نگرشها نسبت به بهرهمندی از قرآن نیازمند اصلاح است
خبرگزاری فارس: معاون فعالیتهای قرآنی سازمان فعالیتهای قرآنی دانشجویان با اشاره به نگرشهای غلط در مورد بهرهمندی مردم از قرآن گفت: این نگرش نیازمند اصلاح است.
«حسین محمدیفام» معاون فعالیتهای قرآنی سازمان فعالیتهای قرآنی دانشجویان در گفتوگو با خبرنگار آیین و اندیشه فارس با اشاره به اینکه رجوع کم مردم به قرآن کریم نتیجه نگرش ناصحیحی است که از این موضوع برای مردم بوجود آمده است، گفت: مسئله به گونهای القا شده که مردم احساس میکنند تلاوت قرآن بدون تدبر بیفایده است و برای تدبر نیز باید به ترجمه، تفسیر، روایات تفسیری و شأن نزول آیات اشراف داشت. وی با انتقاد از تعبیر این گونه از تدبر در قرآن کریم گفت: وقتی تدبر اینگونه معنا و تلاوت بدون آن نیز نفی شود مردم به سراغ قرائت قرآن نرفته و آن را بیهوده و عبث خواهند دانست. نویسنده کتاب «تا آسمان» تعریف از رجوع به قرآن را نیازمند نگاهی عام و جامع دانست که طیفهای گوناگون مردم را در خود جای دهد. * مقام هدایتپذری و یادگیری قرآن با یکدیگر متفاوت است محمدیفام با اشاره به آیه «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِیَ أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ؛ ماه رمضان [همان ماه] است که در آن قرآن فرو فرستاده شده است [کتابى ] که مردم را راهبر و [متضمن] دلایل آشکار هدایت و [میزان] تشخیص حق از باطل است» گفت: با توجه به این آیه قرآن مایه هدایت برای عموم مردم است.
وی نگاه برخی از اساتید مانند محمد دولتی، از اساتید دانشکده علوم و فنون قرآن کریم تهران به رجوع مردم به قرآن را نگاه ثقلینی عنوان کرد و با اشاره به اینکه مالکیت فکری این نوع نگاه نیز متعلق به این استاد است، گفت: این نظریه مبین نگاه ویژه مکتب اهل بیت (ع) نسبت به رجوع مردم به قرآن است که بهرهمندی عموم مردم از قابلیت هدایت پذیری توسط قرآن را مورد توجه قرار میدهد. محمدیفام با تأکید بر اینکه نگاه به قرآن در مقام هدایتگری با نگاه به آن در مقام یادگیری باید تفکیک شود؛ افزود: برای یادگیری قرآن باید به قابلیتهایی مانند اشراف بر ترجمه، لغت، ادبیات عرب، شأن نزول، سبب نزول، تاریخ قرآن، روایات تفسیری، ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه دست یافت؛ اما در مقام هدایتگری، قرآن خود را مایه تذکر معرفی میکند و اگر نگاه به قرآن تذکر پذیری از آن باشد هدایتپذیری از قرآن آسان است. این پژوهشگر قرآنی در این باره افزود: اگر در بحث یادگیری قرآن ادبیات عرب مورد نیاز باشد؛ قرآن خود میفرماید: برای هدایت یافتن نیز تقوا لازم است. * مستشرقان با وجود اشراف خوب بر قرآن هدایت نیافتهاند محمدیفام با بیان اینکه امکان دارد کسانی قرآن را یاد بگیرند و در عین حال هدایت هم نشوند؛ گفت: در این رابطه میتوان برخی از مستشرقان را مثال زد که اطلاعات خوب و قوی نسبت به قرآن دارند اما به نور آن هدایت نشدهاند.
وی در بیان نمونهای از افراد مطلع از علوم قرآنی و در عین هدایت نیافته به نور آن از ابنتیمیه نام برد و گفت: وی صاحب کتبی در زمینه علوم قرآنی و رساله خاصی در زمینه آیات متشابه است؛ اما نه تنها توسط قرآن هدایت نیافته بلکه افکار و اندیشههای او منشا وهابیت و جنایات آن است. نویسنده کتاب «تا آسمان» یادگیری را نسبت به هدایتپذیری توسط قرآن بسیار سختتر ارزیابی کرد و گفت: این موضوع به خصوص برای ما فارس زبانها بیشتر ملموس است. * تقوا، ایمان و سکوت در برابر قرآن، لوازم هدایتگری قرآن است محمدیفام تقوا را مایه هدایتگری قرآن دانست و در این رابطه افزود: قرآن میفرماید: اگر شما تقوا داشته باشید خداوند علم مورد نیاز شما از قرآن را نیز خواهد آموخت. وی در نتیجهگیری از این فرموده قرآن کریم افزود: کسب علم و فرقان (قدرت تفکیک حق از باطل) ثمره تقواست. معاون فعالیتهای قرآنی سازمان فعالیتهای قرآنی دانشجویان با اشاره به اینکه تقوا نیز دارای درجاتی است افزود: تقوای مورد نظر برای هدایتپذیری از قرآن باید به گونهای تعریف شود که دایره آن برای عموم مردم تنگ نشود. وی حداقل تقوا طبق روایات معصومان (ع) را انجام واجبات و ترک محرمات عنوان کرد و در ادامه اظهار داشت: برخی از مفسران روحیه حقطلبی را نیز به عنوان کف تقوا فرض کردهاند. محمدیفام در ادامه نتیجه گرفت: هر چه درجات تقوا افزایش یابد بهرهمندی از قرآن نیز افزایش خواهد یافت.
این معلم قرآن، ایمان را از دیگر لوازم هدایتپذیری از قرآن معرفی کرد و با اشاره به اینکه سکوت در برابر قرآن نیز از دیگر لوازم بهرهمندی هدایت آن است، گفت: بحث انصات نیز از دیگر لوازم هدایتپذیری از قرآن است که دارای یک معنی ظاهری و معنایی دقیقتر از آن است. وی در بیان معانی کلمه انصات که در آیه «وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ؛ و چون قرآن خوانده شود گوش بدان فرا دارید و خاموش مانید امید که بر شما رحمت آید» به آن اشاره شده است، گفت: معنای ظاهری این کلمه سکوت در هنگام تلاوت قرآن و اجتناب از سخن گفتن است؛ در حالیکه معنای دقیقتر آن این است که وقتی قرآن عقیده و مفهومی را برای انسان ارائه میدهد او نیز در مقابل این حرف سکوت کرده و از علم بشری خود چیزی در سفره قرآن قرار ندهد. محمدیفام فقدان این روحیه در برخی از روشنفکران و مستشرقان را یکی از مشکلات کنونی دانست و در این باره افزود: علامهطباطبایی (ره) در مقدمه تفسیر المیزان این روحیه را مورد انتقاد قرار داده است. * تلاوت مستمر قرآن از لوازم هدایتپذیری از آن است محمدیفام با تلاوت آیه «فَاقْرَؤُوا مَا تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ؛ هر چه از قرآن میسر مىشود بخوانید» گفت: خود قرآن میفرماید که برای بهرهمندی از مواهب قرآن باید آن را خواند. وی همچنین با اشاره به جملهای از وصیتنامه امام راحل (ره) به فرزند خود سید احمد خمینی گفت: امام در این وصیتنامه اندیشه نخواندن قرآن به بهانه ندانستن معنا را تلقین و کید شیطان معرفی میکند.
*تدبر در قرآن از دیگر لوازم هدایتپذیری از آن است محمدیفام با اشاره به اینکه خواندن قرآن باید همراه با تدبر باشد گفت: این موضوع نیز مانند تقوا پیشگی نباید به گونهای تعریف شود که فقط مختص علما و دانشمندان باشد بلکه آنچه مهم است داشتن بنای تدبر در خواندن قرآن است مانند بنایی که انسان در خواندن نماز و حضور قلب دارد؛ اما اگر چنانچه این مبنا محقق نشود نفی خواندن نماز را نمیکند. وی تأکید و تدبر در قرآن را روایات معصومان را تاکیدی بر اهمیت این موضوع دانست و گفت: اصل واژه تدبر نیز به معنای پیگیری کردن است و به مجرد اینکه کسی مفاهیم قرآن را در زندگی خود پیاده و پیگیری کند و به دنبال هدایت پذیری از قرآن باشد مصداق تدبر را پیدا میکند. انتهای پیام/ک
13:07 - 14 اسفند 1390
2 بازنشر
2 بازدید
1 پاسخ