و با بیشترشدن فعالیت ورشو سازان در شهر بروجرد شاهد ثبت جهانی بروجرد بهعنوان شهر جهانی ورشو باشیم. تازهترین خبرهای #لرستان را در پیوند زیر دنبال کنید:@lorestan #بروجرد#شهر_ملی_ورشو#شهر_جهانی_ورشو#قلم_زنی_ورشو
16:37 - 11 شهریور 1403
0 بازدید
1 پاسخ